"Không Sợ Thiếu, Chỉ Sợ Không Công Bằng" - Báo Nhân Dân

Thu lại tiền cứu trợ để chia đều

Vụ việc xảy ra ngày 22-10 khi một đoàn cứu trợ về xã Quảng Trung, thị xã Ba Đồn mang theo quà và tiền mặt. Đoàn cứu trợ hỗ trợ cho 60 hộ trong thôn với định mức 500 nghìn đồng/hộ và kèm quà hiện vật. Sau đó, trưởng thôn Trung Thôn, xã Quảng Trung là Lê Hồng Quân và ban tiếp nhận đã họp bàn và thống nhất thu lại mỗi hộ này 400 ngàn đồng để chia lại cho các hộ bị thiệt hại khác mà số tiền được nhận cứu trợ ít hơn. Việc thu lại tiền đã được thực hiện ở 33 hộ dân thì dừng lại. Xã Quảng Trung kiểm tra và chỉ đạo thu hồi số tiền trả lại cho người trong danh sách được cứu trợ. Tại cuộc họp rút kinh nghiệm, nhiều người dân cho rằng, việc làm của ban lãnh đạo thôn và tổ công tác Mặt trận là nhằm tạo công bằng một cách tương đối trong bà con nhưng một số gia đình chưa hiểu nên đã tạo nên dư luận như trên.

Trưởng thôn Lê Hồng Quân nói: “Chúng tôi nghĩ đơn giản là trong thôn có nhà nhận cứu trợ nhiều, có hộ ít bởi tùy thuộc vào tấm lòng từ tâm của các đơn vị cứu trợ nên ban cứu trợ thôn thống nhất dồn lại để điều tiết cho bảo đảm công bằng hơn vì lũ lụt thì bị thiệt hại chung, vì tình làng nghĩa xóm. Chúng tôi làm việc tập thể, có cấp ủy chỉ đạo chứ tuyệt đối không tư túi hoặc ăn chặn gì ở đây. Tuy nhiên, việc làm này chưa xin phép nhà tài trợ nên sau khi biết sự việc, họ phật lòng và trong một số hộ cũng có lời ra tiếng vào”.

Bà Phạm Thị Mỹ ở thôn Trung Thôn: "Tui cũng được nhận tiền và sẵn sàng nộp lại chứ không thắc mắc chi. Bà con sống tình nghĩa với nhau chứ đâu phải mấy chuyện nhỏ như vậy mà mất tình làng nghĩa xóm. Tui thương bác Quân trưởng thôn, việc làng xóm mà mang tiếng, mang tăm là tội cho bác lắm".

Cụ Nguyễn Hữu Ninh, 78 tuổi, ở thôn Trung Thôn tâm sự: “Dân bầy tui có câu: lụt thì lụt cả làng, nhà nào cũng bị ngập lụt cả nên việc chia đều theo ý kiến cá nhân tui là hợp lý, nếu không cuối cùng trưởng thôn là khổ nhất”.

Bà Phạm Thị Mỹ, 73 tuổi, ở cùng thôn nói thêm: “Việc thôn có chủ trương thu lại tiền ở các hộ dân để phân bổ lại cho các hộ khác thì đúng thôi. Tui cũng được nhận tiền và sẵn sàng nộp lại chứ không thắc mắc chi. Bà con sống tình nghĩa với nhau chứ đâu phải mấy chuyện nhỏ như vậy mà mất tình làng nghĩa xóm. Tui thương bác Quân trưởng thôn, việc làng xóm mà mang tiếng, tội cho bác lắm".

Còn tại xã Quảng Hải ngày 22-10, một đoàn cứu trợ từ thành phố Hải Phòng đến thăm, trao quà cho bà con, trong đó có 250 triệu đồng tiền mặt. Đoàn đến tận từng gia đình bị thiệt hại nặng để cứu trợ tiền mặt với mức bình quân là hai triệu đồng/suất và có 115 suất quà như vậy.

Trưởng thôn Vân Nam Cao Xuân Pha.

Sau khi đoàn cứu trợ rời đi, tại 6/6 thôn của xã xuất hiện lời ra tiếng vào bởi số người bị ảnh hưởng thiên tai thì nhiều và tương đương nhau, song số người được nhận tiền cứu trợ thì ít, lại giá trị cao. Một số bà con không có tên trong danh sách nhận cứu trợ cho rằng, do trưởng thôn lập danh sách đưa lên không công bằng. Trước dư luận như vậy, một số gia đình đã đưa tiền cứu trợ được nhận trả lại cho trưởng thôn.

Trưởng thôn Vân Nam, xã Quảng Hải Cao Xuân Pha cho biết: “Thôn có 219 hộ đều bị thiệt hại như nhau. Đoàn cứu trợ trao cho 20 suất. Sau đó bà con mang tiền lên trả lại cho tôi. Tôi cũng không dám nhận, nhưng sau đó nhiều người nói quá nên tôi phải nhận. Có trường hợp vì hộ neo đơn nên tôi nói cứ cầm tiền về".

