Guam – Wikipedia Tiếng Việt
Có thể bạn quan tâm
| GuamGuåhan (tiếng Chamorro) | |
|---|---|
| Lãnh thổ có tổ chức chưa hợp nhất của Hoa Kỳ | |
 Hiệu kỳ Seal | |
| Nickname(s): "Tånó y Chamoru" (tiếng Chamorro) (tiếng Anh: "Land of the Chamorro") | |
| Tiêu ngữ: "Tånó I' Man Chamoru" (tiếng Chamorro)(tiếng Anh: "Land of the Chamorros") | |
| Bài ca: "Kantikun Guåhan" (tiếng Chamorro)("Guam Hymn") (khu vực) "The Star-Spangled Banner" (chính thức) | |
 Vị trí của Guam (đỏ) | |
| Quốc gia có chủ quyền |  Hoa Kỳ |
| Trước khi sáp nhập | Đông Ấn thuộc Tây Ban Nha |
| Nhượng lại từ Tây Ban Nha | 10 tháng 12 năm 1898 |
| Thủ phủ | Hagåtña |
| Thành phố lớn nhất | Dededo |
| Ngôn ngữ chính thức |
|
| Sắc tộc (2010)[1] |
|
| Tôn giáo (2010)[2] |
|
| Tên dân cư | Người Guam |
| Chính phủ | Lãnh thổ phụ thuộc tổng thống chế được phân quyền |
| • Tổng thống | Donald Trump (R) |
| • Thống đốc | Lou Leon Guerrero (D) |
| • Phó Thống đốc | Josh Tenorio (D) |
| Lập pháp | Nghị viện Guam |
| Quốc hội Hoa Kỳ | |
| • Đại biểu | James Moylan (R) |
| Diện tích | |
| • Tổng cộng | 210 dặm vuông Anh (540 km2) |
| Độ cao cao nhất | 1,334 ft (407 m) |
| Dân số | |
| • Ước lượng 2021 | 168,801[1] (hạng 177) |
| • Mật độ | 299/km2 (774,4/sq mi) |
| GDP (PPP) | Ước lượng 2016 |
| • Tổng số | 5,8 tỷ đô la Mỹ[1] |
| • Bình quân đầu người | 35.600 đô la Mỹ[1] |
| GDP (danh nghĩa) | Ước lượng 2019 |
| • Tổng số | 6,3 tỷ đô la Mỹ[3] |
| • Bình quân đầu người | 37.387 đô la Mỹ |
| HDI (2017) |  0.901rất cao |
| Tiền tệ | Đô la Mỹ (US$) (USD) |
| Múi giờ | UTC+10:00 (ChST) |
| Cách ghi ngày tháng | mm/dd/yyyy |
| Giao thông bên | phải |
| Mã điện thoại | +1 |
| USPS abbreviation | GU |
| Mã ISO 3166 |
|
| Tên miền Internet | .gu |
| Patron Saint | Our Lady of Camarin |
| Website | guam.gov |
Guam (/ˈɡwɑːm/ ⓘ; Chamorro: Guåhån [ˈɡʷɑhɑn]), tên chính thức là Lãnh thổ Guam, là một hải đảo nằm ở miền tây Thái Bình Dương và là một lãnh thổ có tổ chức nhưng chưa hợp nhất của Hoa Kỳ. Người Chamorros, cư dân bản thổ của Guam là nhóm người đầu tiên sinh sống tại hòn đảo khoảng 6.000 năm về trước. Guam là hòn đảo lớn nhất ở vị trí cực nam của Quần đảo Mariana. Thủ phủ của đảo là Hagåtña, trước đây viết là "Agana". Kinh tế của Guam chủ yếu dựa vào du lịch (đặc biệt là từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan) và các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ.
