Tra Từ: Hầu - Từ điển Hán Nôm

Từ điển phổ thông

tước Hầu

Từ điển trích dẫn

1. (Danh) Tước “Hầu”. § Các nhà đế vương đặt ra năm tước để phong cho bầy tôi, tước “Hầu” là tước thứ hai trong năm tước: “Công, Hầu, Bá, Tử, Nam” 公侯伯子男. Đời phong kiến, thiên tử phong họ hàng công thần ra làm vua các xứ, gọi là vua chư hầu, đời sau nhân thế, mượn làm tiếng gọi các quan sang. ◎Như: “quân hầu” 君侯, “ấp hầu” 邑侯. 2. (Danh) Cái đích bắn, tấm vải căng dài mười thước, trong vẽ cái đích cho kẻ thi bắn, gọi là “hầu”. § Có khi viết là 矦. 3. (Trợ) Dùng như chữ “duy” 唯. ◇Thi Kinh 詩經: “Hầu thùy tại hĩ, Trương Trọng hiếu hữu” 侯誰在矣, 張仲孝友 (Tiểu Nhã 小雅, Lục nguyệt 六月) Vậy có ai ở đó (trong số khách đến dự)? Có Trương Trọng là người hiếu hữu.

Từ điển Thiều Chửu

① Tước hầu. Các nhà đế vương đặt ra năm tước để phong cho bầy tôi, tước hầu là tước thứ hai trong năm tước. Ðời phong kiến, thiên tử phong họ hàng công thần ra làm vua các xứ, gọi là vua chư hầu, đời sau nhân thế, mượn làm tiếng gọi các quan sang, như quân hầu 君侯, ấp hầu 邑侯, v.v. ② Bui, dùng làm lời phát ngữ như chữ duy 唯. ③ Cái đích bắn, tấm vải căng dài mười thước, trong vẽ cái đích cho kẻ thi bắn, gọi là hầu, có khi viết là 矦.

Từ điển Trần Văn Chánh

① (cũ) Hầu (chủ của một nước thời xưa), tước hầu (thời phong kiến): 諸侯 Chư hầu; 封侯 Phong tước hầu; ② (văn) Cái đích để bắn tên (dùng cho người thi bắn thời xưa); ③ (văn) Ông, anh (đại từ nhân xưng ngôi thứ hai, dùng như 君 (bộ 口), để xưng hô giữa các sĩ đại phu thời xưa): 李侯有佳句 Anh Lý có làm được những câu thơ hay (Đỗ Phủ); ④ (văn) Sao, vì sao (dùng như 何 (bộ 亻) để hỏi về nguyên nhân): 君乎君乎，侯不邁哉？ Vua ơi vua ơi, vì sao không làm lễ phong thiện (tế núi sông)? (Sử kí: Tư Mã Tương Như liệt truyện); ⑤ (văn) Gì, nào (đặt trước danh từ): 法無限，則庶人田侯田，處侯宅？ Nếu pháp độ không rõ ràng thì nhân dân biết cày ruộng nào, ở nhà nào? (Pháp ngôn: Tiên tri); ⑥ (văn) Vì vậy mà, vậy nên, bèn: 上帝既命，侯于周服 Thượng đế đã ban mệnh xuống, (thì) nhà Ân Thương bèn quy phục nước Chu (Thi Kinh: Đại nhã, Văn vương); ⑦ (văn) Trợ từ ở đầu câu (dùng như 惟 (bộ 忄), 唯 (bộ 口), không dịch): 侯誰在矣？ Còn có ai ngồi trong bữa tiệc? (Thi Kinh: Tiểu nhã, Lục nguyệt); ⑧ [Hóu] (Họ) Hầu. Xem 侯 [hòu].

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cái đích để nhắm bắn cung — Tước thứ nhì trong năm trăm tước thời xưa. Chẳng hạn Nguyễn Gia Thiều được phong tước Hầu, tức Ôn Như Hầu — Ông vua nước nhỏ, lệ thuộc vua thiên tử.

Tự hình 5

Dị thể 7

㑨帿矦𠨶𤧝𥎦𧇹

Không hiện chữ?

Từ ghép 10

ân trạch hầu 恩澤侯 • ấp hầu 邑侯 • bách hầu 柏侯 • chư hầu 諸侯 • chư hầu 诸侯 • hầu môn 侯門 • hầu tước 侯爵 • ôn như hầu 溫如侯 • tát đạt mỗ hầu tái nhân 薩達姆•侯賽因 • vương hầu 王侯

Một số bài thơ có sử dụng

• Bát thanh Cam Châu - Dạ độc “Lý Quảng truyện”, bất năng mị, nhân niệm Trào Sở Lão, Dương Dân Chiêm ước đồng cư sơn gian, hí dụng Lý Quảng sự, phú dĩ ký chi - 八聲甘州－夜讀《李廣傳》，不能寐，因念晁楚老、楊民瞻約同居山間，戲用李廣事，賦以寄之 (Tân Khí Tật)• Cần Chính lâu phú - 勤政樓賦 (Nguyễn Pháp)• Hà bỉ nùng hĩ 2 - 何彼襛矣 2 (Khổng Tử)• Hán tướng hành - 漢將行 (Thẩm Đức Tiềm)• Ký nội - 寄內 (Huỳnh Thúc Kháng)• Nghệ An đạo trung - 乂安道中 (Ngô Thì Nhậm)• Nguỵ tướng quân ca - 魏將軍歌 (Đỗ Phủ)• Thuỷ điệu ca đầu - Chu thứ Dương Châu, hoạ nhân vận - 水調歌頭－舟次揚洲，和人韻 (Tân Khí Tật)• Trịnh Điển Thiết tự Thi Châu quy - 鄭典設自施州歸 (Đỗ Phủ)• Trở vũ bất đắc quy Nhương Tây cam lâm - 阻雨不得歸瀼西甘林 (Đỗ Phủ)