Giáo án Sinh Học 12 Bài 4: Đột Biến Gen

Có thể bạn quan tâm

Giáo án Sinh 12 năm 2025 (sách mới) | Giáo án điện tử, bài giảng powerpoint (PPT) Sinh học 12

Giáo án Sinh học 12
Giáo án Sinh học 12 (đầy đủ)
Kết nối tri thức
Giáo án Sinh 12 Kết nối tri thức
Giáo án điện tử Sinh 12 Kết nối tri thức
Chân trời sáng tạo
Giáo án Sinh 12 Chân trời sáng tạo
Giáo án điện tử Sinh 12 Chân trời sáng tạo
Giáo án điện tử Chuyên đề Sinh học 12 Chân trời sáng tạo
Cánh diều
Giáo án Sinh 12 Cánh diều
Giáo án điện tử Sinh 12 Cánh diều

(KHBD) Giáo án Sinh học 12 Bài 4 (mới, chuẩn nhất)

HOTMã giảm giá khóa học 30% cho teen 2k2 chinh phục ít nhất 24 điểm tại khoahoc.vietjack.com. Xem ngay!

Trang trước Trang sau

Kế hoạch bài dạy (KHBD) hay Giáo án Sinh học 12 Bài 4 đầy đủ giáo án word, giáo án điện tử (Bài giảng Powerpoint) chương trình sách mới Kết nối tri thức, Chân trời sáng tạo, Cánh diều. Mời các bạn đón đọc:

(KHBD) Giáo án Sinh học 12 Bài 4 (mới, chuẩn nhất)

Xem thử Giáo án Sinh 12 KNTT Xem thử Giáo án điện tử Sinh 12 KNTT Xem thử Giáo án Sinh 12 CTST Xem thử Giáo án điện tử Sinh 12 CTST Xem thử Giáo án Sinh 12 CD Xem thử Giáo án điện tử Sinh 12 CD

Chỉ từ 400k mua trọn bộ Kế hoạch bài dạy (KHBD) hay Giáo án Sinh 12 cả năm (mỗi bộ sách) chuẩn kiến thức, trình bày đẹp mắt, dễ dàng chỉnh sửa:

B1: gửi phí vào tk: 1133836868 - CT TNHH DAU TU VA DV GD VIETJACK - Ngân hàng MB (QR)
B2: Nhắn tin tới Zalo VietJack Official - nhấn vào đây để thông báo và nhận giáo án

Quảng cáo

(Kết nối tri thức) Giáo án Sinh học 12 Bài 4: Đột biến gene

Xem chi tiết
(Kết nối tri thức) Giáo án điện tử Sinh học 12 Bài 4: Đột biến gene

Xem chi tiết
(Chân trời sáng tạo) Giáo án Sinh học 12 Bài 4: Hệ gene, đột biến gene và công nghệ gene

Xem chi tiết
(Chân trời sáng tạo) Giáo án điện tử Sinh học 12 Bài 4: Hệ gene, đột biến gene và công nghệ gene

Xem chi tiết
(Cánh diều) Giáo án Sinh học 12 Bài 4: Đột biến gene

Xem chi tiết
(Cánh diều) Giáo án điện tử Sinh học 12 Bài 4: Đột biến gene

Xem chi tiết

Lưu trữ: Giáo án Sinh học 12 Bài 4 (sách cũ)

I. Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này học sinh cần đạt được những yêu cầu sau:

1. Kiến thức:

- Nêu được khái niệm đột biến gen và cơ chế phát sinh đột biến gen.

- Nêu được hậu quả chung và ý nghĩa của đột biến gen.

2. Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài:

- Kĩ năng thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ , lớp.

- Kĩ năng lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, quản lí thời gian và đảm nhận trách nhiệm, hợp tác trong hoạt động nhóm.

- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin về: khái niệm và các dạng đột biến gen, nguyên nhân và cơ chế phát sinh đột biến gen, hậu quả và ý nghĩa của đột biến gen.

