Nịch ái Vong ân - Bài Ca Vè Dành Cho Gia đình Trẻ Công Giáo Của Linh ...

Trang chủPHÊ-BÌNH-SƯU-KHẢONịch ái vong ân - Bài ca vè dành cho gia đình trẻ Công giáo của linh mục Trần LụcNịch ái vong ân - Bài ca vè dành cho gia đình trẻ Công giáo của linh mục Trần LụcQuang X Nguyen11.03.2018

NỊCH ÁI VONG ÂN - Bài ca vè dành cho gia đình trẻ Công giáo của linh mục Trần Lục

Giáo dục người Công giáo sống đời sống Tin Mừng theo Kinh Thánh và giáo lý là một trong những việc hết sức quan trọng, được các Thừa sai và những linh mục người Việt Nam quan tâm ngay từ buổi đầu truyền giáo, phát triển đạo ở nước ta. Một trong những hình thức giáo dục được họ chọn để hướng dẫn giáo dân là hình thức ca vè vãn. Hiểu một cách toát yếu, trên nền tảng của Tin Mừng, của giáo lý, họ ca vè hóa để tín hữu dễ nhớ, dễ hiểu, phù hợp với hầu hết năng lực nhận thức của giáo dân đương thời. Một trong những chủ chăn người Việt chọn hình thức truyền giảng Tin Mừng dưới hình thức ca, vè, vãn phải kể đến là linh mục Trần Lục. Linh mục Trần Lục quen được gọi là Cụ Sáu (1825-1899), nguyên quán tại làng Mỹ Quan, tổng Cao Vĩnh, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Trong thời gian làm chính xứ Phát Diệm (Kim Sơn, Ninh Bình) từ 1865 đến 1899, cụ đã tổ chức xây dựng khu quần thể Nhà thờ lớn Phát Diệm nổi tiếng với phong cách kiến trúc phương Ðông, độc nhất vô nhị của kiến trúc nhà thờ Công giáo Việt Nam. Chẳng những thế, cụ còn là tác giả của những bài ca, vè, vãn hiện vẫn còn lưu truyền. Tương truyền những sáng tác của linh mục Trần Lục bao gồm hai nội dung chủ yếu: về tôn giáo và về lối sống đạo đức. Tất cả được tập trung in trong cuốn sách với tựa đề Sách thuật lại ít nhiều ca vè Cụ Sáu đã làm, in tại Ninh Bình năm 1920.

Các bài ca vè tôn giáo gồm: 18 bài ca vè về Ðức Maria, 1 bài về thánh Anna, 1 bài về thánh Gioa Kim, Ca vè về Chúa Giêsu, Ca vè về Ðức Chúa Thánh thần (Ðức Chúa Philiritô hiện xuống), Ca vè về Ðức Chúa Lời Ba Ngôi, Ca vè về lễ Santi (Lễ Mình Thánh Chúa Kitô), Ca vè về hạnh tích một số thánh. Các bài ca vè mang nội dung lối sống đạo gồm: Hiếu tự ca (1088 câu), Nữ tắc thường lễ (1016 câu), Nịch ái vong ân (440 câu). Phần lớn các bài ca vè về tôn giáo cùng với thời gian đã bị thất lạc, hiện chỉ còn ba bài mang nội dung lối sống đạo. Ba bài này được in trong cuốn Ca vè cụ Sáu và được tái bản nhiều lần. Trong 3 bài này, bài NỊCH ÁI VONG ÂN, tác giả dành cho việc giáo dục gia đình trẻ Công giáo.