Guam nằm về phía Tây của Hawaii cách đó 6298 km, về phía Đông của Philippines với khoảng cách 2058 km và 3400 km từ Bình Nhưỡng, Triều Tiên.[4]
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn] Bài chi tiết: Lịch sử GuamThuộc Tây Ban Nha
[sửa | sửa mã nguồn]Nhà hàng hải người Bồ Đào Nha Ferdinand Magellan phụng lệnh Vua Tây Ban Nha phát hiện ra đảo Guam năm 1521 trong chuyến đi vòng quanh Trái Đất. Sau đó Tướng Miguel López de Legazpi nhân danh vua Tây Ban Nha đã đến Guam và tuyên bố chủ quyền năm 1565. Người Tây Ban Nha đặt nền cai trị thuộc địa Guam từ năm 1668 khi linh mục San Vitores sang Guam truyền giáo phổ biến đạo Công giáo. Lúc bấy giờ Guam cũng như toàn phần Quần đảo Mariana và Quần đảo Caroline phụ thuộc Philippines như một phần của xứ Đông Ấn thuộc Tây Ban Nha. Trong thời gian non 200 năm (1668-1815), Guam là trạm dừng chân quan trọng trên chặng hải hành của thương thuyền Tây Ban Nha từ México sang Philippines. Dưới sự cai trị của Tây Ban Nha, văn hóa Chamorro và các thổ dân nói chung chịu sự chi phối mạnh mẽ của văn hóa Tây Ban Nha.
Tây Ban Nha và Hoa Kỳ xung chiến vào cuối thế kỷ 19, kết quả là Tây Ban Nha nhượng đứt Philippines và Guam cho Hoa Kỳ năm 1898. Quần đảo Bắc Mariana thì Madrid bán cho Đức với giá 837.500 đồng vàng Đức. Hoa Kỳ từ đấy dùng đảo Guam làm trạm tiếp tế cho tàu chiến hải quân khi vượt đại dương đi lại sang Philippines.
Thuộc Mỹ
[sửa | sửa mã nguồn]Chiến tranh thế giới thứ nhất
[sửa | sửa mã nguồn]Chiến tranh thế giới thứ hai
[sửa | sửa mã nguồn]Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ thì Quân đội Đế quốc Nhật Bản tiến chiếm ngày 8 tháng 12 năm 1941. Vì được dự đoán trước, Hoa Kỳ đã di tản phần lớn kiều dân khỏi đảo. Trước đó từ năm 1914 thời Chiến tranh thế giới thứ nhất Nhật đã tiếp thu Quần đảo Bắc Mariana từ Đức và cai trị chiếu theo hiệp định Ủy thác Nam Dương. Thổ dân Chamorro từ Quần đảo Bắc Mariana được Nhật đưa đến Guam làm thông dịch viên cho lực lượng chiếm đóng Nhật Bản. Trong khi đó dân Chamorro ở Guam thì bị liệt vào thành phần địch quân. Cũng vì sự kiện này mà sau chiến tranh, dân Chamorro ở Guam mang mối thù với thổ dân từ Bắc Mariana mặc dù cả hai đều là người Chamorro.
Trong suốt thời giam bị chiếm đóng 31 tháng, dân Guam bị quân Nhật bắt người thì lao dịch, kẻ thì bị giết hại, giam cầm, có khi ép buộc cả phụ nữ phục vụ sinh lý cho Quân đội Nhật dưới dạng mại dâm, nhiều gia đình ly tán. Theo cuộc điều tra của Quốc hội Hoa Kỳ năm 2004 thì trong gần ba năm Nhật chiếm đóng, có khoảng một nghìn người ở Guam bị giết.
Ngày 21 tháng 7 năm 1944 Hoa Kỳ mở cuộc tái chiếm Guam, giao tranh ác liệt. Nhật phải rút lui, bỏ cả Quần đảo Bắc Mariana.
