Ngôn Ngữ Nói – Wikipedia Tiếng Việt

Ngôn ngữ nói (còn gọi là khẩu ngữ hoặc văn nói — văn ở đây hiểu là 'ngôn ngữ') là hệ thống ngôn ngữ được tạo ra bằng âm thanh, trái ngược với ngôn ngữ viết. Nhiều ngôn ngữ không có dạng viết và do đó chỉ tồn tại ở dạng nói.

Bối cảnh

Trong ngôn ngữ nói, phần lớn ý nghĩa được xác định bởi bối cảnh. Điều này trái ngược với ngôn ngữ viết, trong đó nhiều ý nghĩa được cung cấp trực tiếp bởi văn bản. Trong ngôn ngữ nói, tính đúng sai của một phát biểu thường được xác định bằng tham chiếu tới kinh nghiệm thông thường, còn trong ngôn ngữ viết, người đọc thường đặt nặng hơn vào lập luận hợp lý và mạch lạc. Tương tự, ngôn ngữ nói có xu hướng truyền đạt thông tin mang tính chủ quan, bao gồm mối quan hệ giữa người nói và người nghe, trong khi ngôn ngữ viết có xu hướng truyền đạt thông tin mang tính khách quan.

Cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ ký hiệu đều bao gồm các từ. Trong các ngôn ngữ nói, từ được tạo thành từ một tập hợp nguyên âm và phụ âm hạn chế, và thường kèm theo ngữ điệu. Trong ngôn ngữ ký hiệu, từ được tạo thành từ một tập hợp hạn chế về hình dạng, định hướng, chuyển động, vị trí của bàn tay và thường kèm theo nét mặt; trong cả hai trường hợp, các khối cấu tạo này được gọi là âm vị. Trong cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ ký hiệu, các từ được liên kết theo ngữ pháp và có xu hướng kết hợp thành các cụm từ, mệnh đề và các đơn vị diễn ngôn lớn hơn.

Mối quan hệ giữa ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết

Mối quan hệ giữa ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết rất phức tạp. Trong lĩnh vực ngôn ngữ học, quan điểm phổ biến hiện nay cho rằng khả năng nói là bẩm sinh ở con người, còn ngôn ngữ viết là một phát minh văn hóa. Tuy nhiên, một số nhà ngôn ngữ học, chẳng hạn những người thuộc trường phái Prague, cho rằng ngôn ngữ nói có những phẩm chất riêng biệt khiến ngôn ngữ viết phải phụ thuộc vào nó để tồn tại.

Tiếp thu ngôn ngữ nói

Trẻ em tiếp thu ngôn ngữ đầu tiên — tiếng mẹ đẻ — chủ yếu qua thính giác bằng cách sử dụng các âm thanh xung quanh, bao gồm giọng nói, các gợi ý thị giác (nếu có) hoặc cử chỉ. Trẻ khiếm thính có thể tiếp thu tương tự bằng ngôn ngữ ký hiệu nếu hệ thống giao tiếp thị giác được sử dụng xung quanh chúng. Theo truyền thống, ngôn ngữ nói được dạy cho trẻ theo cách tương tự như ngôn ngữ viết, nhằm giúp trẻ tiếp thu hiệu quả.

Xem thêm

• Ngôn ngữ chính thức
• Ngôn ngữ quốc gia
• Văn bản chính thức