Theo Từ điển Hán Việt của Ðào Duy Anh (Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, 1994) thì Nịch: có nghĩa là chìm xuống nước - say mê quá; Nịch Ái: Vì thương yêu quá mà mê hoặc; Vong ân là quên ơn người. Như vậy, Nịch ái vong ân được hiểu một cách toát yếu: Do thương yêu say đắm mà quên ơn người. Ði vào nội dung cụ thể cho thấy, qua bài ca vè Nịch ái vong ân, cụ Trần Lục răn dạy thanh niên biết sống cuộc sống gia đình trẻ từ quan niệm đạo vợ chồng trên nền tảng Kinh Thánh đến việc chọn vợ, các bước tiến tới thiết lập một gia đình khi có vợ rồi (đã lập gia đình); vợ chồng phải cư xử với nhau như thế nào để hòa thuận, tránh được sự phân ly…; Ðôi vợ chồng trẻ phải có trách nhiệm chăm lo, đối đãi với gia đình bố mẹ đẻ hai bên (tứ thân phụ mẫu), với họ hàng thân thuộc, với láng giềng ra sao cho vừa đúng với giá trị đạo đức truyền thống vừa đúng với tinh thần của Kinh Thánh và giáo lý Công giáo. Trước hết, dựa trên nền tảng Kinh Thánh, cụ dạy cho đôi vợ chồng trẻ biết khi yêu nhau, gắn bó một đời với nhau họ trở nên một: Phép vợ chồng một xương một thịt / Ðền công ơn sống chết cùng nhau (c. 27-28) Và do vậy: Hai người chẳng phải là hai / Ðã cùng một xác một người cùng nhau / Cho nên ta phải cúi đầu / Vâng lời chịu học trước sau một bề (c. 43-46). Theo đạo đức truyền thống, vợ chồng lấy nhau là để “ăn đời ở kiếp” với nhau. Còn theo giáo lý Công giáo thì khi họ lấy nhau đã được Thiên Chúa kết hợp làm một và không thể phân ly, vì vậy việc chọn đối ngẫu là hết sức quan trọng. Trong vấn đề này, người con trai giữ vai trò chủ động. Tác giả của Nịch ái vong ân khuyên người con trai đến với người con gái phải bằng tình yêu thực sự, không phải vì đối ngẫu là con nhà giàu, nhà có thế lực để dựa dẫm, càng không phải chỉ vì say đắm sắc đẹp: Cũng nhiều khi tại trai tham sắc / Hóa về sau còn mắc hợm to / Tự nhiên cũng lắm thứ hoa / Coi xinh đẹp đẽ nhưng mà không thơm (c.345-348). Người con trai chọn vợ phải tìm hiểu gốc gác gia đình vợ, đặc biệt phải tìm hiểu kỹ càng người đối ngẫu sẽ làm vợ mình trong tương lai: Nam nhi bây phải bảo nhau / Lấy vợ phòng trước sợ sau mới hòng / Sự biết lòng ân là khó biết / Nhưng phải xem tính nết cho tường / Chớ thị thường gặp đâu lấy đấy / Cũng nhiều trai hễ thấy thì vơ (c. 265-270). Ðồng thời người con trai chọn vợ đừng quá tin vào người mai mối, bởi nhiều khi để “tác thành” cho đôi lứa mà họ nói sai sự thật, để rồi khi nên vợ chồng mới vỡ lẽ ra: Ðến khi đã lấy nhau rồi / Về nhà chẳng thấy như lời nói xưa / Trăm chiều khốn nạn ngẩn ngơ. Tác giả của Nịch ái vong ân khuyên người con trai đi tìm hiểu người vợ tương lai phải sống là chính mình, tránh sự giả hình : Trai giả hình cho được lấy vợ / Thử trai này cũng ứa chan chan / Khi tâm ấy là lòng gian / Giả hình lấy vợ mà toan lừa người / Chê bai muôn tiếng để đời (c.367 - 371). Kẻ giả hình (lừa dối) đã lấy vợ tất sẽ phải chịu hình phạt nặng nề: Hãy lắng tai mà nghe hình phạt / Tội gian này to tát dường nào (c.375-376). Một điều hết sức thú vị là tác giả Nịch ái vong ân đã đưa ra bảy “tiêu chí” để chàng trai chọn vợ tương lai:

Một là tính nó hiền lành / Hai là tính nó tính mình như in / Ba là nó có đức tin / Bốn là tính nó tự nhiên thương người / Năm là có tính tươi cười / Hòa với mọi người chúng bạn chị em / Sáu là có tính tự nhiên / Khiêm cung nhuần nhã dưới trên tôn nhường / Bảy là tính nó sẵn sàng / Nghe nhời dạy dỗ về đàng nết na (c.383-392).

