(DOC) Phát Triển Chăn Nuôi Bền Vững | Minh Đức

Trên thế giới, nông nghiệp luôn có vị trí quan trọng trong quá trình phát triển của các nước. Ngành nông nghiệp đảm bảo về vấn đề an ninh lương thực, đảm bảo những nhu cầu thiết yếu của con người về lương thực, thực phẩm đủ để con người tồn tại. Ngoài ra, nông nghiệp còn đảm nhận vai trò là nguồn cung đầu vào cho các hoạt động công nghiệp chế biến, và còn là nguồn tạo ra thu nhập từ việc xuất khẩu của các nước đang trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển. Trong đó, chăn nuôi là một trong hai ngành đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất của ngành nông nghiệp. Chăn nuôi theo mô hình hộ gia đình ở Việt Nam hiện nay vẫn vị trí quan trọng trong nền kinh tế và là nguồn cung thực phẩm trong nước. Với khoảng 8 triệu hộ chăn nuôi gia cầm và 4 triệu hộ chăn nuôi lợn, hàng năm sản xuất ra 60 – 70% tổng lượng thịt toàn quốc. Thu nhập về chăn nuôi luôn chiếm tỷ lệ cao trong tổng thu nhập của hộ nông dân, riêng thu nhập về chăn nuôi lợn của các hộ nông dân ở vùng Đông Bắc hay đồng bằng Sông Hồng đã chiếm từ 50-61% tổng thu nhập của mỗi hộ (Đinh Xuân Tùng và cộng sự, 2012). Từ vai trò quan trọng của ngành chăn nuôi trong nông nghiệp đặc biệt đối với Việt Nam – một nước đang phát triển, chăn nuôi đã và đang được Nhà nước quan tâm và tạo điều kiện đầu tư phát triển ngành chăn nuôi. Một trong số đó chăn nuôi lợn ngày càng được quan tâm và chú ý tới. Xã Ngọc Lũ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam được quy hoạch là vùng nông nghiệp của tỉnh Hà Nam, là xã thuộc huyện trọng điểm phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, tập trung vào một số sản phẩm chủ lực như: lúa hàng hóa, rau củ quả chất lượng cao; các sản phẩm chăn nuôi tập trung: bò thịt, bò sữa, lợn, gia cầm... Chăn nuôi lợn đã và đang là ngành kinh tế nông nghiệp quan trọng đóng góp vào việc cung cấp thực phẩm, tạo công ăn việc làm và thu thập cho người lao động, đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của xã Ngọc Lũ nói chung và tỉnh Hà Nam nói riêng. Trong giai đoạn 2016 – 2019, trước những tình hình của dịch ASF và cơn bão giá năm 2017, quy mô đàn lợn tại xã Ngọc Lũ giảm liên tục trong giai đoạn này từ 102.716 con năm 2016 xuống còn 53.415 con năm 2019, giảm 48% so với năm 2016. Cùng với đó, giá trị từ chăn nuôi lợn hai năm 2017 và 2018 giảm sâu, khiến cho nhiều hộ chăn nuôi kinh tế bị suy giảm trầm trọng. Tuy nhiên, tổng số lợn thịt chăn nuôi theo quy mô lớn vẫn chiếm phần lớn trong tổng số lợn thịt của toàn xã, từ năm 2016 đến năm 2019 tổng lũy kế đạt 191.066 con chiếm xấp xỉ 60%.Tuy nhiên do bão giá và dịch bệnh số lợn thịt chăn nuôi theo quy mô lớn có chiều hướng giảm mạnh qua các năm, theo thống kê số lợn thịt năm 2019 đã giảm 49.301 con xấp xỉ 48% so với cùng kỳ năm 2016 thay vào đó số lượng lợn thịt chăn nuôi theo quy mô vừa và nhỏ lại có xu hướng giảm rõ rệt. Với những vai trò không thể thay thế của mình, chăn nuôi lợn ngày càng được chú trọng đầu tư phát triển. Bên cạnh những thành tựu đạt được như sự tăng trưởng về số lượng, chất lượng, góp phần vào phát triển kinh tế, chăn nuôi lợn vẫn còn nhiều những vấn đề bất cập như vấn đề ô nhiễm môi trường, thức ăn chăn nuôi, thu nhập của người chăn nuôi… Vấn đề ô nhiễm môi trường đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất của nông dân ở địa phương. Đất đai bị ô nhiễm do chất thải chăn nuôi kiến cho hoạt động sản xuất lúa bị ảnh hưởng, tính đến năm 2019 tổng diện tích nhân dân bỏ ruộng không cấy là 38ha, tăng khoảng 10 ha so với năm 2018 và tăng khoảng 20 ha so với năm 2016. Nguồn nước ở sông, ngòi bị ảnh hưởng do các hộ chăn nuôi xả thải trực tiếp ra moi trường, ước tính có đến được 2/3 số km kênh mương thoát nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. Nguồn thức ăn chăn nuôi của các hộ chăn nuôi phụ thuộc chính vào các đại lý cung cấp khiến cho giá thành của thức ăn chăn nuôi cao cùng với đó do phần lớn các hộ chăn nuôi vẫn sản xuất với quy mô nhỏ, mang tính tự phát, khiến cho các hoạt động kiểm soát dịch bệnh khó khăn, giá bán đầu ra không ổn định, bỏ vốn đầu tư ban đầu cao, dẫ đến thu nhập của các hộ chăn nuôi bấp bênh, không ổn định. Từ những tác động tiêu cực của chăn nuôi lợn tại xã Ngọc Lũ, cho thấy ngành chăn nuôi lợn cần được chuyển dịch theo hướng phát triển bền vững để hài hòa được lợi ích kinh tế của chăn nuôi lợn với lợi ích của người dân, của môi trường và chính bản thân vật nuôi. Đó là việc tạo thu nhập cho người dân góp phần tăng trưởng kinh tế cho địa phương và quốc gia, cần đảm bảo việc chăn nuôi không được phép gây tổn hại đến sinh kế của nông dân, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng, cùng với đó phải giảm thiểu ô nhiễm môi trường của cộng đồng dân cư và bảo tồn đa dạng sinh học, và đặc biệt đảm bảo được phúc lợi cho vật nuôi. Từ những lý do trên bài nghiên cứu tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phát triển chăn nuôi lợn theo hướng bền vững tại xã Ngọc Lũ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam”.