Fermat Và Định Lý Lớn Thách đố Suốt 4 Thế Kỷ

Báo tin tức
  • Thời sự
    • Chính trị
    • Chính sách và cuộc sống
    • Chính phủ với người dân
    • Việt Nam: Kỷ nguyên mới
    • Xây dựng Đảng
    • Phản hồi - Phản biện
  • THẾ GIỚI
    • Phân tích-Nhận định
    • Chuyện lạ thế giới
    • Người Việt 4 phương
  • KINH TẾ
    • Thị trường - Tài chính
    • Doanh nghiệp - Doanh nhân
    • Bất động sản
    • Tài chính – Ngân hàng
    • Người tiêu dùng
  • XÃ HỘI
    • Vấn đề quan tâm
    • Phóng sự- điều tra
    • Người tốt - Việc tốt
    • Mạng xã hội
    • Chính sách BHXH-BHYT
  • PHÁP LUẬT
    • Văn bản mới
    • An ninh trật tự
    • Chống buôn lậu - hàng giả
    • Đơn thư bạn đọc
  • VĂN HÓA
    • Đời sống văn hoá
    • Giải trí - Sao
    • Du lịch
    • Sáng tác
    • Ẩm thực
  • GIÁO DỤC
    • Tuyển sinh
    • Du học
    • Tư vấn
    • Bàn tròn giáo dục
  • THỂ THAO
    • Bóng đá
    • Tennis
    • Thể thao 24h
    • Chuyện thể thao
  • HỒ SƠ
    • Giải mật
    • Thế giới bí ẩn
    • Nhân vật - Sự kiện
    • Vụ án nổi tiếng
  • QUÂN SỰ
    • Hồ sơ quân sự
    • Tập trận - Diễn tập
    • Quốc phòng
    • Vũ khí khí tài
  • KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
    • Ô tô xe máy
    • Điện tử - Viễn thông
    • Khoa học đời sống
  • BIỂN ĐẢO
    • Bảo vệ chủ quyền
    • Kinh tế biển đảo
    • Hỏi đáp Luật Cảnh sát biển
  • Y tế
    • Chính sách
    • Dịch bệnh
    • Bệnh viện – Bác sĩ
    • Giới tính
  • Thực hiện Nghị quyết 57
    • AI và cuộc sống
    • Công nghệ và kiến tạo
    • Chuyển động số
    • Trí tuệ Việt
    • Nghị quyết về bản
    • Báo chí công nghệ
  • VIDEO
    • Talk show
    • Phóng sự
    • Podcast
    • Địa phương
    • Góc nhìn
    • ẢNH
    • INFOGRAPHICS
    • MEGASTORY
    • BẠN ĐỌC
    • Giải mã muôn mặt
    • Ảnh 360
    • Tin tức TV
Sự kiện Triển khai Nghị quyết Đại hội XIV Đại hội XIV của Đảng Bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND 2026-2031 SEA Games 33 Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên Khắc phục hậu quả mưa lũ miền Trung Góp ý dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khoá XV Thực hiện Nghị quyết 72 Thực hiện Nghị quyết 71 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 80 năm Thông tấn xã Việt Nam Tiến tới Đại hội Đảng XIV Ứng phó với bão Wipha Hồ sơ
  • Giải mật
  • Thế giới bí ẩn
  • Nhân vật - Sự kiện
  • Vụ án nổi tiếng
Fermat và Định lý Lớn thách đố suốt 4 thế kỷ Thứ Hai, 18/08/2014 07:06 |

Giải mật

Báo Tin Tức trên Google News
  • Sinh ra như để cuộc đời có thêm nụ cười

  • Giải toán học Fields có nữ chủ nhân đầu tiên

Chia sẻ Facebook Chia sẻ Zalo Nhắc đến Pierre de Fermat là nhắc đến một nhà toán học vĩ đại người Pháp. Ông là cha đẻ của lý thuyết số hiện đại, trong đó có hai định lý nổi tiếng: định lý nhỏ Fermat và định lý lớn Fermat hay còn gọi là định lý cuối cùng của Fermat.Pierre de Fermat sinh ngày 17/8/1601 tại Beaumont-de-Lomagne, Pháp trong một gia đình khá giả. Ông học ở Toulouse về luật dân sự, sau đó làm chánh án. Tuy vậy, Fermat lại vô cùng say mê toán học với thói quen nổi tiếng là ghi các ghi chú bên lề các quyển sách.