Số tiền mà các thôn thu lại được gần 140 triệu đồng. Sau khi họp dân, các thôn thống nhất chia đều số tiền này cho tất cả bà con. Bình quân mỗi người nhận 60 đến 75 nghìn đồng.

Bà Trần Thị Nhiên ở thôn Vân Nam nói: “Lụt thì lụt cả làng chứ có riêng chi mấy chục nhà mô mà có được hưởng cứu trợ riêng, chính tui đề nghị thôn chia đều tiền cứu trợ đó cho mỗi nhà một ít, gọi là của ít lòng nhiều để vui vẻ cùng nhau”. Không chỉ bà Nhiên mà nhiều người dân ở Quảng Hải mà chúng tôi gặp đều có chung suy nghĩ như vậy. Theo họ, quà cứu trợ nên hưởng chung mỗi người một ít, còn các nhà thực sự bị thiệt hại nặng thì đã có các suất ưu tiên riêng.

Cần sự cảm thông với “người vác tù và hàng tổng”

Trưởng thôn được ví như “người vác tù và hàng tổng” bởi họ làm rất nhiều việc liên quan trực tiếp đến người dân, được dân bầu lên, hưởng từ 0,8 đến 1,0 hệ số lương cơ bản (tùy theo phân loại thôn). Họ cũng là người nông dân, nghĩ sao làm vậy. Trong chuyện thu tiền cứu trợ ở hai xã trên, cơ quan chức năng chưa phát hiện biểu hiện tham ô hoặc vụ lợi. Cái sai là ở cách làm với lối suy nghĩ của người nông dân bên luống cày: “lụt thì lút cả làng” và “không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng”.

Chủ tịch UBND xã Quảng Trung Nguyễn Văn Hóa cho biết, qua kiểm tra chưa phát hiện việc tham ô hoặc ăn chặn tiền và quà cứu trợ của các cán bộ thôn Trung Thôn, nhưng rõ ràng là việc làm này sai với chủ trương của cấp ủy và chính quyền địa phương; đồng thời trái với nguyện vọng của nhà tài trợ. Xã đã chỉ đạo thu hồi và trả lại và xin lỗi các hộ được hưởng theo danh sách đã lập; đồng thời yêu cầu trưởng thôn và ban công tác mặt trận nghiêm túc rút kinh nghiệm.

Trưởng thôn Trung Thôn Lê Hồng Quân khẳng định: “Cái sai của anh em chúng tôi là thu lại tiền để chia đều cho các nhà thì chúng tôi nhận và nghiêm khắc rút kinh nghiệm nhưng chúng tôi làm vì việc chung, vì tập thể chứ không tơ hào một đồng nào của bất cứ ai nên rất nhẹ lòng”.

Chủ tịch UBND xã Quảng Hải Cao Xuân Ngọc cho biết: “Đến chiều 26-10, ban cứu trợ địa phương đã tiếp nhận 19 đoàn về hỗ trợ, tất cả các hộ dân đều được nhận cứu trợ bằng tiền mặt và hàng hóa của các đoàn từ thiện. Sự việc xảy ra ngày 22-10 là rất đáng tiếc và rất thiếu sót với đoàn tài trợ, chúng tôi sẽ làm thư xin lỗi họ và mong bỏ qua việc làm sai này; đồng thời chỉ đạo thu hồi số tiền chia đều để trả cho các hộ theo danh sách cấp phát”.

Theo chúng tôi, cái sai của các trưởng thôn và ban công tác mặt trận là đã rõ nhưng ở mức độ nào đó cần sự cảm thông hơn là phán xét, chê bai hoặc lên án họ. Hơn 10 ngày nay, hầu như trưởng thôn, bản nào ở vùng lũ Quảng Bình đều trằn lưng ra cùng với chính quyền cơ sở giúp người dân vượt qua cơn hoạn nạn trong và sau trận lũ dữ. Mấy hôm nay, gác lại việc nhà, hằng ngày họ chân thấp, chân cao lo cho bà con làng xóm.

Điều đáng nói là đừng vì việc làm chưa đúng trên mà các đoàn thiện nguyện, cá nhân hảo tâm quay lưng lại với người dân bị thiệt hại nặng do lũ lụt tại Quảng Bình. Hơn lúc nào hết, người dân vùng lũ Quảng Bình mong nhận được nhiều hơn nữa sự sẻ chia, ủng hộ của nhân dân cả nước để giúp họ gượng dậy sau khó khăn này.

Trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội chiều 26-10, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Bình Trần Công Thuật cho biết, dù động cơ, mục đích của cán bộ ở đây có là gì thì rõ ràng, việc thu lại tiền cứu trợ như vậy đã sai về phương pháp. Bởi đáng lẽ phải trao đổi, bàn bạc với người dân vì đây là quyền của người dân. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần phải xem xét rõ động cơ, mục đích của việc làm của các cán bộ ở đây để có đánh giá, xử lý cho thích hợp để bảo đảm cho sự công bằng, ổn định, tạo điều kiện cho việc cứu trợ được tốt, yên lòng người dân.

Bài và ảnh: HƯƠNG GIANG