3. Thái độ:

- Giáo dục HS có ý thức bảo vệ môi trường sống, hạn chế sự gia tăng các tác nhân đột biến.

II. Phương pháp dạy học:

- Trực quan - tìm tòi

- Vấn đáp - tìm tòi

- Dạy học nhóm.

III. Phương tiện dạy học:

Hình ảnh về các thể đột biến gen.

IV. Tiến trình tổ chức dạy học:

1. Khám phá: 5p

* Ổn định lớp:

* Kiểm tra bài cũ:

- Ôpêrôn là gì? Cơ chế điều hòa hoạt động của gen ở sinh vật nhân sơ?

2. Kết nối:

Hoạt động của GV & HS	Nội dung
* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm và các dạng đột biến gen. GV đặt vấn đề: + Thế nào là đột biến gen? Đột biến điểm? + Đột biến gen có đặc điểm gì? Cho ví dụ? + Thế nào là thể đột biến? Cho ví dụ? HS: Đọc mục I.1 SGK trang 19 để trả lời câu hỏi. GV: Nhận xét, bổ sung để hoàn thiện kiến thức. GV: Yêu cầu HS + Mô tả các dạng đột biến bằng sơ đồ? + Biểu thị mối quan hệ giữa gen và protein trên sơ đồ? + Trong các dạng đột biến gen, dạng nào gây hậu quả lớn hơn? Tại sao? HS: - Viết trình tự các nu của gen ban đầu và biểu diễn các dạng đột biến gen. - Sơ đồ: ADN→ mARN→ protein. - TH thêm hoặc mất cặp xảy ra ở đầu gen là nghiêm trọng, làm thay đổi toàn bộ aa trong protein. GV: Nhận xét và bổ sung để hoàn thiện kiến thức.	I. KHÁI NIỆM VÀ CÁC DẠNG ĐỘT BIẾN. 1. Khái niệm. - Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen. - Đột biến điểm: là đột biến xảy ra tại một điểm nào đó trên phân tử ADN liên quan đến một cặp nucleôtit. - Đặc điểm: + Mỗi lần biến đổi gen tạo ra 1 alen mời. + Tần số đột biến gen tự nhiên là rất thấp (10-6 -10-4). - Thể đột biến là những cá thể mang đột biến gen đã biểu hiện ở kiểu hình của cơ thể. 2. Các dạng đột biến gen: a. Đột biến thay thế một cặp nucleôtit: làm thay đổi thành phần aa trong prôtêin → thay đổi chức năng của prôtêin. b. Đột biến mất hoặc thêm một cặp nucleôtit: mã di truyền bị đọc sai kể từ vị trí xảy ra đột biến → làm thay đổi trình tự aa trong chuỗi pôipeptit và làm thay đổi chức năng của protein.
* Hoạt động 2 : Tìm hiểu về nguyên nhân và cơ chế phát sinh đột biến gen. GV nêu câu hỏi : + Hoạt động không bình thường của ADN thể hiện như thế nào ? Nguyên nhân dẫn đến hoạt động không bình thường là gì? HS: vận dụng kiến thức bài 1 trả lời được: - ADN sao chép bị sai. - Bị đứt đoạn khi tự sao. - Nguyên nhân do cấu trúc gen hoặc từ yếu tố môi trường. GV: Yêu cầu HS: + Trình bày cơ chế phát sinh đột biến gen do sự kết cặp không đúng trong