Giáo án PTNL Bài Chiều Tối | Giáo án Phát Triển Năng Lực Ngữ Văn 11

* Thao tác 1 :

Hướng dẫn HS đọc - hiểu văn bản

Đọc VB: GV mời một HS đọc bài thơ. GV nhận xét cách đọc, lưu ý đọc đối chiếu phần phiên âm với dịch nghĩa và dịch thơ.

Thao tác 2: Tổ chức cho HS thảo luận nhóm:

GV chia lớp thành 4 nhóm.

+ Nhóm 1: Bức tranh thiên nhiên được miêu tả thông qua hình ảnh nào ở 2 câu thơ đầu ? Hình ảnh đó có ý nghĩa như thế nào?

Nhóm 1 trả lời:

- cánh chim mệt mỏi sau một ngày kiếm ăn.

- chòm mây chôi nhẹ trên không.

- “ Cô vân” - cô lẻ - của đám mây, “mạn mạn” là trôi chậm chậm, bản dịch trôi nhẹ chưa sát nghĩa.

- - yêu thiên nhiên, bình thản trong mọi hoàn cảnh.

- Nghệ thuật thơ cổ điển ( lấy điểm tả diện): phác hoạ vài nét mà miêu tả thời gian chiều tà, không gian bao la, hiu hắt.

GV tích hợp

-Tích hợp với thơ trung đại : Bà Huyện Thanh Quan, Nguyễn Du về tả cảnh chiều

-Tích hợp với thơ Đường: Lý Bạch, Thôi Hiệu để liên hệ đến bút pháp thi trung hữu hoạ, tả cảnh ngụ tình...

GV nhận xét và bổ sung.

+ Nhóm 2: Hình ảnh ở câu thơ thứ ba có gì khác so với hình ảnh trong hai câu thơ đầu ? So với thơ cổ điển, hình ảnh đó có điểm gì giống và khác nhau?Ý nghĩa của hình ảnh ấy?

Nhóm 2 trả lời:

- hình ảnh cô em xóm núi đang làm việc “xay ngô”;

- So với hình ảnh thiếu nữ trong thơ cổ điển:

+ Giống: đều nói đến cái đẹp trẻ trung của người con gái

+ Khác: thơ cổ điển hướng đến cái đẹp hình thể, nhan sắc, ước lệ ( Một hai nghiêng nước nghiêng thành- Thuý Kiều); thơ HCM: hướng đến cái đẹp của con người cụ thể, đẹp từ trong lao động. Cái đẹp làm nên sự sống bất diệt.

=> Sự ấm áp, niềm vui vì có sự xuất hiện của con người.

GV nhận xét và bổ sung.

+ Nhóm 3: Cụm từ “ma bao túc – bao túc ma” sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy?

Nhóm 3 trả lời:

- phép điệp “ma bao túc”, “bao túc ma”

- Nghệ thuật diễn tả vòng quay theo chu kì, nghệ thuật nhịp điệu phối âm…

- Sự rung động tinh tế của một tấm, lòng yêu thiên nhiên; phong thái ung dung, thư thả của một tâm hồn thi sĩ chứ không phải của một người tù đày.

GV nhận xét và bổ sung.

+ Nhóm 4: Phân tích ý nghĩa từ “hồng” khép bài thơ?

Nhóm 4:

- Tinh thần lạc quan của người chiến sĩ cách mạng giàu nghị lực phi thường;

- Thể hiện tình yêu thương con người.

- Niềm tin vào tương lai tươi sáng “lò thanh rực hồng”.

GV nhận xét và bổ sung.