Lê Nhật: "Đình Tiền Tạc Dạ Nhất Chi Mai"

Thứ Sáu, 20 tháng 2, 2015

"Đình tiền tạc dạ nhất chi mai"

Thiền Uyển tập anh chép lại nhiều bài kệ, nhưng nổi bật nhất có bài sau đây của Đại sư Mãn Giác : Xuân khứ bách hoa lạc Xuân đáo bách hoa khai Sự trục nhãn tiền quá Lão tòng đầu thượng lai Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận Đình tiền tạc dạ nhất chi mai “NHẤT CHI MAI” LÀ “MỘT CÀNH MAI” HAY “MỘT CÀNH MƠ” ? Bài kệ chỉ có 6 câu, không có đầu đề; Hoàng Xuân Hãn đã dịch ra quốc ngữ như sau: “Xuân qua trăm hoa rụng, Xuân lại nở trăm hoa. Trước mắt sự đời thoảng, Trên đầu hiện tuổi già. Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết; Ngoài sân đêm trước một cành mơ. ” Đọc bản dịch thơ của Hoàng Xuân Hãn, có người lấy làm lạ bởi sao câu cuối lại dịch : “một cành mơ”. Đáng ra chữ “nhất chi mai” phải dịch là “một cành mai ”?. Quả vậy, từ trước đến nay nhiều người vốn đã rất quen với bản dịch của Ngô Tất Tố : Xuân ruổi trăm hoa rụng, Xuân tới, trăm hoa cười. Trước mắt việc đi mãi, Trên đầu già đến rồi. Đừng bảo xuân tàn hoa rụng hết; Đêm qua, sân trước một nhành mai. Cũng như nhiều bản dịch khác, Ngô Tất tố giữ nguyên chữ mai trong nguyên tác. Thật ra thì trong chữ Hán (mai) là cây mơ. Cây mơ ở Trung Quốc có nhiều, là loại cây ăn quả có hoa đẹp màu trắng, có khi hơi ửng hồng hoặc đỏ. Riêng nước ta, mơ có nhiều ở các tỉnh phía Bắc, đặc biệt là ở vùng rừng núi động Hương Tích. Ở Hương Tích, Nguyễn Bính đã từng tả “Thấp thoáng rừng mơ - cô hái mơ” và Chu Mạnh Trinh cũng đã viết : “Thỏ thẻ rừng mai chim cúng trái; Lửng lờ khe Yến cá nghe kinh…”. Mơ mọc thành rừng. Rừng mai đây chính là rừng mơ chớ không phải là rừng mai vàng như nhiều người lầm tưởng. Thật vậy, vì điều kiện thổ nhưỡng, hoàng mai tức là cây mai vàng nở hoa vào dịp tết âm lịch chỉ có từ Quảng Trị trở vào. Lãnh thổ nước ta vào thế kỉ XI lại chỉ mới đến chân đèo Ngang cho nên vào thời điểm ấy, xem như nước ta chưa thể có hoàng mai mà chỉ có hoa mơ… và hoa mơ trong thơ xưa vẫn gọi là hoa mai. Hồng Đức quốc âm thi tập của Lê Thánh Tông có bài thơ Hoa mai : “…Hoa bạc phau phau xâm khí tuyết, Chồi xanh êu ếu lạt hơi may” Sắc hoa bạc phau phau ở câu thơ chính là sắc trắng của hoa mơ. Vậy mai trong lời thơ của Mãn Giác chính là cây mơ. “Đình tiền tạc dạ nhất chi mai” dịch là “Ngoài sân đêm trước một cành mơ” là đúng.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)