Sau chiến tranh
[sửa | sửa mã nguồn]Sau chiến tranh, Hoa Kỳ thông qua Luật Tổ chức Guam 1950, quy định Guam là một lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ, thiết lập hệ thống chính trị của Guam và trao quốc tịch Hoa Kỳ cho cư dân Guam. Thống đốc Guam do chính quyền liên bang bổ nhiệm cho đến năm 1968, khi Luật Bầu cử thống đốc Guam cho phép người dân Guam bầu trực tiếp thống đốc.[5] Vì Guam không phải là tiểu bang Hoa Kỳ nên công dân Hoa Kỳ cư trú tại Guam không có quyền bầu cử tổng thống và chỉ được bầu một đại biểu không biểu quyết vào Quốc hội.[6] Tuy nhiên, họ có quyền bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống.[7]
Địa lý
[sửa | sửa mã nguồn]
Guam nằm ở vị trí 13.5° bắc 144.5° đông và có diện tích là 210 dặm vuông (544 km²). Nó là đảo cận nam nhất của Quần đảo Mariana và là đảo lớn nhất trong Quần đảo Micronesia. Chuỗi đảo này được hình thành bởi các mảng kiến tạo Thái Bình Dương và Philippines. Rãnh Mariana, một vùng bị quằn sâu, nằm bên cạnh chuỗi đảo về phía đông. Challenger Deep, điểm sâu nhất trên Trái Đất, ở phía tây nam của Guam có độ sâu khoảng 35.797 ft (10.911 mét). Điểm cao nhất tại Guam là Núi Lamlam cao 1.332 ft (406 m). Đảo Guam dài 30 dặm Anh (48 km) và rộng từ 4 dặm (6 km) đến 12 dặm (19 km). Thỉnh thoảng đảo bị động đất vì nó ở rìa phía tây của Mảng Thái Bình Dương và gần mảng Philippines. Trong những năm vừa qua, các trận động đất có trung tâm chấn động gần Guam có cường độ từ 5,0 đến 8,7. Không như núi lửa Anatåhan tại Quần đảo Bắc Mariana, Guam không phải là vùng núi lửa còn hoạt động. Tuy nhiên, vì hướng gió và gần Anatahan, các hoạt động núi lửa nhất là tàn tro đôi khi ảnh hưởng đến Guam.
Phần phía bắc của đảo có bình nguyên rừng với đất đá vôi và bờ đá san hô trong khi phía nam có những đỉnh núi lửa có thảo nguyên và rừng. Một bờ đá san hô bao quanh phần lớn đảo, trừ những nơi có vịnh cung cấp lối ra cho các con sông nhỏ và suối nước chảy từ các ngọn đồi xuống Thái Bình Dương và biển Philippines. Dân số của đảo tập trung nhiều nhất ở khu vực phía bắc và miền trung.
Khí hậu
[sửa | sửa mã nguồn]Khí hậu có nét nhiệt đới. Thời tiết thường nóng và rất ẩm và ít thay đổi nhiệt độ theo mùa. Nhiệt độ cao trung bình là 86°F (30°C) và nhiệt độ thấp trung bình là 74°F (24°C) với lượng mưa trung bình hàng năm là 96 inch (2.180 mm). Mùa khô kéo dài từ tháng 12 đến tháng sáu. Những tháng còn lại là mùa mưa. Tháng 1 và tháng 2 được xem là tháng mát nhất trong năm với nhiệt độ ban đêm khoảng từ 75 đến 70 °F và thông thường có độ ẩm thấp hơn. Tháng dễ có bão nhất là tháng 10 và tháng 11. Tuy nhiên chúng cũng có thể xảy ra quanh năm.
Trung bình có ba cơn bão nhiệt đới và một cơn bão lớn đi qua Guam trong vòng 180 hải lý (330 km) mỗi năm. Cơn bão có cường độ mạnh nhất đi qua Guam gần đây là Siêu bão Pongsona với sức gió gần trung tâm là 125 dặm một giờ đập vào Guam ngày 8 tháng 12 năm 2002 để lại sự tàn phá khủng khiếp. Từ sau Siêu bão Pamela năm 1976 các cấu trúc nhà cửa bằng gỗ đã được thay thế bằng các cấu trúc bê tông.[8][9] Trong thập niên 1980, các cột điện bằng gỗ bắt đầu được thay thế bằng các cột chống bão bằng bê tông cốt thép. Trong thập niên 1990, nhiều chủ nhà và cơ sở thương mải đã lắp đặt các cửa chống bão.