tái bản ADN? + Các tác nhân từ môi trường gây đột biến theo cơ chế nào? HS: Nghiên cứu SGK trả lời. GV liên hệ: Tác nhân từ môi trường gây đột biến ở người như thế nào? HS: - Chất độc màu da cam Mỹ trải xuống Việt Nam. - Sự cố rò rỉ hạt nhân ở Checnobưn (Ucraina) HS: Đọc SGK, trao đổi nhóm, đại diện HS trình bày, lớp nhận xét bổ sung, yêu cầu nêu được: + Đột biến gen phụ thuộc vào loại tác nhân, cường độ, liều lượng của tác nhân và đặc điểm cấu trúc của gen. + Sự thay đổi 1 nucleotit ở 1 mạch (tiền đột biến) -> đột biến. GV yêu cầu HS: + Nêu ví dụ về hậu quả đột biến gen? + Khái quát về hậu quả của đột biến gen? HS: Nghiên cứu thông tin SGK, khái quát kiến thức. GV: Nhận xét và bổ sung. GV: hỏi: Tại sao nhiều đột biến điểm (Đb thay thế cặp nu) lại hầu như vô hại đối với thể đb? HS: Vận dụng kiến thức trả lời GV: hỏi: + Đb gen có vai trò và ý nghĩa như thế nào đối với tiến hóa và thực tiễn? HS: trả lời. GV: liên hệ: Trong thực tế, đb được ứng dụng để tạo nhiều giống hoa đẹp, tăng năng suất cây trồng, gây đb ở VSV ...	II. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN 1. Nguyên nhân. - Do tác động lí, hóa, sinh học ở ngoại cảnh. - Do những rối loạn sinh lí, hóa sinh trong tế bào. 2. Cơ chế phát sinh đột biến gen. a. Sự kết cặp không đúng trong nhân đôi ADN. - Các bazơ nitơ thường tồn tại ở 2 dạng cấu trúc : dạng thường và dạng hiếm. + Các dạng hiếm (hỗ biến) có những vị trí liên kết hiđrô bị thay đổi nên kết cặp không đúng trong quá trình nhân đôi, từ đó dẫn đến phát sinh đột biến gen. + VD: Guanin dạng hiếm (G) có thể làm biến đổi cặp G-X → A-T. b. Tác động của các tác nhân gây đột biến - Tác động của các tác nhân vật lí : Tia tử ngoại(UV)làm cho 2 bazơ Timin trên 1 mạch ADN liên kết với nhau làm phát sinh ĐBG. - Tác động của các tác nhân hóa học : 5-Brôm Uraxin là đồng đẳng của Timin gây thay thế A-T → G-X. - Tác nhân sinh học : Virut gây ra đột biến. III. HẬU QUẢ VÀ VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN. 1. Hậu quả của đột biến gen. - Mức độ phân tử: Đa số đb là vô hại (trung tính). - Đb gen làm thay đổi chức năng của protein→ có thể gây hại, cũng có thể có lợi cho thể đb. - Mức độ gây hại của các alen đột biến phụ thuộc vào điều kiện môi trường cũng như phụ thuộc vào tổ hợp gen. 2. Vai trò và ý nghĩa của đột biến gen. - Đột biến gen cung cấp nguyên liệu cho quá trình tiến hóa, chọn giống và nghiên cứu di truyền.