Khi đã tìm được người vợ tương lai, người con trai phải “nằn lòng” vài ba tháng, sau khi quyết định mới “trình mẹ cha”. Nếu thấy trong lòng còn băn khoăn thì phải “trình với Thầy Cả” để được dạy bảo, sau trình lại mẹ cha. Có thể nói, tác giả của ca vè Nịch ái vong ân đã chỉ cho thanh niên “tiến trình” tiền hôn nhân. Bởi đây là bước đầu, là nền tảng hết sức quan trọng để tiến tới hôn nhân, và đó cũng là nền tảng để giữ gìn hạnh phúc trọn đời của đời sống gia đình trong tương lai. Sau khi hai người “nên một” sống đời sống gia đình, theo tác giả, trước hết người con trai phải biết ứng xử với người vợ trẻ (c.17-18). Người vợ trẻ khi đã lấy chồng phải đoan trang, chung thủy: Vả chăng mình có chồng con / Chớ điều ngủng nghỉnh như còn trông ai (c.73-74). Một thói thường trong đời sống gia đình trẻ là một số ông chồng vì quá tin lời vợ mà đối xử sai trái với bố mẹ đẻ, làm đảo lộn cuộc sống gia đình, mâu thuẫn cha mẹ con cái. Ðiều này được tác giả cảnh báo: Cũng nhiều khi vì nghe nhời vợ / Mắng mẹ cha sấn sổ cực người (c.137-138). Gia đình trẻ, vợ chồng phải sống theo đúng nghĩa vụ làm con với hai bên bố mẹ đẻ (tứ thân phụ mẫu): Tứ thân cha mẹ bình an / Ði thăm về viếng hỉ hoan tươi cười (c.33-34). Và: Phải kính nhường họ hàng làm trước / Ngoài hương lân làng nước thứ hai. Một gia đình yên ấm là một gia đình vợ chồng phải biết cư xử khoan hòa, đem lòng yêu thương đối đãi với nhau, phải biết nhường nhịn, tránh “Lửa to lại đổ thêm dầu” (c.203). Hoặc “vợ nói ít, mình nói nhiều” (c.171). Vợ chồng phải tương kính, tương hợp, tương phùng. Ðặc biệt, dứt khoát gia đình trẻ phải biết sống đời sống đức tin: Lấy nhau cầu nguyện sớm trưa / Lắng nghe ý Chúa mọi giờ đinh ninh (c.333-334). Ðồng thời: Ngày hằng ngày cậy trông Ðức Mẹ / Thánh Quan Thầy hộ vệ cầu cho / Lại xin Ðức Thánh An-giô / Thiên thần bản mệnh người lo đỡ đần (c.431-434) Như vậy, từ rất sớm, cụ Trần Lục đã nhận ra vai trò gia đình trẻ trong việc giữ đạo và sống đạo. Qua tác phẩm Nịch ái vong ân, linh mục khéo léo kết hợp những giá trị đạo đức truyền thống của người Việt với nền tảng tư tưởng thần học trong Kinh Thánh và trong giáo lý, để răn dạy thanh niên trước khi bước vào hôn nhân và sau hôn nhân sống đời sống gia đình. Những tư tưởng đó khi truyền tải được chú ý đến nội dung hơn là chau chuốt câu chữ. Thời gian trôi đi, xã hội có nhiều biến động, nhưng những lời răn dạy của tác giả Nịch ái vong ân - linh mục Trần Lục đến nay vẫn giữ nguyên những giá trị thời sự. PGS. TS. Nguyễn Hồng Dương Nguồn: cgvdt.vn