| Tháng | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | Năm |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cao kỉ lục °F (°C) | 94(34) | 93(34) | 93(34) | 96(36) | 94(34) | 95(35) | 95(35) | 94(34) | 93(34) | 93(34) | 92(33) | 91(33) | 96(36) |
| Trung bình ngày tối đa °F (°C) | 86.3(30.2) | 86.3(30.2) | 87.2(30.7) | 88.4(31.3) | 88.8(31.6) | 88.8(31.6) | 88.0(31.1) | 87.5(30.8) | 87.6(30.9) | 87.9(31.1) | 87.8(31.0) | 86.8(30.4) | 87.6(30.9) |
| Trung bình ngày °F (°C) | 80.7(27.1) | 80.5(26.9) | 81.2(27.3) | 82.5(28.1) | 83.0(28.3) | 83.1(28.4) | 82.3(27.9) | 81.9(27.7) | 81.9(27.7) | 82.2(27.9) | 82.4(28.0) | 81.6(27.6) | 81.9(27.7) |
| Tối thiểu trung bình ngày °F (°C) | 75.2(24.0) | 74.8(23.8) | 75.3(24.1) | 76.5(24.7) | 77.3(25.2) | 77.4(25.2) | 76.5(24.7) | 76.3(24.6) | 76.1(24.5) | 76.6(24.8) | 76.9(24.9) | 76.3(24.6) | 76.3(24.6) |
| Thấp kỉ lục °F (°C) | 66(19) | 65(18) | 66(19) | 68(20) | 70(21) | 70(21) | 70(21) | 70(21) | 70(21) | 67(19) | 68(20) | 68(20) | 65(18) |
| Lượng Giáng thủy trung bình inches (mm) | 3.96(101) | 3.78(96) | 2.35(60) | 2.84(72) | 4.28(109) | 7.75(197) | 11.45(291) | 16.00(406) | 13.58(345) | 11.74(298) | 8.08(205) | 6.24(158) | 92.05(2.338) |
| Số ngày giáng thủy trung bình | 18.8 | 15.7 | 16.8 | 17.0 | 19.3 | 22.6 | 24.7 | 25.3 | 24.3 | 25.1 | 23.4 | 22.1 | 254.9 |
| Số giờ nắng trung bình tháng | 176.7 | 186.0 | 217.0 | 213.0 | 220.1 | 195.0 | 155.0 | 142.6 | 132.0 | 133.3 | 135.0 | 142.6 | 2.048,3 |
| Nguồn 1: NOAA (chuẩn)[10] | |||||||||||||
| Nguồn 2: Đài Thiên văn Hồng Kông (số giờ nắng 1961–1990)[11] | |||||||||||||
Chính trị
[sửa | sửa mã nguồn]
Chính quyền Guam được tổ chức theo hệ thống chính trị của Hoa Kỳ Thống đốc là người đứng đầu chính phủ, được bầu trực tiếp với nhiệm kỳ bốn năm. Nghị viện là cơ quan lập pháp đơn viện, gồm 15 nghị sĩ. Tòa án Tối cao Guam là cơ quan xét xử cao nhất của hệ thống tư pháp Guam.
Tòa án quận Guam là tòa án liên bang của Hoa Kỳ có thẩm quyền tại Guam. Guam bầu một đại biểu vào Hạ viện Hoa Kỳ. Đại biểu Guam đương nhiệm là James Moylan thuộc Đảng Cộng hòa. Đại biểu không có quyền biểu quyết về thông qua dự luật, nhưng được biểu quyết tại ủy ban và phát biểu trước Hạ viện.[6]
Vị thế chính trị
[sửa | sửa mã nguồn]Vào thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, dư luận Guam ủng hộ Guam trở thành một thịnh vượng chung tương tự như Puerto Rico và Quần đảo Bắc Mariana.[12] Trong một cuộc trưng cầu ý dân vào năm 1982, đa số cử tri ủng hộ Guam trở thành một thịnh vượng chung.[13]
Tháng 7 năm 2020, Chính quyền Guam gia nhập Tổ chức Nhân dân và Quốc gia chưa được đại diện.[14][15]
Kinh tế
[sửa | sửa mã nguồn]Nền kinh tế Guam phụ thuộc vào du lịch, các cơ sở Bộ Quốc phòng và doanh nghiệp địa phương. Pháp luật liên bang quy định thuế thu nhập liên bang của người Guam được nộp vào ngân khố của it Guam chứ không phải ngân khố liên bang, bao gồm thuế của công chức, viên chức quân sự, dân sự được bố trí tại Guam.[12]
Nhân khẩu
[sửa | sửa mã nguồn]| Lịch sử dân số | |||
