Phương Pháp Tư Duy Sáng Tạo SCAMPER Mang đến Sự Thay đổi Cho ...

Put to Other Uses/Sử dụng vào mục đích khác: tìm cách sử dụng các sản phẩm/dịch vụ thông thường hoặc tái sử dụng các vật bỏ đi vào những việc khác. Startup đặc biệt của 2 chàng trai Việt với thương hiệu Rens sản xuất loại giày sneaker chống thấm nước, kháng khuẩn và khử mùi từ rác thải đầu tiên trên thế giới. Mỗi đôi giày được làm từ bã của 21 ly cà phê và 6 chai nhựa 500 ml (xem hình 5)! Các bạn có biết sô đa hay Coca ngoài việc là thức uống thông thường còn có thể dùng làm chất tẩy rửa siêu hạng và thân thiện với môi trường. Các nhà máy may hàng thời trang và giầy hoàn toàn có thể chuyển sang sản xuất đồ bảo hộ và khẩu trang vì các mặt hàng này đang có nhu cầu rất cao thay vì trông chờ vào việc gia công các đơn hàng thời trang mà chắc chắc là nhu cầu sẽ sụt giảm nghiêm trọng trong thời gian tới. Chiếc TV LED ở nhà thường chỉ dùng xem phim thì nay đã được trưng dụng làm màn hình trình chiếu trong các cuộc họp online. Trong hoàn cảnh này, giải pháp này phù hợp và tiết kiệm hơn nhiều so với việc mua thêm máy trình chiếu và màn hình.

Eliminate/Loại bỏ: loại bỏ bớt một số tính năng không cần thiết hoặc lãng phí trong quy trình để sản phẩm đơn giản và giá thành rẻ hơn, thậm chí tạo ra sản phẩm mới ưu việt hơn. Một số các tập toàn hàng đầu như Nike và Costco thường làm việc trực tiếp với nhà cung cấp để thiết kế lại sản phẩm, phân tích từng bước của quá trình sản xuất nhằm loại bỏ tất cả những lãng phí trong quy trình để tiết giảm chi phí. Việc loại bỏ hộp vỏ thuốc đã giúp cho Walmart chưa nhiều hộp thuốc trong thùng khi chuyên chở, đồng nghĩa với việc giảm giá bán cho ngưởi tiêu dùng. Vé máy bay giá rẻ nhờ loại bỏ hết suất ăn nước uống. Nhờ loại bỏ đường mà người ta tạo ra các loại nước uống dành riêng cho người ăn kiêng, hoặc đem sẵn ly theo khi mua nước uống sẽ được giảm giá… là một số ví dụ khi áp dụng chữ E vào việc tạo ra các ý tưởng mới.

Rearrange or Reverse/Đảo ngược: tái cấu trúc hay đảo ngược trình tự cung cấp dịch vụ hay quy trình sản phẩm cũng giúp các bạn thoát ra khỏi lối mòn trong tư duy với các sản phẩm thế mạnh của mình. Nền tảng kinh doanh trực tuyến lên ngôi khi đảo ngược lại toàn bộ hành vi mua sắm của người tiêu dùng trong hoàn cảnh người ta không thể đến các cửa hàng, siêu thị để trực tiếp mua sắm. Nếu như trước đây, việc lựa chọn mua xong những món hàng rồi mới trả tiền thì bây giờ, họ có thể phải thanh toán ngay trước khi được nhận hàng. Thuê bao của điện thoại trả trước đang chiếm ưu thế so với thuê bao trả sau vì có quá nhiều những ưu đãi vượt trội. Uber và Grab đã sắp xếp lại cách thức tìm kiếm gọi xe taxi thông thường bằng nền tảng công nghệ quá tiện dụng của họ. Bác sỹ gia đình là một dịch vụ được yêu thích vì sự tiện lợi khi đảo ngược lại trình tự của thói quen khi bị bệnh thì phải đi đến phòng khám. Câu chuyện cạnh tranh nhiều tập của 2 nhãn hiệu thức uống đình đám khi đưa ra hai thông điệp hoàn toàn trái ngược nhau trên cùng một con phố vẫn đang bất phân thắng bại. Đúng hay sai, có lẽ người tiêu dùng cũng sẽ rất khó quyết định? Chỉ cần biết rằng ở tầm cỡ thế giới, thông điệp trái chiều của hai nhãn hàng này đều mang lại hiệu quả và có dụng ý riêng.

Hãy trải nghiệm và ứng dụng thử trong công việc của các bạn dựa vào mẫu biểu trong hình 6 dưới đây. Một số gợi ý cho việc thực hành SCAMPER này là:

• Phát triển các kênh tim kiếm khách hàng tiềm năng mới

• Phát triển sản phẩm dịch vụ mới trong thời kỳ và hậu thời kỳ COVID-19

• Phát triển năng lực bản thân trong việc tận dụng thời gian giãn cách xã hội

• Tìm kiếm những ý tưởng khởi nghiệp mới khả thi nhất.

Chúc các bạn may mắn và thành công khi xây dựng cho mình thật nhiều ý tưởng mới nhé.

NGUYỄN VIẾT ĐĂNG KHOAGiám đốc | chuyên gia tư vấn Công ty Tư vấn Kim Đăng | Trưởng ban tư vấn chương trình Race to the Top (IDH & USAID) và GEAR (IFC & Better Work