NỊCH ÁI VONG ÂN Cụ Sáu Trần Lục

1 Tiết nghiêm đông mà hành hạ lệnh Thấy trong mình không lạnh mà lo Ngủ không được bụng sánh so Một bầu thế giới là lò dại khôn 5 So đi sánh lại mà chồn Biết bao là kẻ dại khôn ở đời! Mấy thứ người không ăn nhời dạy Dại như me mà lấy làm khôn Nhất là những kẻ làm con 10 Khổ cho cha mẹ khi còn thơ ngây Trưởng thành khi đã đến ngày Lấy vợ thì vợ làm thày đinh ninh. U mê chẳng biết rằng mình Phải lo dạy vợ như hình trẻ con 15 Khéo thay lời ví phương ngôn Là lời tục ngữ thế gian thật thà "Dạy con từ thuở lên ba Dạy vợ khi mới về nhà làm dâu" Ai hay đâu cứ nghe nhời vợ 20 Giữ chằng chằng mà gỡ không ra Làm trai nghe liệu mà nghe Nhiều khi phải nẹt phải đe mới vừa Bắt đầu từ lúc mai xưa Dạy vợ kính thờ nội ngoại tổ tiên 25 Thảo kính cha mẹ hai bên Họ hàng kẻ dưới người trên tôn nhường. Phép vợ chồng một xương một thịt Đền công ơn sống chết cùng nhau Đội trên đầu công cha đức mẹ 30 Không có người ai đẻ ra ta? Ở ăn phép tắc thuận hoà Chớ đừng khó mặt mới là người khôn Tứ thân cha mẹ bình an Đi thăm về viếng hỉ hoan tươi cười 35 Canh riêu miếng lạt miếng tươi Liệu chừng thay đổi cho người bổ lao Lúc người yếu đuối liệt lào Trông nom chớ để giờ nào qua không. Chữ hiếu chôn lấy làm lòng 40 Thuốc the cơm cháo đền công đức người Khi tắm giặt lúc lau chùi Khi nâng khi giấc đứng ngồi liền tay Hai người chẳng phải là hai Đã cùng một xác một người cùng nhau 45 Cho nên ta phải cúi đầu Vâng lời chịu lụy trước sau một bề Lắng tai nghe khi người dạy bảo Ở sao cho phải đạo làm con Giàu thì miếng ngọt miếng ngon 50 Khó ta công sức bới bòn đền công. Để cho người được vui lòng Rằng con có hiếu biết công sinh thành Có cha mẹ mới có mình Làm con ta ở vô tình sao nên 55 Các điều dạy bảo liên liên Nhất là sự ở cần quyền hôm mai Phải rỉ tai dạy cho vợ rõ Tự trong nhà đứa ở phải thương Phải kính nhường họ hàng làm trước 60 Ngoài hương lân làng nước thứ hai Chớ đừng bắt chước như ai Nói cung khoảnh khoái giọng đài kiêu căng. Lại phải thương con nhà kẻ khó Chớ ra điều cậy có bao giờ 65 Mồ côi cũng chớ làm ngơ Mù què thương xót tóc tơ bù chì Đừng sân si với người già cả Kẻ bầy vai chớ khá khinh thường Vai dưới lại càng phải thương 70 Để lòng giữ kỹ đạo thường người ta Đàn bà phải có nết na Khiêm nhường đạo đức thật thà thì hơn Vả chăng mình có chồng con Chớ điều ngủng nghỉnh như còn trông ai 75 Cũng đừng những tiếng mỉa mai Chớ hề cạnh khoé chọc ai bao giờ Vợ chồng người chớ gièm pha Cũng đừng bỉ báng người ta vắn dài Nói gian kèn cựa nói dai 80 Phải chừa lại phải gác tai cho rồi Cũng đừng ngồi lê la hành tỏi Cũng đừng khoe mình giỏi mình hơn Lòng buồn kia với lòng hằn Chớ hề mà để trí khôn bao giờ. 85 Còn như của cải trong nhà Giữ gìn vừa phải thật thà mới hay Chớ đừng đấu ấy đấu này Tùy khi mình muốn đổi thay phải chừa. Đừng giả thiếu chớ lấy thừa 90 Những người làm vậy bao giờ cho no Trên có cho mình giàu có Mặc ý người sẽ phó trốc tay Của nào xắn móc thế này Nó như than lửa cháy ngay tức thì 95 Lấy của gì trong những của ấy Để lại cho con cái sau này Thà rằng thuốc độc trao tay Để cho con uống chết ngay tức thì Khó giàu là phận phải tùy 100 Đã đành là phận cần gì tham lam. Lại phải chăm dạy cho vợ biết Hết mọi điều hơn thiệt trong nhà Rằng: nhời cha mẹ nói ra Dù mà gắt gỏng cũng là lòng thương. 