|---|---|---|---|
| Thống kêdân số | Số dân | %± | |
| 1910 | 11.806 | — | |
| 1920 | 13.275 | 12,4% | |
| 1930 | 18.509 | 39,4% | |
| 1940 | 22.290 | 20,4% | |
| 1950 | 59.498 | 166,9% | |
| 1960 | 67.044 | 12,7% | |
| 1970 | 84.996 | 26,8% | |
| 1980 | 105.979 | 24,7% | |
| 1990 | 133.152 | 25,6% | |
| 2000 | 154.805 | 16,3% | |
| 2010 | 159.358 | 2,9% | |
| 2020 | 168.485 | 5,7% | |
Theo Điều tra Dân số Hoa Kỳ năm 2000, dân số của Guam là 154.805[16] Dân số ước tính năm 2007 cho Guam là 173.456.[17] Cho đến năm 2005, sự gia tăng dân số hàng năm là 1,76%.[18]
Chủng tộc
[sửa | sửa mã nguồn]Nhóm dân đông nhất là người bản xứ Chamorros, chiếm 57% tổng dân số. Nhóm dân lớn thứ nhì là người Philippines chiếm 25.5%, người da trắng 10%, Việt Nam, Trung Hoa, Nhật, Triều Tiên và các nhóm dân khác.
Ngôn ngữ
[sửa | sửa mã nguồn]Ngôn ngữ chính của đảo là tiếng Anh và tiếng Chamorro.
Tôn giáo
[sửa | sửa mã nguồn]Kitô giáo là tôn giáo lớn nhất tại Guam. Hơn 75% dân số theo Công giáo, trong khi thành phần Kitô hữu còn lại thuộc các giáo hội Tin Lành.[19]
Văn hóa
[sửa | sửa mã nguồn]Văn hóa Guam phản ánh sự pha trộn của văn hóa Chamorro và văn hóa Hoa Kỳ, Tây Ban Nha và México.[20] Sau khi thực dân Tây Ban Nha chiếm Guam, nhiều phong tục tập quán bản địa biến mất, ngoại trừ đan lát và làm gốm. Gần đây, người Chamorro bắt đầu quan tâm đến việc bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa của họ.[21][22]
Văn hóa Chamorro truyền thống được thể hiện trong điệu múa, đi biển, nấu ăn, bắt đánh cá, các trò chơi (như batu, chonka, estuleks, và bayogu), các bài hát và kiểu cách bị ảnh hưởng bởi sự di dân của những người từ những nơi khác đến. Chính sách của Tây Ban Nha thời thuộc địa (1668-1898) là một chính sách thu phục và khuyến khích cải đạo sang Giáo hội Công giáo Rôma. Tình trạng dẫn đến việc loại dần các chiến binh nam của Guam và đẩy người Chamorro ra khỏi quê hương của họ.
Sử gia Lawrence Cunningham vào năm 1992 có viết "Theo ý nghĩ của người Chamorro, vùng đất và các sản phẩm từ đất sinh ra thuộc về mọi người. Inafa'maolek, hay là phụ thuộc liên đới, là chìa khóa hay giá trị trung tâm trong văn hóa Chamorro... Inafa'maolek phụ thuộc vào một tinh thần hợp tác. Đây là ý nghĩa cốt lõi rằng mọi thứ trong văn hóa Chamorro xoay tròn quanh nhau. Mối quan tâm mạnh mẽ là vì nhau hơn là chủ nghĩa cá nhân và quyền tư hữu."
Văn hóa cốt lõi của Chamorro là sự kết hợp phức tạp quy định xã hội đặt trọng tâm vào sự kính trọng: Từ việc hôn bàn tay của người già, lưu truyền những huyền thoại, bài hát, và các nghi lễ tán tỉnh, đến việc một người cầu xin tha thứ từ tổ tiên đã khuất khi đi vào rừng sâu. Những phong tục tập quán có từ trước khi Tây Ban Nha xâm chiếm bao gồm làm thuyền galaide, làm nhạc cụ belembaotuyan,...
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ a b c d "Australia-Oceania :: Guam (Territory of the US)". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 26 tháng 8 năm 2015.
- ^ "Guam". Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2017.