Hoạt động của GV & HS

Nội dung

* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm và các dạng đột biến gen.

GV đặt vấn đề:

+ Thế nào là đột biến gen? Đột biến điểm?

+ Đột biến gen có đặc điểm gì? Cho ví dụ?

+ Thế nào là thể đột biến? Cho ví dụ?

HS: Đọc mục I.1 SGK trang 19 để trả lời câu hỏi.

GV: Nhận xét, bổ sung để hoàn thiện kiến thức.

GV: Yêu cầu HS

+ Mô tả các dạng đột biến bằng sơ đồ?

+ Biểu thị mối quan hệ giữa gen và protein trên sơ đồ?

+ Trong các dạng đột biến gen, dạng nào gây hậu quả lớn hơn? Tại sao?

HS:

- Viết trình tự các nu của gen ban đầu và biểu diễn các dạng đột biến gen.

- Sơ đồ: ADN→ mARN→ protein.

- TH thêm hoặc mất cặp xảy ra ở đầu gen là nghiêm trọng, làm thay đổi toàn bộ aa trong protein.

GV: Nhận xét và bổ sung để hoàn thiện kiến thức.

I. KHÁI NIỆM VÀ CÁC DẠNG ĐỘT BIẾN.

1. Khái niệm.

- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen.

- Đột biến điểm: là đột biến xảy ra tại một điểm nào đó trên phân tử ADN liên quan đến một cặp nucleôtit.

- Đặc điểm:

+ Mỗi lần biến đổi gen tạo ra 1 alen mời.

+ Tần số đột biến gen tự nhiên là rất thấp (10-6 -10-4).

- Thể đột biến là những cá thể mang đột biến gen đã biểu hiện ở kiểu hình của cơ thể.

2. Các dạng đột biến gen:

a. Đột biến thay thế một cặp nucleôtit:

làm thay đổi thành phần aa trong prôtêin → thay đổi chức năng của prôtêin.

b. Đột biến mất hoặc thêm một cặp nucleôtit: mã di truyền bị đọc sai kể từ vị trí xảy ra đột biến → làm thay đổi trình tự aa trong chuỗi pôipeptit và làm thay đổi chức năng của protein.

* Hoạt động 2 : Tìm hiểu về nguyên nhân và cơ chế phát sinh đột biến gen.

GV nêu câu hỏi :

+ Hoạt động không bình thường của ADN thể hiện như thế nào ?

Nguyên nhân dẫn đến hoạt động không bình thường là gì?

HS: vận dụng kiến thức bài 1 trả lời được:

- ADN sao chép bị sai.

- Bị đứt đoạn khi tự sao.

- Nguyên nhân do cấu trúc gen hoặc từ yếu tố môi trường.

GV: Yêu cầu HS:

+ Trình bày cơ chế phát sinh đột biến gen do sự kết cặp không đúng trong tái bản ADN?

+ Các tác nhân từ môi trường gây đột biến theo cơ chế nào?

HS: Nghiên cứu SGK trả lời.

GV liên hệ: Tác nhân từ môi trường gây đột biến ở người như thế nào?

HS: - Chất độc màu da cam Mỹ trải xuống Việt Nam.

- Sự cố rò rỉ hạt nhân ở Checnobưn (Ucraina)

HS: Đọc SGK, trao đổi nhóm, đại diện HS trình bày, lớp nhận xét bổ sung, yêu cầu nêu được:

+ Đột biến gen phụ thuộc vào loại tác nhân, cường độ, liều lượng của tác nhân và đặc điểm cấu trúc của gen.

+ Sự thay đổi 1 nucleotit ở 1 mạch (tiền đột biến) -> đột biến.

GV yêu cầu HS:

+ Nêu ví dụ về hậu quả đột biến gen?

+ Khái quát về hậu quả của đột biến gen?

HS: Nghiên cứu thông tin SGK, khái quát kiến thức.

GV: Nhận xét và bổ sung.

GV: hỏi: Tại sao nhiều đột biến điểm (Đb thay thế cặp nu) lại hầu như vô hại đối với thể đb?

HS: Vận dụng kiến thức trả lời

GV: hỏi:

+ Đb gen có vai trò và ý nghĩa như thế nào đối với tiến hóa và thực tiễn?

HS: trả lời.

GV: liên hệ: Trong thực tế, đb được ứng dụng để tạo nhiều giống hoa đẹp, tăng năng suất cây trồng, gây đb ở VSV ...

II. NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN

1. Nguyên nhân.

- Do tác động lí, hóa, sinh học ở ngoại cảnh.

- Do những rối loạn sinh lí, hóa sinh trong tế bào.

2. Cơ chế phát sinh đột biến gen.

a. Sự kết cặp không đúng trong nhân đôi ADN.

- Các bazơ nitơ thường tồn tại ở 2 dạng cấu trúc : dạng thường và dạng hiếm.