Danh sách Blog của Tôi

  • Nhị Linh (một người) Judith Schalansky - (ngay trước)(cũng đang tiếp tục sợ gì?)(à, cũng phải viết nốt - tức là viết hết - cái đó chứ nhỉ)(một người) Mircea Cărtărescu(một người) Emanuele Trevi(mộ... 5 giờ trước
  • VƯƠNG-TRÍ-NHÀN So sánh cách khai thác Hồ Tây Hà Nội và Tây Hồ Hằng Châu (Trung Quốc) - Nguyên là bài HỒ TÂY: MỘT CÁI TÊN, HAI SỐ PHẬN - tác giả -- TS. Đinh Thế Anh - TS. Vũ Hoài Đức *(Đại học Quốc Gia Hà Nội)* Địa chỉ trên mạng https://... 1 ngày trước
  • tây bụi Khổ tâm (Painful) - Cô Phượng [Vinh Sử] (1967) - Ngâm Cây hoằng vì bởi trái sai Em xa Anh vì bởi anh tay trắng nghèoRecitedThe Fibraurea recisa is overrun with fruitI'm far from you because of your poor e... 3 ngày trước
  • Nguyễn Xuân Diện - Blog SƯƠNG XUÂN VÀ HOA ĐÀO - Tùy bút đặc sắc của Vũ Thư Hiên - Sương xuân và hoa đào *Tùy bút của Vũ Thư Hiên* Tôi bao giờ cũng hình dung Tết gắn liền với đất Bắc, nơi đi trước mùa xuân phải có một mùa đông. Mùa đô... 5 tuần trước
  • Goldmund Mùa chinh chiến ấy - Kết một năm đọc sách bằng cuốn Mùa chinh chiến ấy của Đoàn Tuấn. Cuốn này vốn không nằm trong kế hoạch đọc sách của tôi. Sở dĩ tôi tìm tới cuốn này là vì q... 1 tháng trước
  • Điều cuối cùng ‘Song For Our Daughter’ – Tạm biệt thơ ngây - 'Song For Our Daughter' là món quà Laura Marling dành để kỷ niệm tuổi 30, một cú vẫy tay chào tạm biệt tuổi trẻ, một tấm gương tự soi rọi bản thân, căn phò... 5 năm trước
  • saurieng Gọi xa xôi (1) - thư nháp không sao ngăn được thở dài của bầy tính từ trong lúc chờ ngược sáng yếu đuối nhường nào chữ tựa vào dấu chấm than khoảng trống trập trùng gió ... 6 năm trước
  • Người Lữ Hành Kì Dị Bạch Mộc Lương Tử - 3.046m - Bạch Mộc Lương Tử, hay tên chính xác là Kỳ Quan San Đỉnh, cao 3.046m, nằm ở thôn Kỳ Quan San, xã Sàng Ma Sáo, huyện Bát Xát, Lào Cai. Đây là đình núi cao t... 9 năm trước
  • Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo Blog Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo THÔNG BÁO - NTT: Blog Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo tạm dừng một thời gian. Mời bạn vào xem và gửi bài cho HỘI NGỘ VĂN CHƯƠNG: Link: https://hoingovanchuong.wordpress.com/ ... 10 năm trước
  • Trangha's Blog Âm mưu TQ biến vùng không tranh chấp thành tranh chấp! - Và âm mưu giàn khoan dầu khổng lồ này sẽ biến một khu vực không tranh chấp thành khu vực tranh chấp… Những nguy cơ đó đã từng được dự đoán trước. 11 năm trước
  • Như Huy's blog Marina Abramovic, Ulay, Tình-yêu-thương, sự-thật... - Marina Abramobvic và Ulay là một đôi nghệ sĩ lừng danh của thế kỉ 20, tuy nhiên, ở đây, tôi không muốn nói về nghệ thuật của họ (các bạn có thể google để ... 12 năm trước
  • quechoa.vn Ngoài dòng chảy chung và là đầu mối của sự lạc hậu - Đoàn Khắc Xuyền/FB Gần đây xảy ra ba vụ việc thoạt nhìn không liên quan gì đến nhau nhưng thực ra cùng xuất phát từ một nguyên nhân, một lối suy nghĩ, một... 12 năm trước
  • FAREWELL MY CONCUBINE THẾ GIỚI HOÀI NIỆM CỦA MARGUERITE DURAS - Nữ văn sĩ Pháp Marguerite Duras (Ma-ga-rít Đuy-rát, 1914-1996) là một trong số những nhà văn có tác phẩm được dịch sang tiếng Việt nhiều nhất. Sự ưu ái nà... 12 năm trước
  • Trăng Quê -
  • Giáo sư Trần Văn Khê -

Người theo dõi

Lưu trữ Blog

  • ▼  2015 (50)
    • ▼  tháng 2 (4)
      • XUÂN KHÔNG TUỔI
      • "Đình tiền tạc dạ nhất chi mai"
      • HIỂU THƠ RẤT KHÓ
      • CÔ LÁNG GIỀNG

Giới thiệu về tôi

Ảnh của tôi Lê Nhật (Đào Mậu Thắng) Nhiều người nói tôi có bộ mặt "hình sự","không chơi được" Sở thích của tôi là đọc sách, chơi và xem bóng đá, có khả năng nấu vài món nhậu không theo sách vở, bài bản Câu châm ngôn ưa thích: "Đừng bao giờ ném bùn vào kẻ khác, anh có thể ném trượt nhưng tay anh nhất định bị bẩn" Xem hồ sơ hoàn chỉnh của tôi

Từ khóa » Tạc Dạ Nhất Chi Mai