- ^ "Guam | Data". data.worldbank.org. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 8 năm 2021. Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2021.
- ^ Warum ausgerechnet Guam? bazonline.ch, ngày 9 tháng 8 năm 2017
- ^ Rogers, Robert F. (1995). Destiny's Landfall: A History of Guam. Honolulu: University of Hawaii Press.
- ^ a b Rogers, Robert F. (1995). Destiny's Landfall: A History of Guam. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-1678-0.
- ^ Curry, Tom (ngày 28 tháng 5 năm 2008). "Nominating, but not voting for president: Clinton-Obama struggle spotlights Guam, American Samoa, Puerto Rico". NBC News. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2016.
- ^ "Guam Catastrophe Model". Risk Management Solutions. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2007.
- ^ "Winds". PacificWorlds.com. Truy cập ngày 16 tháng 6 năm 2007.
- ^ "NOWData - NOAA Online Weather Data". Cơ quan Hải dương và Khí quyển Quốc gia. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2012.
- ^ "Climatological Information for Guam, Pacific Islands, United States". Đài Thiên văn Hồng Kông. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2012.
- ^ a b Lin, Tom C.W., Americans, Almost and Forgotten Lưu trữ ngày 21 tháng 9 năm 2020 tại Wayback Machine, 107 California Law Review (2019)
- ^ Natividad, Lisalinda (ngày 30 tháng 5 năm 2012). "Statement of the Non-Self Governing Territory of Guam to the Pacific Regional Seminar on the implementation of the third decade for the eradication of colonialism: current realities and prospects in Quito, Ecuador" (PDF). United Nations. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 12 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2019.
- ^ "UNPO Welcomes 5 New Members!". unpo.org. ngày 3 tháng 8 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2020.
- ^ "Guam: Territory to be Inducted into UNPO". unpo.org. ngày 31 tháng 7 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2020.
- ^ . "Guam Summary File," Lưu trữ ngày 12 tháng 1 năm 2012 tại Wayback Machine American FactFinder, Census 2000 Guam, Truy cập 19 tháng 4 năm 2007.
- ^ "Guam," Lưu trữ ngày 3 tháng 12 năm 2013 tại Wayback Machine CIA World Factbook, 17 tháng 4 năm 2007, Truy cập 19 tháng 4 năm 2007.
- ^ "MIPT Terrorism Knowledge Base: Guam". ngày 17 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.
- ^ "Guam - Religious Demography: Affiliation". Pew-Templeton Global Religious Futures Project. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2021.
- ^ Wuerch & Ballendorf 1994, tr. 44.
- ^ Montón-Subías, Sandra; Hernando Gonzalo, Almudena (ngày 28 tháng 8 năm 2021). "Modern Colonialism and Cultural Continuity Through Material Culture: An Example from Guam and CHamoru Plaiting". International Journal of Historical Archaeology (bằng tiếng Anh). 26 (3): 823–847. doi:10.1007/s10761-021-00626-3. hdl:10230/53171. ISSN 1573-7748. S2CID 239658158.
- ^ "» Voices of Our Elders". www.guampedia.com. ngày 4 tháng 11 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2022.
Liên kết ngoài
[sửa | sửa mã nguồn]Chính quyền
[sửa | sửa mã nguồn]
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện về Guam. 
