Gốm Phù Lãng Xưa Và Nay - Báo Quân đội Nhân Dân

Sản phẩm gốm Nhung trưng bày tại Bảo tàng LSVN

QĐND Online - Nhằm góp phần giới thiệu các làng nghề gốm truyền thống, khuyến khích sự kế thừa và phát triển di sản văn hoá dân tộc trong thời đại mới, Bảo tàng lịch sử Việt Nam phối hợp với cơ sở sản xuất Gốm Nhung tổ chức trưng bày chuyên đề “Gốm Phù Lãng xưa và nay”, giới thiệu bộ sưu tập hiện vật gốm Phù Lãng (TK 17-19) hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam và sưu tập gốm Nhung tuyển chọn do nghệ nhân trẻ Vũ Hữu Nhung, hậu duệ của những người làm đồ sành Phù Lãng sáng tạo ra.

Trưng bày chuyên đề này cũng là một trong những mục tiêu bảo tồn và phát huy văn hoá du lịch làng nghề do cộng đồng Pháp ngữ Vương quốc Bỉ tài trợ với sự tham gia của Cục Di sản văn hoá (Bộ Văn hoá-Thông tin).

Chuyên đề Gốm Phù Lãng xưa và nay tại Bảo tàng Lịch sử Việt Nam gồm khoảng 170 hiện vật được chia làm hai mảng: Mảng thứ nhất tập trung vào bộ sưu tập gốm sành qua các giai đoạn phát triển của làng nghề, bao gồm các loại hình gốm dùng trong tín ngưỡng dân gian, gốm gia dụng, gốm trang trí… và mảng thứ hai dành giới thiệu sưu tập gốm sành trang trí do nghệ nhân Vũ Hữu Nhung sáng tạo, sản xuất với các loại hình gốm gia dụng (lọ, bình, ống đựng, chậu cảnh… trang trí cá, hoa lá, cỏ cây và các sinh hoạt của con người được cách điệu), gốm xây dựng (gạch ốp trang trí, gạch lát nền…), gốm mĩ nghệ (phù điêu, tranh gốm, tượng phụ nữ, biểu tượng…).

Thông qua những sưu tập hiện vật này, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam nhằm giới thiệu rộng rãi trước công chúng về đặc trưng của làng gốm Phù Lãng-một làng quê thuộc huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Gốm Phù Lãng vốn nổi tiếng qua hàng trăm năm bởi chất thô trong những sản phẩm với nước men màu vàng da lươn đặc trưng. Từ lâu, gốm Phù Lãng được biết đến với các sản phẩm mang tính gia dụng chủ yếu là niêu đất, chum, vại, tiểu quách...

Men gốm Phù Lãng không bóng như men gốm sành trắng Bát Tràng, không đều màu mà có chỗ đậm, chỗ nhạt, chỗ rạn men, chỗ co men. Đây là đặc trưng làm nổi bật nét đầy đặn, chắc khỏe riêng biệt của sản phẩm gốm sành nâu Phù Lãng. Loại gốm sành nâu này là bước phát triển mới của loại gốm đất nung ở nhiệt độ nung đến 1.000 độ C.

Theo chị Trương Thị Minh Hằng, người đã bỏ nhiều công sức nghiên cứu về gốm Phù Lãng cho biết, nét đặc trưng nổi bật trong trang trí gốm Phù Lãng là sử dụng phương pháp đắp nổi theo hình thức chạm bong, mà người Phù Lãng quen gọi là chạm kép các đề tài như tứ linh, nghê, hạc, mặt hổ phù, chữ “Thọ”… Gốm Phù Lãng có ưu thế ở chất men màu tự nhiên, bền và lạ, dáng gốm mộc mạc, thô phác, nhưng khoẻ khoắn, chứa đựng vẻ đẹp nguyên sơ của đất và đậm nét điêu khắc.

Tại Bảo tàng LSVN: Nghệ nhân Vũ Hữu Nhung (bên trái) được nhiều bạn trẻ quan tâm

Chiếm một mảng quan trọng tại trưng bày “Gốm Phù Lãng xưa và nay”, các hiện vật gốm Nhung thu hút nhiều người quan tâm. Khi được hỏi, lý do nào đã gắn bó anh với thương hiệu gốm Nhung? Nghệ nhân Vũ Hữu Nhung, sinh năm 1975, người đã góp phần làm sống dậy thương hiệu gốm Phù Lãng lại có tâm sự rằng, "gốm của làng mình cũng có thời rất nổi tiếng nhưng sao bây giờ không phát triển được trong khi đó làng gốm Bát Tràng lại rất sầm uất?".