105 Chớ ra đường học đi nói lại Ở làm vậy là dại không khôn Chớ rỉ hơi cho người ngoài biết Trong nhà mình tình tiết làm sao Chớ đừng bắt chước đứa nào 110 Mẹ cha dạy bảo thấp cao mọi điều Về nhà thêm đặt giặt giều Ra như những điều hai họ chọc nhau. Nghĩa bấy tâu hai bên tần tấn Vì một nhời mà xắn làm hai 115 Làm trai chẳng biết làm trai Vợ mình không dạy nào ai bây giờ Lúc mai xưa một yêu hai dấu Nó lăng loàn cũng náu mà nghe. Đắm yêu đến nỗi như mê 120 Nó dù ngược ngạo đố hề coi sao Đến nỗi nó xưng mày tao Trước mặt cha mẹ thế nào cũng yên Lòng thương cha mẹ thiên nhiên Bảo ban cho nó được nên con người 125 Chẳng nghe nó lại dể ngươi Mình cũng ngồi cười mủm mỉm mà thôi. Đêm khuya nó lại sụt sùi Than thân trách phận ngậm ngùi thiết tha Lẽ thì mình bảo thật thà 130 Cho nó biết là nó dại không khôn Nó làm con ở không phải đạo Cha mẹ thương dạy bảo mà thôi Dạy dần một khi một nhời Rầy mai thấm thía nữa rồi cũng xong. 135 Hay đâu mình lại chiều lòng Khóc theo vuối nó còn trông nỗi gì. Cũng nhiều khi vì nghe nhời vợ Mắng mẹ cha sấn sổ cực người Nó đã khóc, mình thêm nhời 140 Nó càng nấc nở sụt sùi năm canh Dữ thì nó lấy làm lành Lành banh ra dữ như hình giống ma Làm cho tan nát cửa nhà Làm cho tủi nhục mẹ cha trăm chiều 145 Ăn riêng một phận một niêu Mình cũng quyết chiều lòng vợ mới ghê Ở riêng rồi nó giở nghề Ăn hoang làm hại chán chê trăm đàng Mất cha mẹ mất họ hàng 150 Kẻ tình người nghĩa láng diềng mỉa mai Con ở chẳng thuê được ai Làm thuê nó cũng đứng ngoài chê bai Cắn móng tay nghĩ lại cha mẹ Thấy họ hàng tủi bẽ cực thân 155 Giờ ngồi chau mắt giương mà chịu Đã lỡ rồi biết liệu làm sao Dại này biết lấy thước nào Mà đo cho được thấp cao vắn dài Hư hèn lại có thứ trai 160 Vợ mình có lười làm biếng hư thân Cha mẹ thương mình ân cần Bảo ban cho nó lập thân mình nhờ. Vợ mình nó lỏn về nhà Khóc than kể vuối mẹ cha đặt điều 165 Sự bằng một chút tẻo teo Ít xít ra nhiều vợ mình bày ra Lẽ thì mình phải dàn hoà Giải đi cho chóng mới là người khôn Hay đâu mình lại lon xon 170 Theo chiều nói ngọt nói ngon theo chiều Vợ nói ít mình nói nhiều Đổ cho cha mẹ những điều hư không Đắm yêu về sự vợ chồng Mà nỡ cam lòng đến thế, hỡi ơi! 175 Khốn thay lại có thứ trai Đến nhà mẹ vợ rỉ tai thì thầm Làm cho mẹ vợ căm căm Đem lòng buồn giận để tâm lâu ngày Những rằng: chưa biết tay này 180 Thui ra mới biết béo gầy hay chăng. Dại đâu như buộc chằng chằng Lửa đang rần rật dầu càng rót thêm Hoá sinh nên hai bên thù oán Giận nhau rồi cho chán đánh nhau. 185 Trai kia nghĩ lại tự đầu Hỏi mình xem thử, bởi đâu có mình Cam lòng bên trọng bên khinh Ăn ở bạc tình có phải hay chăng Dẫu cho mẹ mình có nói 190 Mẹ vợ mình có hỏi mình thưa Rằng nó hãy còn ngây thơ Sâu nông nó hẳn cũng chưa biết gì Mẹ cha có nói chăng vì Nó còn nông nổi ngu si độn đần 195 Giải lòng cha mẹ dần dần Vợ mình mình cũng chần chần răn đe Mẹ nó sợ nó cũng e Mai sau chẳng dám lộn về nói gian Làm cho cha mẹ bằng an 200 Làm cho khỏi tiếng thế gian chê cười Làm người như thế là người Người đâu bạc bẽo như loài muông chim. Lửa to lại đổ dầu thêm Làm cho cha mẹ hai bên oán thù 205 Khác gì như trẻ đánh cù Phải chân rồi khóc hu hu ích gì. Bây giờ mà dạy trái thì Dạy không nổi nữa bởi vì đầu xưa Mình hư lại quá nó hư 210 Dạy mình nó đã biết dư đi rồi. Nhiều khi mình lại thông ngòi Cho nó đốt pháo mình ngồi mà coi Bóng mình nó đạp được rồi Ruột mình nó biết đến nơi ruột cùng 215 Bây giờ lại toan giở cung Ra như muốn dạy không xong thí nào. Mình nói thấp nó nói cao Mình nói thì thào nó hò hổng lên Mình mon men toan điều sửa phạt 220 Vừa giơ roi nó giật vất đi Nhiều khi nó lại níu ghì Lấy mình để nó sân si vuối mình. Nó cố tình chọc khai bới