Siêu Lục địa Pangaea được Hình Thành Như Thế Nào?

Trang chủ » Siêu Lục địa Rodinia » Siêu Lục địa Pangaea được Hình Thành Như Thế Nào?

Có thể bạn quan tâm

  • f
KhoaHoc.tv: Khoa học - Công nghệ - Tri Thức - Khám phá
  • Trang chủ
  • Công nghệ
  • Khám phá khoa học
  • Thế giới động vật
  • Khoa học vũ trụ
  • 1001 bí ẩn
  • Y học - Sức khỏe
Siêu lục địa Pangaea được hình thành như thế nào?
  • 3,811
  • 6.447
🏠 Khám phá Khám phá khoa học

Có lẽ các siêu lục địa được hình thành khi một dòng đất đá nóng từ sâu trong lòng trái đất phun trào giữa các phiến lục địa, đẩy chúng ra xa nhau cho đến khi tất cả phần đất liền trên trái đất đụng vào nhau. Phát hiện từ một nghiên cứu mới cho thấy: đối lập với giả thuyết được chấp nhận, đã có một quá trình như trên làm hình thành nên siêu lục địa Pangaea vào 300 triệu năm trước. Các lục địa ngày nay được cho là hình thành từ việc siêu lục địa Pangaea đứt gãy dần dần. Các nhà khoa học tin rằng các phiến trượt nghiêng của trái đất đã hình thành và làm gãy vỡ các siêu lục địa trong suốt hàng tỉ năm. Do đó họ tin rằng quá trình hút trở thành động lực tác động. Tại các vùng có hoạt động địa chất mạnh mẽ như Vành đại lửa ở khu vực Thái Bình Dương, các phiến vỏ trái đất bị rơi vào phần bên trong, quá trình này được gọi là sự hút chìm. Hiện tượng này tạo nên một dòng chảy hướng xuống hút các lục địa phía trên nó khiến chúng va chạm vào nhau giống như việc bọt xà phòng bị hút vào với nhau khi nước chảy xuống ống dẫn nước. Nhưng trong nghiên cứu mới, J. Brendan Murphu thuộc Đại học St. Francis Xavier tại Nova Scotia (Canada) cùng các cộng sự đã cho thấy rằng dòng phiến vỏ trái đất bị hút chìm ở giữa Thái Bình Dương cổ đại chìm xuống quá sâu nên nó chạm tới lõi của trái đất. Bị làm nóng cực độ, nó nảy lên giống như bong bóng nước trong cái ấm nước đang sôi. Hiện tượng này làm hình thành một luồng siêu mạnh đủ để đẩy, chứ không phải hút, các lục địa cổ đại lại với nhau và hình thành nên siêu lục địa Pangaea. Peter Cawood, giám đốc Trung tâm nghiên cứu kiến tạo học thuộc đại học Tây Australia, cho rằng phát hiện này là rất “xuất sắc và gây khuấy động”. Bày tỏ qua email, Cawood nói: “Mặc dù mới chỉ là gợi mở, nhưng tôi tin là nó đúng”. Nhịp đập của trái đất Công việc ghép các dạng đất đá, kiểm tra dấu hiệu từ trường và phân loại hóa thạch đã cho phép các nhà khoa học lần theo dấu vết chu trình hình thành và gãy vỡ của các siêu lục địa ít nhất là 1 tỉ năm trước. Tuổi thọ của trái đất ngày nay vào khoảng 4,5 tỉ năm. Dữ liệu cho thấy có tồn tại hai siêu lục địa trước khi có Pangaea, đó là siêu lục địa Rodinia và Gondwana. Chúng hình thành và gãy vỡ từ hàng trăm triệu năm trước. Siêu lục địa Gondwana già hơn không phải là vùng đất phía nam Gondwanaland hình thành từ 200 triệu năm trước vào thời điểm Pangaea chia cắt. Wouter Bleeker thuộc cơ quan Khảo sát địa chất Canada đã gọi tên chu trình này là “nhịp đập của Trái Đất”. Murphy tán đồng. Ông nói: “Hầu hết mọi người đều tin rằng ít nhất trong khoảng 2,5 tỉ năm trở lại đây, tiến trình lịch sử của trái đất chủ yếu diễn ra các hoạt động hợp nhất, gãy vỡ và tái hợp của các siêu lục địa”. “Đây chính là nền tảng tiến hóa của hành tinh chúng ta”.