Wikivoyage có cẩm nang du lịch về Guam. - Congresswoman Madeleine Z. Bordallo, Delegate, U.S. Congress Lưu trữ ngày 26 tháng 10 năm 2008 tại Wayback Machine
- Guam Customs and Quarantine Agency
- Guam Election Commission
- Guam Code Annotated Lưu trữ ngày 12 tháng 1 năm 2009 tại Wayback Machine
- Guam Department of Revenue and Taxation
Tin tức
[sửa | sửa mã nguồn]| Tìm hiểu thêm vềGuamtại các dự án liên quan | |
 | Từ điển từ Wiktionary |
 | Tập tin phương tiện từ Commons |
 | Tin tức từ Wikinews |
 | Danh ngôn từ Wikiquote |
 | Văn kiện từ Wikisource |
 | Tủ sách giáo khoa từ Wikibooks |
 | Tài nguyên học tập từ Wikiversity |
- Marianas Variety "Guam's only true independent news source"
- Pacific Daily News, A Gannett Newspaper Lưu trữ ngày 15 tháng 2 năm 2008 tại Library of Congress Web Archives
- KUAM, Guam's Primary News Channel
- "Pacific News Center - News You Can Trust Lưu trữ ngày 14 tháng 5 năm 2008 tại Wayback Machine
Tổng quan
[sửa | sửa mã nguồn]- allthingsguam A Guam History resource—virtual textbook, virtual workbook and more
- Guampedia from the Guam Humanities Council and the University of Guam
- Open Directory Project - Guam Lưu trữ ngày 30 tháng 10 năm 2007 tại Wayback Machine directory category
- U.S. Library of Congress - Portals to the World: Guam
- The World Factbook on Guam Lưu trữ ngày 3 tháng 12 năm 2013 tại Wayback Machine
- Guam Portal - Guam directory and internet portal.
Quân sự
[sửa | sửa mã nguồn]- Commander, Naval Forces Marianas (COMNAVMAR) Guam Lưu trữ ngày 19 tháng 10 năm 2008 tại Wayback Machine
- Andersen Air Force Base (AAFB) Guam
- War in the Pacific - Liberation of Guam
- Congressional Testimony - Guam War Claims Lưu trữ ngày 8 tháng 10 năm 2008 tại Wayback Machine
Du lịch
[sửa | sửa mã nguồn]- Wikitravel's Guide to Guam
- Guam Visitors Bureau Lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2008 tại Wayback Machine
- Guam Portal Lưu trữ ngày 20 tháng 10 năm 2008 tại Wayback Machine
Những thông tin khác
[sửa | sửa mã nguồn]- Guam Chamber of Commerce
- Maps - Perry-Castañeda Library Map Collection
Wikimedia Atlas của Guam
Dữ liệu địa lý liên quan đến Guam tại OpenStreetMap
Hoa Kỳ
Địa lý
| ||
|---|---|---|
| Các tiểu bang (50) |
|  |
| Đặc khu liên bang | Washington, D.C. | |
| Vùng quốc hải |
| |
| Tiểu đảo xa |
| |
| Các khu bản địa | Danh sách khu người bản địa Mỹ
| |
| Quốc gia liên kết | | |
| |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Quốc gia có chủ quyền |
|  | |||||||||
| Bộ phận củaQuốc gia có chủ quyền |
| ||||||||||
| Lãnh thổ phụ thuộcvàlãnh thổ khác |
| ||||||||||
| 1 Thường được tính thuộc về Đông Nam Á. | |||||||||||
Cơ sở dữ liệu tiêu đề chuẩn  | |
|---|---|
| Quốc tế |
|
| Quốc gia |
|
| Địa lý |
|
| Nghệ sĩ |
|
| Nhân vật |
|
| Khác |
|
Từ khóa » Guam Nằm ở đâu
-
Đảo Guam Lãnh Thổ Chiến Lược Của Mỹ - CAND
-
Guam - Wikivoyage
-
Đảo Guam ở đâu, Và Vì Sao Triều Tiên Lại Dọa Tấn Công Nơi Này?
-
Guam Nằm ở đâu?
-
Guam: Căn Cứ Chiến Lược Của Mỹ ở Khu Vực Châu Á - YouTube
-
Lãnh Thổ Mỹ: Đảo Guam Là Nước Nào, Sức Mạnh Quân Sự Đáng ...
-
5 điều Nổi Bật Về đảo Guam - VnExpress
-
Lãnh Thổ Mỹ: Đảo Guam - Nước Mỹ
-
Đảo Guam ở đâu Và Vì Sao Nó Cực Kì Quan Trọng Với Quân đội Mỹ?
-
Sức Mạnh Quân Sự đáng Sợ Của đảo Guam Thuộc Mỹ | VOV.VN
-
Du Lịch Guam | Tour Giá Rẻ Trọn Gói - Vietnam BOoking
-
Gu-am (Territory Of Guam) | Hồ Sơ - Sự Kiện - Nhân Chứng
-
Guam : Đảo Thiên đường Mỹ Thành Mục Tiêu Của Tên Lửa Bắc Triều Tiên