thối Cũng có khi đến nỗi kêu làng 225 Lại thường thường nó nằm khi dỗi Năm ba ngày ai gọi không thưa Mình thì đi sớm về trưa Con khóc bò đến nó giùa con ra Khốn cả con khốn cả cha 230 Làm trai nghĩ lại mới là khúc nhôi Nó hay mình nghĩ lại rồi Chẳng theo ý nó thì thôi trông gì Nó càng giở giọng nói khi Đâm hông chọc tức chiết chì đấy đây 235 Nói gió cho cạnh lòng mây Nhịn đi chẳng được ra tay nói liều Ăn riêng mỗi đứa mỗi niêu Chia con chia của lắm điều xấu xa. Thật là tan cửa nát nhà 240 Khổ mình đã vậy mẹ cha cực nhiều Bố nào bố chẳng là yêu Con mình ríu rít mà theo chân mình Nó chực rình thấy đâu nó đánh Bố vuối con thiên tính than ôi 245 Ngửa lên trời ứa rơi nước mắt Trông xuống đất muốn chết cho rồi Vặn làm đôi trong một khúc ruột Nghĩ đến con, ăn nuốt thảm sầu Làm cho cha mẹ lo âu 250 Ruột cha mẹ héo như rau vò rồi Nghẹn hơi nói chẳng nên lời Tự dưng nước mắt chỉ rơi ròng ròng Ông bà thấy cháu thương lòng Bánh quà cho cháu nó quăng ra đàng 255 Nó làm cho cực chói chang Cực hết mọi đàng cực chết thì thôi Thương ôi, khốn nạn thương ôi! Làm trai dại thế thì thôi cùng rồi Dại đâu dại thế cả đời 260 Mẹ cha còn sống chôn vùi người đi Sống làm chi sống khốn sống nạn Hỡi trai kia đã chán dại chưa? Đến lúc chừa mà phải chừa thế Mẫu chừa này chép để về sau 265 Nam nhi bay phải bảo nhau Lấy vợ phòng trước sợ sau mới hòng Sự biết lòng âu là khó biết Nhưng phải xem tính nết cho tường Chớ thị thường gặp đâu lấy đấy 270 Cũng nhiều trai hễ thấy thì vơ Về nhà thấy nó vẩn vơ Hay là có tính khác xa thế nào Bây giờ biết liệu làm sao Đổi cho người nào bán lại cho ai? 275 Nẹ đôi vai cả đời nặng trĩu Nghiến răng mình mà chịu một mình Ta thực tình bảo cho tỏ rõ Con nhà giàu chớ có ngóng trông Thường sinh ra sự khó lòng 280 Cho mình áy náy không xong nhiều bề Một là cách ở vụng về Làm ăn nuôi xác các nghề không quen Hai là cậy của cậy tiền Cách ăn ý ở cướp quyền mẹ cha 285 Ba là khinh dể người ta Bởi vì cậy của hoá ra khổ chồng Bốn là của là của chung Giàu khó tại dùng nên hoặc chẳng nên Đổi thay thay đổi liên miên 290 Ấy là luật pháp tự nhiên rành rành Năm là không chắc rằng mình Có nhờ được của như tình muốn đâu Nào hay là khó là giàu Làm trai phải xét trước sau cho rành 295 Chớ nghiêng mình vào nhà thần thế Kẻo về sau lắm thể rầy rà Một là khi nó về nhà Thường thường nó giở thế ra với mình Hai là thường nó lại khinh 300 Cả cha cả mẹ tức mình hổ ngươi Ba là chính phép làm trai Hễ đi lấy vợ lấy người kém ta Để mẹ cha dễ sai dễ khiến Vả chăng mình cũng tiện răn đe 305 Con nhà thần thế lấy về Thế thần nó lấp nó che miệng mình. Việc gia đình nhiều khi nhỡ bét Lúc bấy giờ biết liệu làm sao Con nhà nào chồng kia vợ nọ 310 Phải kiềng ra chớ mó chớ dây Một là sinh thói mê say Cho con cho cháu phải lây máu này Hai là có sự đắng cay Nói ra khó nói mà ta cũng chùn. 315 Nhiều khi nó làm vợ chung Nó chẳng hết lòng thật làm vợ ai Mình giả làm chồng bề ngoài Nhưng mà con cái nào ai biết gì Điều này nhớ lấy làm ghi 320 Làm trai trò chuyện đôi khi phải chừa Tiên vàn mình vốn không ưa Nhưng mà trò chuyện sớm trưa dần dà Lân la rơm lửa lân la Trước còn trăng gió sau ra đá vàng 325 Sơn keo gắn chặt khăng khăng Cởi ra chẳng được biết rằng làm sao. Chằng chằng buộc mãi lấy nhau Dao thần chém mấy mươi dao cũng cùn Vốn trí khôn mình đà không thuận 330 Phải lấy nhau tức giận lè lè Gia đình be bét bét be Trăm nghìn sự khó chỉ vì tội xưa Lấy nhau cầu nguyện sớm trưa Lắng nghe ý Chúa mọi giờ đinh ninh 335 Bởi tại mình cho nên