Hoạt động giống cây đàn xếp Nhưng theo nghiên cứu mới của Murphy được công bố tháng này trên tờ Geology, có điều gì đó không đúng đối với mô hình hình thành siêu lục địa Pangaea do lực hút. Theo ông, vấn đề là các ghi chép địa chất rõ ràng cho thấy quá trình hình thành Pangaea từ các mảnh nhỏ của Gondwana đã xảy ra theo hai giai đoạn. Đầu tiên siêu lục địa Gondwana chia tách, tạo nên một đại dương trẻ mở rộng ở ngay trung tâm rất giống với Đại Tây Dương ngày nay chia cắt các phần của siêu lục địa Pangaea. Sau đó có biến đổi xảy ra. Thay vì tiếp tục mở rộng sau nếu hoạt động của đại dương bị lực hút chi phối thì nó lại bắt đầu co nhỏ. Các lục địa đảo ngược chu trình rồi lại kết hợp lại với nhau làm hình thành nên Pangaea. Hoạt động giống như cây đàn xếp này được đặt tên là chu trình Wilson. Người ta đã phát hiện ra nó hơn 40 năm nay nhưng các lực chịu trách nhiệm chi phối vẫn chưa được khám phá. Bên cạnh đó, nếu các mô hình hiện đại được ứng dụng để giải thích cho những hoạt động xảy ra vào thời điểm trái đất được 500 triệu năm tuổi thì lúc đó siêu lục địa Pangaea không thể được hình thành theo đúng hình dạng của nó. Theo Murphy, nguyên nhân khiến chu trình đảo ngược trở nên không rõ ràng và gây bối rối mặc dù Pangaea là siêu lục địa được nghiên cứu kỹ càng nhất là “điều mà chúng ta chưa hiểu được”. Giả thuyết mới về dòng đất đá mạnh mẽ can thiệp vào quá trình hút có thể đưa các miếng ghép về những hoạt động đã xảy ra về đúng vị trí, mặc dù sẽ cần phải có thêm nhiều dữ liệu để củng cố quan điểm này. Murphy cho biết: “Điều này chỉ mang tính chất suy đoán. Điều chúng tôi muốn mọi người rút ra được từ bài viết này là tầm quan trọng mấu chốt trong việc tìm hiểu quá trình hình thành siêu lục địa Pangaea”. Tương lai của trái đất Murphy thêm rằng giả thuyết của ông có thể có nhiều ý nghĩa đối với tương lai lâu dài của hành tinh. Ngay lúc này các lục địa đang trong tiến trình hội tụ ở giữa Thái Bình Dương nơi những hoạt động hiện tại vẫn đang tiếp diễn. Các lục địa sẽ kết hợp thành một siêu lục địa mới trong khoảng 75 đến 80 triệu năm tới. Nhưng nếu nghiên cứu của Murphy là chính xác, quá trình trên có thể bị đảo ngược. Bắc Mỹ sẽ bị kéo trở lại Châu Âu giống như quá trình hình thành Pangaea vậy. Murphy thêm rằng tất cả những sự kiện trên chỉ là một viễn cảnh đã từng được coi là không thể xảy ra. Những viễn cảnh đó khiến cho công cuộc nghiên cứu tương lai của trái đất thêm phần thú vị.

Hình biểu diễn các lục địa trội ra xa khi siêu lục địa Pangaea đứt gãy. Một số siêu lục địa đã được hình thành và gãy vỡ trong tiến trình lịch sử của trái đất. Mọi người cho rằng quá trình hút chính là động cơ tác động. Nhưng một nghiên cứu hoàn thành tháng 9 năm 2008 lại cho thấy rằng mô hình trên không giải thích được quá trình hình thành Pangaea. Nghiên cứu đó đưa ra giả thuyết là dòng đất đá siêu nóng từ sâu trong lòng trái đất đã phun trào giữa các lục địa cổ đại, đẩy chúng ra xa nhau mãi cho đến khi chúng va đụng với nhau để hình thành nên siêu lục địa cổ đại. (Ảnh: D’Acro Editori/ Getty Images)

Trà Mi (Theo National Geography)
  • 3,811
  • 6.447
Xem thêm: siêu lục địa Pangaea Gondwana hút chìmTham khảo thêm
  • 'Hố địa ngục' hình thành thế nào?
  • Sóng thần tại Nhật hình thành như thế nào?
  • Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?
  • Mưa phùn hình thành như thế nào?
  • Các châu lục của Trái đất hình thành như thế nào?

Khám phá

  • Phát hiện mới về loài cá mập búa làm choáng váng giới khoa học

    Phát hiện mới về loài cá mập búa làm choáng váng giới khoa học

  • Ánh đèn bí ẩn lơ lửng trên bầu trời đêm khiến nhiều người hoang mang

    Ánh đèn bí ẩn lơ lửng trên bầu trời đêm khiến nhiều người hoang mang

  • Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta biến sa mạc Sahara trở thành một "quả pin" năng lượng Mặt trời?

    Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta biến sa mạc Sahara trở thành một "quả pin" năng lượng Mặt trời?