Nhà toán học Pierre de Fermat.

Nhà nghiên cứu lịch sử toán học nổi tiếng E.T.Bell đã từng gọi Fermat là "Hoàng tử của những người nghiệp dư". Bell cho rằng Fermat đã đạt được nhiều thành tựu toán học quan trọng hơn hầu hết các nhà toán học "chuyên nghiệp" cùng thời với ông.Fermat rất say mê các công trình toán học của người Hy Lạp cổ đại, chính các công trình như Archimedes và Eudoxus đã gợi ý cho Fermat xây dựng khái niệm các phép toán giải tích. Ông cố gắng tổng quát hóa các công trình toán học cổ điển và tìm ra nét mới trong kho tàng các phát minh đã bị chôn vùi từ rất lâu, như ông đã từng nói: "Tôi đã tìm được rất nhiều định lý đẹp vô cùng". Mãi sau khi Fermat mất (12/1/1665), con trai ông mới in dần các công trình của cha kể từ năm 1670. Đến năm 1896, hầu hết các tác phẩm của Fermat được ấn hành thành 4 tập dày. Người ta đã vô cùng ngạc nhiên và khâm phục trước sự đóng góp lớn lao của ông. Trong hình học, Fermat phát triển ra phương pháp tọa độ, lập phương trình đường thẳng và các đường cong bậc hai rồi chứng minh rằng các đường cong nọ chính là các thiết diện cônic. Trong toán giải tích, ông nêu các quy tắc lấy đạo hàm của hàm mũ với số mũ bất kỳ, tìm cực trị, tính tích phân những hàm mũ với số mũ phân số và số mũ âm. Trong vật lý, chúng ta quá quen thuộc nguyên lý Fermat về truyền sáng, đó là một định luật quan trọng của quang học.Nhưng đóng góp quan trọng nhất trong toán học của Fermat là lý thuyết số hiện đại, trong đó có 2 định lý nổi bật: định lý nhỏ Fermat và định lý lớn Fermat (định lý cuối cùng của Fermat).Câu chuyện về định lý cuối cùng của Fermat là câu chuyện độc nhất vô nhị trong lịch sử toán học thế giới, khởi nguồn từ cổ đại với nhà toán học Pythagore. Bài toán cuối cùng (sau này giới toán học gọi là Định lý cuối cùng của Fermat, hay Định lý lớn Fermat) có gốc từ định lý Pythagore: "Trong một tam giác vuông, bình phương cạnh huyền bằng tổng bình phương hai cạnh góc vuông". Fermat thay đổi phương trình Pythagore và tạo ra một bài toán khó bất hủ.Xét phương trình Pythagore: x2 + y2 = z2Người ta có thể hỏi những nghiệm số nguyên của phương trình này là gì, và có thể thấy rằng: Có vô số nghiệm nguyên chẳng hạn (3,4,5) và (5,12,13). Fermat khi đó xét dạng bậc ba của phương trình này: x3 + y3 = z3.Đối với câu hỏi có thể tìm được nghiệm (nguyên) cho phương trình bậc ba này hay không? Fermat đã khẳng định là không. Thực ra, ông khẳng định điều đó cho họ phương trình tổng quát : xn + yn = zn với n là số nguyên lớn hơn 2. Đó là Định lý Fermat cuối cùng.
Gắn liền với định lý này là câu chuyện rất hay, đó là Fermat cho rằng không thể tìm được nghiệm (nguyên) cho phương trình bậc ba. Điều lý thú ở đây là phỏng đoán này được Fermat ghi bên lề một cuốn sách mà không chứng minh, nhưng có kèm theo dòng chữ: “Tôi có một phương pháp rất hay để chứng minh cho trường hợp tổng quát, nhưng không thể viết ra đây vì lề sách quá hẹp.”Với những dòng viết tay đó, nhà toán học người Pháp Pierre de Fermat đã chính thức buông lời thách đố đối với thế hệ các nhà toán học sau ông. Nhiều nhà toán học đã dành cả cuộc đời để cố chứng minh định lý phát biểu nghe có vẻ hết sức đơn giản này. Hành trình mấy trăm năm để giải lời thách đố, cùng với sự phức tạp của lời giải hàng trăm trang, từ bao thế hệ các nhà toán học đã làm người ta vừa nghi ngờ dòng ghi chú của Fermat, vừa tò mò, thán phục ông.Trong lịch sử công cuộc tìm lời giải cho "Định lý cuối cùng của Fermat" có người phải tự tử và có những người tự lừa chính mình. Cuối cùng sau gần 4 thế kỷ, nhà toán học người Anh, Andrew Wiles cũng công bố lời giải độc nhất vô nhị vào mùa hè năm 1993 và bản chỉnh sửa cuối cùng vào năm 1995, với lời giải dài 200 trang.Trung tâm Thông tin Tư liệu/TTXVN Chiến thắng Vạn Tường - một chiến công chói lọi Chiến thắng Vạn Tường - một chiến công chói lọi