mình khốn Lưới trời giăng có trốn được đâu Nhời giạm nhau giạm bằng sự tội Hoá sinh ra nhiều nỗi xót xa Làm trai nhiều đứa ngẩn ngơ 340 Nghĩ rằng đàn bà thì lấy mà thôi Hoá nhiều đôi chồng nam vợ bắc Sinh lắm điều trúc trắc bỏ nhau. Tại mình nào tại ai đâu Bởi chưng lúc đầu chẳng nghĩ chẳng suy 345 Cũng nhiều khi tại trai tham sắc Hoá về sau còn mắc hợm to Tự nhiên cũng lắm thứ hoa Coi xinh đẹp đẽ nhưng mà không thơm. Chớ bờm xơm rây vào mà chết 350 Lúc về nhà tính nết như ma Làm cho cực khổ mẹ cha Rầu rĩ trong nhà mất nghĩa anh em Mắt vừa xem trông coi háo hấc Ngắt lấy rồi giương khấc mắt nai. 355 Cũng có trai chỉ tin mẹ mối (mai) Biết mấy phen ánh ỏi phàn nàn Nó nói càn lấy không làm có Nó đảo điên lấy khó làm giàu Làm cho hai đứa mê nhau 360 Đến câu giục giã cho mau đừng rời Đến khi đã thấy nhau rồi Về nhà chẳng thấy như lời nói xưa Trăm chiều khốn nạn ngẩn ngơ Tức mình bây giờ xách mẹ mối ra 365 Chửi chán miệng cũng chẳng qua Một mình phải chịu hoá ra khổ mình Trai giả hình cho được lấy vợ Thứ trai này cũng ứa chan chan Khi tâm ấy là lòng gian 370 Giả hình lấy vợ mà toan lừa người Chê bai tiếng để muôn đời Bao giờ mình gột được nhời ấy ru Đã vụng tu toan điều khéo hoá Chẳng được đâu hỏng cả và hai 375 Hãy lắng tai mà nghe hình phạt Tội gian này to tát dường nào Kể làm sao cho hết ý tứ Kể gọi là mấy thứ mà thôi Làm trai lấy vợ thử coi 380 Xét xem ý tứ đứng ngồi ở ăn Trai mà muốn cho toàn thân Mắt trông tay nhắc mặt cân cho rành Một là tính nó hiền lành Hai là tính nó tính mình như in 385 Ba là nó có đức tin Bốn là tính nó tự nhiên thương người Năm là có tính tươi cười Hoà với mọi người chúng bạn chị em Sáu là có tính tự nhiên 390 Khiêm cung nhuần nhã dưới trên tôn nhường. Bảy là tính nó sẵn sàng Nghe nhời dạy dỗ về đàng nết na Khi mà ta thấy rành làm vậy Thì phải lấy Đức Mẹ làm đầu 395 Phần riêng mình cũng phải cầu Một vài ba tháng cho lâu trong mình Trong lòng thấy đã quyết tình Không thay không đổi sẽ trình mẹ cha. Hay là lòng thấy vẩn vơ 400 Thì khoan đừng nói cho ai biết gì Mình phải đi trình với thầy cả Hết mọi điều thủy chung trong lòng Để người xem xét bề trong Nên thì người bảo rằng xong cho mình 405 Về sẽ trình lại cùng cha mẹ Để cho người tìm kẻ giạm lời Hay là người nói phân đôi Thì hãy xin người bàn việc ấy cho. Cứ bo bo giữ nhời thầy cả 410 Ắt hẳn là Chúa sẽ trả công Miễn là mình không chút lòng Tình ngang ý trái mà trông đời này Một niềm đưa tấm lòng ngay Mọi điều giao phó trong tay Chúa Trời. 415 Đâu là thau đâu là vàng mười Người tường mọi sự xin người phân kim Mình quyết tìm cho được phần rỗi Trong bậc này lại nỗi vợ con Làm sao cho được vuông tròn 420 Làm sao cho rỗi phần hồn với nhau. Nếu mình không ra sức cầu Lại nghe ý trái về sau phàn nàn Làm cho lòng mình không yên Địa ngục nhãn tiền mình chịu nổi chăng 425 Làm trai ta phải suy rằng Việc này lành dữ nên chăng tại mình. Lòng ngay một mực đinh ninh Ý trái trong mình bỏ hết trước sau Một niềm ra sức khấn cầu 430 Đem lòng sợ hãi lo âu sau này Ngày hằng ngày cậy trông Đức Mẹ Thánh Quan Thầy hộ vệ cầu cho Lại xin đức thánh An-giô Thiên thần bản mệnh người lo đỡ đần 435 Một niềm như thế chần chần Âu là sẽ được yên thân nhẹ nhàng Không thì thật ra như quàng Lấy xiềng vào cổ mà mang cả đời Làm trai học lấy các nhời 440 Chôn lòng mà giữ chớ rời. Amen. Nguồn: http://vietcatholic.org/News/Html/113053.htm và http://www.dunglac.info/index.php?m=module3&v=detail&ib=474 TagsLm-Trần-LụcNguyễn-Hồng-DươngPHÊ-BÌNH-SƯU-KHẢO

