Nhớ Khói | Pháp Luật - Thời Báo Ngân Hàng

Trong những cuộc vui đốt lửa trên cánh đồng chiều đông hun hút gió, lũ trẻ đi gom những cỏ khô, rơm rạ, cành cây khô ném vào đống lửa. Khói mục đồng quẩn quanh trong gió làm cay xè mắt mũi, chúng tôi thường hát váng lên câu đồng dao quen thuộc mong sao “xua” cho làn khói xanh lam bay về nơi đứa khác: “Khua khua, khói khói/ Về đằng kia ăn cơm với cá/ Về đằng này lấy đá đập đầu”.

Ảnh minh họa

Hồi bé, tôi thường cùng lũ trẻ làng ra đồng chăn trâu cắt cỏ. Mùa đông, lúa đồng đã gặt hết chỉ còn mỗi gốc rạ nên bầy trâu được thả tự do thỏa thuê gặm cỏ, còn lũ trẻ thì mặc sức chơi đùa. Bọn con gái khi đi ra đồng thường mang theo đôi quang để cắt cỏ mang về làm phân bón lúa. Sau mùa gặt, cỏ rất dày, rơm khô cũng lắm nên chỉ cắt một lúc là đầy một gánh to lèn chặt, đứa nào cũng tranh thủ làm nhanh, xong việc để thỏa thích chơi đùa.

Mùa này cánh đồng vui lắm nhưng cái lạnh tê người luôn làm cho tay chân đỏ tía và buốt cóng. Vì thế, trước lúc ra đồng, đứa nào cũng bắt chước các bác thợ cày bện cho mình những con cúi bằng rơm để mang theo lửa sưởi ấm giữa cánh đồng. Đi chăn trâu về đứa nào đứa nấy đều hì hụi bên cây rơm góc cổng tự bện cho mình những con cúi rơm thật chặt. Thứ này nếu bện lỏng tay sẽ không giữ được lửa, than hồng sẽ được ấp ủ trong ấy đến tận hết ngày nếu bện chặt.

Buổi sớm khi trời còn mờ mịt sương muối, mỗi đứa thủ cho mình một con cúi rơm vừa đi vừa thổi mặc cho tàn tro bay hun hút và khói rơm cay chảy cả nước mắt. Có chiếc lò sưởi di động này thì khỏi lo tay chân lạnh cóng, nhiều đứa còn gom thêm những quả phi lao khô rụng đầy mặt đất đốt thành những lò than đỏ rực.

Vào những ngày mưa dầm dề tê tái, lũ trẻ để mặc bầy trâu lững thững gặm cỏ, còn cả bọn chui vào những cái lều vịt bỏ trống, xách theo những lò than đỏ rực ấy. Thế là cả gian lều ấm sực và thơm nồng mùi khói của quả phi lao khô, lũ con trai hơ bàn chân ướt bốc khói nghi ngút trên bếp lửa, còn bọn con gái lôi từ trong túi ra thóc nếp rang cắn chắt tí ta tí tách như lũ chuột nhắt. Có đứa mê cắn chắt đến nỗi mòn vẹt cả hàng răng cửa trông thật buồn cười. Những lúc này mà có được những củ khoai hay bắp ngô để nướng thì thật tuyệt vời, mỗi đứa dù chỉ được một miếng thôi cũng đủ hạnh phúc.

Khi trời tạnh ráo, chúng tôi hay đốt lửa giữa cánh đồng hay ngay sát mép đê nơi khuất gió vừa sưởi ấm vừa để nướng cua cá tôm ốc khi lũ con trai tát vũng mang về. Mùi hương quyến rũ quyện vào khói lam bay lên dụ những đứa trẻ trên khắp cánh đồng chạy đến quây quần. Vì thế trên cánh đồng mùa này, chỗ nào có ngọn khói bay lên là nơi ấy có tiếng hò reo của lũ trẻ, có mùi ngô khoai, tôm cá nướng thơm lừng, nơi ấy đại tiệc mùa đông đang diễn ra náo nhiệt…

Với chúng, như thế là quá đủ cho niềm hạnh phúc được vui chơi thỏa thích lại vừa giúp đỡ được cho gia đình dù chỉ là chăn trâu cắt cỏ.

Chắc vì dãi nắng dầm mưa, phơi sương phơi gió suốt ngày nên lũ trẻ nhà quê thường có nước da cháy nắng và mái tóc hoe vàng, gió bấc hun hút cùng khói mục đồng làm mặt chúng lúc nào cũng nứt nẻ và nhọ nhem như mặt mèo. Khói lam chiều đông theo gió lẫn vào trong sương mờ bảng lảng rồi lại quẩn quanh mặt đất như chẳng muốn rời xa. Có phải chăng chúng nhớ thương mảnh đất và những kỷ niệm nơi đây… Khói còn lưu luyến vậy, huống chi con người?

Thái Hương Liên