Ngày 18/8/1965, trên đất Vạn Tường (huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) đã diễn ra trận đánh diệt Mỹ quy mô lớn đầu tiên của quân và dân miền Nam.

Chia sẻ: Từ khóa:
  • Pierre de Fermat,
  • toán học,
  • Pháp,
  • định lý,
  • tọa độ,
  • phương trình,
  • đường thẳng,
  • Pythagore,
  • tam giác,
  • định lý fermat,

Video

Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith
  • Dấu ấn nghị lực của đoàn thể thao Người khuyết tật Việt Nam Dấu ấn nghị lực của đoàn thể thao Người khuyết tật Việt Nam
  • Thành công của Đại hội XIV tiếp thêm động lực và tạo xung lực mới Thành công của Đại hội XIV tiếp thêm động lực và tạo xung lực mới

Ảnh

  • TP Hồ Chí Minh: Lộ diện các linh vật ngựa cho Đường hoa Nguyễn Huệ TP Hồ Chí Minh: Lộ diện các linh vật ngựa cho Đường hoa Nguyễn Huệ
  • Những di sản thủ công bên lề hiện đại hóa - Bài cuối: Từ những sợi tơ đến âm thanh Nhật Bản Những di sản thủ công bên lề hiện đại hóa - Bài cuối: Từ những sợi tơ đến âm thanh Nhật Bản
  • Thủ tướng Phạm Minh Chính hội kiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thủ tướng Phạm Minh Chính hội kiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào
  • Chủ tịch Quốc hội chủ trì Hội nghị thông báo nhanh kết quả Đại hội XIV của Đảng Chủ tịch Quốc hội chủ trì Hội nghị thông báo nhanh kết quả Đại hội XIV của Đảng
  • Tổng Bí thư Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith Tổng Bí thư Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith
  • Khánh thành Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ Trung đoàn Không quân 917  Khánh thành Nhà bia tưởng niệm liệt sĩ Trung đoàn Không quân 917 
  • Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì Lễ đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith
  • Phiên họp lần thứ hai của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về điều hành kinh tế vĩ mô Phiên họp lần thứ hai của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về điều hành kinh tế vĩ mô
  • Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào bắt đầu thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào bắt đầu thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam
  • Hé lộ hình ảnh hai đường hoa được người dân TP Hồ Chí Minh mong chờ dịp Tết Hé lộ hình ảnh hai đường hoa được người dân TP Hồ Chí Minh mong chờ dịp Tết
  • Chương trình nghệ thuật 'Ánh sáng niềm tin và khát vọng' chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng Chương trình nghệ thuật 'Ánh sáng niềm tin và khát vọng' chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng
  • TP Hồ Chí Minh: Khánh thành 'Con đường nhiếp ảnh' chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng TP Hồ Chí Minh: Khánh thành 'Con đường nhiếp ảnh' chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng

Megastory

Đất nước vươn mình sau 40 năm đổi mới

MegastoryĐất nước vươn mình sau 40 năm đổi mới

  • MegastoryPhát động chương trình 'Triệu tập vở cho học sinh vùng bị thiên tai'

  • MegastoryChung tay kiến thiết kỷ nguyên mới

  • MegastoryKhát vọng vươn mình của ngành nông nghiệp Việt Nam

Infographics

34 Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy (cập nhật đến 23/1/2026)

34 Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy (cập nhật đến 23/1/2026)

  • 34 Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố (cập nhật đến ngày 23/1/2026)

  • Những cốt lõi trong công tác xây dựng văn kiện: Tinh thần cầu thị, khoa học, hành động