• Facebook
• Twitter
• Whatsapp

• Mới hơn
• Cũ hơn

Hiện thêm

BÀI ĐỌC NHIỀU TRONG TUẦN

Trọn một đức tin - Tác giả: Trần Ngọc Hồ Trường

20.01.2026

Hành trình Thánh giá - Tác giả: Trần Ngọc Hồ Trường

21.01.2026

[Sách] Đường hy vọng (The Road of Hope) của DHY Nguyễn Văn Thuận

05.11.2017

ĐIỂM TIN VĂN HỌC

• Văn Việt“Visibility is a trap” (Tản mạn sau khi đọc đôi cuốn sách)19 giờ trước
• Bùi Công ThuấnTRÒ CHUYỆN VỚI NHÀ THƠ LÊ ĐÌNH BẢNG4 ngày trước
• Tuyển tập Mục ĐồngTóm tắt Cuộc Truy tìm Sấm Truyền Ca5 ngày trước
• Văn Thơ Công GiáoHành trình Thánh giá - Tác giả: Trần Ngọc Hồ Trường6 ngày trước
• Gia An's blogChương II: Người đi bên lề hạnh phúc2 tuần trước
• Văn hoá Đất MớiHương sắc “Hoa trên Núi Thánh”-Vinc Mai Văn Phấn1 tháng trước
• Mai Khôi InfoInternet và trí thông minh nhân tạo đã thay đổi cách chúng ta tiếp thu kiến thức như thế nào?1 tháng trước

TÌM BÀI THEO...

🔎 CHUYÊN MỤC

👓 TÁC GIẢ

MỚI

4/sidebar/recent▪ Chủ biên: Lm. Đình Chẩn▪ Cố vấn: Lm. Trăng Thập Tự, PBVH. Bùi Công Thuấn▪ Thiết kế web: Lại Đức Giang, Cao Văn Hậu▪ Biên tập viên: Anh Jena, Anna Ngọc Trân, Lan MaryCopyright © 2024 - Văn Thơ Công Giáo.

• Tủ sách
• Tác giả
• Tin Tổng hợp
• Vườn văn
• Vườn thơ
• Trang chủ

Contact form

Chia sẻ với ứng dụng khác

Facebook

Twitter

Whatsapp

Telegram

Pinterest

LinkedIn

Reddit

Tumblr

Email

Copy Post LinkCopy