  • Úc bắt được tín hiệu vô tuyến lạ phát từ thế giới 8 tỉ năm trước

    Úc bắt được tín hiệu vô tuyến lạ phát từ thế giới 8 tỉ năm trước

  • Loài chim nhỏ chỉ 71 gram cả gan mổ đầu diều hâu, kẻ săn mồi khét tiếng không dám phản kháng

    Loài chim nhỏ chỉ 71 gram cả gan mổ đầu diều hâu, kẻ săn mồi khét tiếng không dám phản kháng

  • Cá voi sát thủ xé toạc bụng cá mập voi để moi gan

    Cá voi sát thủ xé toạc bụng cá mập voi để moi gan

Xem thêm

Khám phá khoa học

  • Những di sản trường tồn với thời gian của Ai Cập cổ đại

    Những di sản trường tồn với thời gian của Ai Cập cổ đại

  • Mức lương của những nhà khoa học nổi tiếng thế giới

    Mức lương của những nhà khoa học nổi tiếng thế giới

  • Có hay không thiên tài bẩm sinh?

    Có hay không thiên tài bẩm sinh?

  • Đổ thử dung nham lên kính chống đạn và cái kết bất ngờ

    Đổ thử dung nham lên kính chống đạn và cái kết bất ngờ

  • Hay quên cũng là điều tốt

    Hay quên cũng là điều tốt

  • Bức tường chắn sóng 119 tỷ USD có bảo vệ được New York?

    Bức tường chắn sóng 119 tỷ USD có bảo vệ được New York?

Xem thêm

Tiêu điểm

  • Liệu phản vật chất có thực sự tồn tại?

    Liệu phản vật chất có thực sự tồn tại?

  • Logo hơn 4 tỷ USD của Unilever chất cỡ nào?

    Logo hơn 4 tỷ USD của Unilever chất cỡ nào?

  • Vụ tai nạn hàng hải thảm khốc nhất trong lịch sử nhân loại, hơn 9000 người thiệt mạng chỉ trong 1 đêm

    Vụ tai nạn hàng hải thảm khốc nhất trong lịch sử nhân loại, hơn 9000 người thiệt mạng chỉ trong 1 đêm

  • "Vợ lẽ" thời xưa ngoài sinh con nối dõi tông đường, còn có một tác dụng khác: Hậu thế ngậm ngùi thương thay!

    "Vợ lẽ" thời xưa ngoài sinh con nối dõi tông đường, còn có một tác dụng khác: Hậu thế ngậm ngùi thương thay!

  • Nhịn ăn suốt 382 ngày để giảm cân, người đàn ông béo phì sống sót kỳ diệu khiến cả thế giới kinh ngạc

    Nhịn ăn suốt 382 ngày để giảm cân, người đàn ông béo phì sống sót kỳ diệu khiến cả thế giới kinh ngạc

  • Top 10 điều độc đáo chỉ có ở một số quốc gia trên thế giới, tưởng bình thường nhưng vô cùng thú vị

    Top 10 điều độc đáo chỉ có ở một số quốc gia trên thế giới, tưởng bình thường nhưng vô cùng thú vị

  • 95% đất nước là sa mạc, làm sao đất nước này có thể nuôi sống 100 triệu người?

    95% đất nước là sa mạc, làm sao đất nước này có thể nuôi sống 100 triệu người?

☰ Danh mục

  • Khám phá khoa học

  • Sinh vật học

  • Khảo cổ học

  • Đại dương học

  • Thế giới động vật

  • Khoa học vũ trụ

  • Danh nhân thế giới

  • Ngày tận thế

  • 1001 bí ẩn

  • Chinh phục sao Hỏa

  • Kỳ quan thế giới

  • Người ngoài hành tinh - UFO

  • Trắc nghiệm Khoa học

  • Khoa học quân sự

  • Lịch sử

  • Tại sao

  • Địa danh nổi tiếng

  • Hỏi đáp Khoa học

  • Công nghệ mới

  • Khoa học máy tính

  • Phát minh khoa học

  • AI - Trí tuệ nhân tạo

  • Y học - Sức khỏe

  • Môi trường

  • Bệnh Ung thư

  • Ứng dụng khoa học

  • Câu chuyện khoa học

  • Công trình khoa học

  • Sự kiện Khoa học

  • Thư viện ảnh

  • Video

Bài viết liên quan

  • Tham vọng hút cạn Địa Trung Hải tạo siêu lục địa Âu - Phi

    Tham vọng hút cạn Địa Trung Hải tạo siêu lục địa Âu - Phi

Trang chủ .

Bảo mật .

Liên hệ .

Facebook .

Copyright © 2026 KhoaHoc.tv

Từ khóa » Siêu Lục địa Rodinia