  • Mục tiêu từ năm 2030: 100% người dân có sổ sức khỏe điện tử

tin đọc nhiều nhất

  • Chuyên gia Trung Quốc đưa ra dự báo mới về giá vàng

    Chuyên gia Trung Quốc đưa ra dự báo mới về giá vàng

  • Sau khi được Trung Quốc viện trợ cải tạo, căn cứ hải quân Campuchia lần đầu đón tàu Mỹ

    Sau khi được Trung Quốc viện trợ cải tạo, căn cứ hải quân Campuchia lần đầu đón tàu Mỹ

  • Đại hội XIV của Đảng: Bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV

    Đại hội XIV của Đảng: Bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV

  • Mỹ chuyển trọng tâm chiến lược quốc phòng, định vị lại ‘mối đe dọa’ từ Liên bang Nga

    Mỹ chuyển trọng tâm chiến lược quốc phòng, định vị lại ‘mối đe dọa’ từ Liên bang Nga

  • Trung Quốc công bố điều tra Phó Chủ tịch Quân uỷ Trung ương Trương Hựu Hiệp

    Trung Quốc công bố điều tra Phó Chủ tịch Quân uỷ Trung ương Trương Hựu Hiệp

tin mới nhất

tin cùng chuyên mục

  • Bom hạt nhân biến mất: Những bí mật CIA chưa bao giờ muốn kể - Kỳ 3

    Bom hạt nhân biến mất: Những bí mật CIA chưa bao giờ muốn kể - Kỳ 3

  • Bom hạt nhân biến mất: Những bí mật CIA chưa bao giờ muốn kể - Kỳ 1

    Bom hạt nhân biến mất: Những bí mật CIA chưa bao giờ muốn kể - Kỳ 1

  • Cuộc săn tìm MH370 lần thứ ba: Khi công nghệ đối đầu bí ẩn lớn nhất lịch sử hàng không

    Cuộc săn tìm MH370 lần thứ ba: Khi công nghệ đối đầu bí ẩn lớn nhất lịch sử hàng không

  • Mossad và cuộc đột nhập thế kỷ vào kho hồ sơ hạt nhân tuyệt mật của Iran - Kỳ cuối

    Mossad và cuộc đột nhập thế kỷ vào kho hồ sơ hạt nhân tuyệt mật của Iran - Kỳ cuối

  • Số phận nghiệt ngã của tàu cá Nhật Bản mắc kẹt trong vụ thử bom H của Mỹ - Kỳ cuối

    Số phận nghiệt ngã của tàu cá Nhật Bản mắc kẹt trong vụ thử bom H của Mỹ - Kỳ cuối

doanh nghiệp - Sản phẩm - Dịch vụ

  • 'Lịch Tết Hôm Nay' và góc nhìn mới: Tết không nằm ở ngày tháng, mà ở phút giây bên nhau 'Lịch Tết Hôm Nay' và góc nhìn mới: Tết không nằm ở ngày tháng, mà ở phút giây bên nhau
  • J&T Express cùng Trường Đại học FPT mang 'Xuân Yêu Thương' đến người yếu thế tại Cần Thơ J&T Express cùng Trường Đại học FPT mang 'Xuân Yêu Thương' đến người yếu thế tại Cần Thơ
  • Grab Việt Nam hợp tác AIZEN hỗ trợ tài xế thuê xe máy điện Grab Việt Nam hợp tác AIZEN hỗ trợ tài xế thuê xe máy điện
  • Show diễn 2 kỷ lục Guinness 'Bản giao hưởng Đảo Xanh' lập cú đúp giải thưởng Blooloop Innovation Awards 2025 Show diễn 2 kỷ lục Guinness 'Bản giao hưởng Đảo Xanh' lập cú đúp giải thưởng Blooloop Innovation Awards 2025
  • Vietnam Airlines vận chuyển mai đào Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 Vietnam Airlines vận chuyển mai đào Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026
  • MyStorage ra mắt kho tự quản gần 1.000 m³ tại An Phú Sports Park MyStorage ra mắt kho tự quản gần 1.000 m³ tại An Phú Sports Park
  • Kuehne+Nagel hỗ trợ Schwalbe mở rộng trung tâm phân phối xuất khẩu tại Việt Nam Kuehne+Nagel hỗ trợ Schwalbe mở rộng trung tâm phân phối xuất khẩu tại Việt Nam
  • Sơn La thúc đẩy điện mặt trời 'tự sản, tự tiêu' Sơn La thúc đẩy điện mặt trời 'tự sản, tự tiêu'
  • VinFast đạt doanh số kỷ lục 406.453 xe, dẫn đầu thị trường xe máy điện Việt Nam năm 2025 VinFast đạt doanh số kỷ lục 406.453 xe, dẫn đầu thị trường xe máy điện Việt Nam năm 2025
  • JA Zennoh Aomori thúc đẩy nhận diện táo Aomori tại Việt Nam JA Zennoh Aomori thúc đẩy nhận diện táo Aomori tại Việt Nam
  • Vietnam Airlines được vinh danh trong Thử thách Chuyến bay bền vững 2025 của SkyTeam Vietnam Airlines được vinh danh trong Thử thách Chuyến bay bền vững 2025 của SkyTeam
  • Táo Cosmic Crisp® Hoa Kỳ khởi động mùa vụ 2026 tại Việt Nam Táo Cosmic Crisp® Hoa Kỳ khởi động mùa vụ 2026 tại Việt Nam
  • Phòng khám Mẹ và Bé thứ 3 ra mắt Khu dân cư Cityland Park Hill, TP.Hồ Chí Minh Phòng khám Mẹ và Bé thứ 3 ra mắt Khu dân cư Cityland Park Hill, TP.Hồ Chí Minh
  • Canh tác chuối theo hướng kinh tế tuần hoàn để thực hiện mục tiêu Net Zero Canh tác chuối theo hướng kinh tế tuần hoàn để thực hiện mục tiêu Net Zero
  • L&A tư vấn hướng nghiệp cho học sinh tại trường THPT Trịnh Hoài Đức L&A tư vấn hướng nghiệp cho học sinh tại trường THPT Trịnh Hoài Đức
  • Agribank Chi nhánh Long An đồng hành cùng chương trình 'Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản' tỉnh Tây Ninh Agribank Chi nhánh Long An đồng hành cùng chương trình 'Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản' tỉnh Tây Ninh
  • Hạ tầng vững vàng, pháp lý minh bạch, an tâm sinh lời Hạ tầng vững vàng, pháp lý minh bạch, an tâm sinh lời
  • Học sinh FPT Schools đạt giải cao tại Kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia THPT 2025-2026 Học sinh FPT Schools đạt giải cao tại Kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia THPT 2025-2026
  • CEO Đinh Thu và vai trò kiến tạo giá trị truyền thông cho các sân chơi nhan sắc CEO Đinh Thu và vai trò kiến tạo giá trị truyền thông cho các sân chơi nhan sắc
  • Đa nhiệm và giải trí đỉnh cao cùng Samsung Galaxy A07 5G mới Đa nhiệm và giải trí đỉnh cao cùng Samsung Galaxy A07 5G mới

Các đơn vị thông tin của TTXVN

  • news.vnanet.vn
  • vietnamplus.vn
  • vietnam.vnanet.vn
  • lecourrier.vnanet.vn
  • vietnamnews.vnanet.vn
  • VIETNAMLAW and LEGAL FORUM
  • happyvietnam
  • NXB Thông Tấn:
  • bnews.vn
  • Thời sự
  • THẾ GIỚI
  • KINH TẾ
  • XÃ HỘI
  • PHÁP LUẬT
  • VĂN HÓA
  • GIÁO DỤC
  • THỂ THAO
  • HỒ SƠ
  • QUÂN SỰ
  • KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ
  • BIỂN ĐẢO
  • Y tế
  • Địa phương
  • VIDEO

KÊNH THÔNG TIN CỦA CHÍNH PHỦ DO TTXVN PHÁT HÀNH

Tổng biên tập: Ninh Hồng Nga Phó Tổng biên tập: Nguyễn Trọng Chính, Phạm Thị Tuyết, Phạm Thuỳ Hương, Đinh Quang Dũng

Giấy phép số 20/GP-BVHTTDL cấp ngày 18-4-2025. Trụ sở chính: Số 5 Lý Thường Kiệt, phường Cửa Nam, Hà Nội Điện thoại: 024.38248605/39330336; Fax: 024.38253753 Phòng đại diện tại TP Hồ Chí Minh: 116 - 118 Nguyễn Thị Minh Khai, phường Xuân Hoà; Điện thoại: 028.39303464 Email: [email protected] © Bản quyền thuộc về Báo Tin tức và Dân tộc - TTXVN Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.

Từ khóa » định Lý Lớn Fermat