+ Các dạng hiếm (hỗ biến) có những vị trí liên kết hiđrô bị thay đổi nên kết cặp không đúng trong quá trình nhân đôi, từ đó dẫn đến phát sinh đột biến gen.

+ VD: Guanin dạng hiếm (G*) có thể làm biến đổi cặp G*-X → A-T.

b. Tác động của các tác nhân gây đột biến

- Tác động của các tác nhân vật lí : Tia tử ngoại(UV)làm cho 2 bazơ Timin trên 1 mạch ADN liên kết với nhau làm phát sinh ĐBG.

- Tác động của các tác nhân hóa học : 5-Brôm Uraxin là đồng đẳng của Timin gây thay thế A-T → G-X.

- Tác nhân sinh học : Virut gây ra đột biến.

III. HẬU QUẢ VÀ VAI TRÒ CỦA ĐỘT BIẾN GEN.

1. Hậu quả của đột biến gen.

- Mức độ phân tử: Đa số đb là vô hại (trung tính).

- Đb gen làm thay đổi chức năng của protein→ có thể gây hại, cũng có thể có lợi cho thể đb.

- Mức độ gây hại của các alen đột biến phụ thuộc vào điều kiện môi trường cũng như phụ thuộc vào tổ hợp gen.

2. Vai trò và ý nghĩa của đột biến gen.

- Đột biến gen cung cấp nguyên liệu cho quá trình tiến hóa, chọn giống và nghiên cứu di truyền.

3. Thực hành/ Luyện tập: 3p

- Đột biến gen là gì ? Các dạng đột biến điểm, nguyên nhân và cơ chế phát sinh đột biến gen ?

4. Vận dụng: 2p

- Trả lời câu hỏi SGK.

- Về nhà đọc trước bài mới.

V. Rút kinh nghiệm:

Xem thêm các bài soạn Giáo án Sinh học lớp 12 chuẩn khác:

Bài 5: Nhiễm sắc thể và đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể
Bài 6: Đột biến số lượng nhiễm sắc thể
Bài 7: Thực hành: Quan sát các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể
Bài tập chương I
Bài 8: Quy luật Menđen: Quy luật phân li

👉 Giải bài nhanh với AI Hay:

HOT 500+ Đề thi thử tốt nghiệp THPT, ĐGNL các trường ĐH fle word có đáp án (2025).

Sách VietJack thi THPT quốc gia 2026 cho 2k8:

Sổ tay toán, lý, hóa, văn, sử, địa 12 (29k/ 1 cuốn)
Tổng ôn tốt nghiệp 12 toán, sử, địa, kinh tế pháp luật.... (80k/1 cuốn)
30 đề Đánh giá năng lực đại học quốc gia Hà Nội, tp. Hồ Chí Minh 2026 (cho 2k8)

TÀI LIỆU FILE WORD DÀNH CHO GIÁO VIÊN VÀ PHỤ HUYNH LỚP 12

+ Bộ giáo án, đề thi tốt nghiệp THPT, DGNL các trường các trường có lời giải chi tiết 2025 tại https://tailieugiaovien.com.vn/

+ Hỗ trợ zalo: VietJack Official

+ Tổng đài hỗ trợ đăng ký : 084 283 45 85

500+ đề thi thử tốt nghiệp THPT Quốc gia form 2025

( 128 tài liệu )

100+ đề thi ĐGNL ĐHQG Hà Nội, Tp.Hồ Chí Minh...

( 84 tài liệu )

Đề thi giữa kì, cuối kì 12

( 143 tài liệu )

Bài giảng Powerpoint Văn, Sử, Địa 12....

( 31 tài liệu )

Chuyên đề dạy thêm Toán, Lí, Hóa ...12

( 104 tài liệu )

Đề thi HSG 12

( 4 tài liệu )

xem tất cả

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng....miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS. Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube: