Vị Thuốc Từ Quả Quýt - Báo Nhân Dân

Quýt còn gọi là quýt vàng, quýt mật, có tương đối nhiều giống, là quả của cây quýt. Tính mát, vị ngọt chua.

Thành phần chủ yếu gồm có gu-xit cam, acid citric, acid malic, vitamin A, B, C, vitamin B11, đường glucoza, caroten, calci, phốt-pho, kali, kẽm, v.v.

Quả quýt non, quả quýt chín (quýt bì, quýt hồng, quýt bạch), lớp gân bên trong vỏ quả (quýt lạc), hạt quýt (quýt hạch) đều được dùng làm thuốc.

Thời gian thu hoạch quýt vào hạ tuần tháng 10, có thể chế biến thành nước ép quýt, quýt đóng hộp, v.v.

Tác dụng: khai vị điều khí, nhuận phế chữa khát. Chủ yếu dùng cho kết khí hoành cách mô ngực, buồn nôn, chữa khát, tì vị bất hòa, giải rượu, v.v.

Cách dùng: Ăn sống, nấu hay chế biến để ăn. Kiêng kị: Người bị ho ra đờm do nhiễm lạnh không nên ăn.

Chữa trị:

Mất nước, khai vị, trừ khí hoành cách mô: quýt ba, năm quả, nướng trên lửa cho hơi cháy vỏ, bóc vỏ ăn múi; Ăn sống một quả quýt sau khi ăn cơm;

Ðau dạ dày do giá lạnh: Gân quýt 3 gam, gừng tươi 6 gam. Sau khi sắc lấy nước thêm đường đỏ lượng vừa đủ, uống nóng;

Viêm dạ dày mãn tính: Vỏ quýt khô 30 gam. Sao vàng tán mịn, mỗi lần 6 gam, thêm đường trắng lượng vừa đủ, ngày uống ba lần, trước bữa cơm, uống với nước;

Nôn mửa do dạ dày nhiễm lạnh: Vỏ quýt 200 gam, gừng tươi 50 gam, xuyên tiêu 10 gam. Sắc lấy nước uống; Cảm: Vỏ quýt tươi 30 gam (khô 15 gam), gừng ba lát. Sau khi sắc lấy nước thêm lượng đường trắng vừa đủ, uống nóng;

Ho nhiều đờm: Vỏ quýt, gừng tươi, lá cây tô 6 gam. Sau khi sắc lấy nước thêm lượng đường đỏ vừa đủ, uống mỗi ngày 2-3 lần. Trần bì 9 gam, đào nhân một quả (giã nát), gừng tươi 3 lát. Sắc lấy nước uống;

Ho khan: Mỗi ngày ăn từ 3 - 6 quả chia làm nhiều lần. Hoặc uống nước ép từ quýt từ 30 - 50 ml;

Ðau lưng: Hạt quýt, đỗ trọng mỗi loại 60 gam. Sao vàng nghiền nhỏ, mỗi lần uống 6 gam, ngày 2- 3 lần;

Ðại tiện táo bón: vỏ quýt (ngâm rượu) nấu mềm, sao khô tán nhỏ, mỗi lần uống 6 gam, lấy rượu ấm điều thuốc;

Chân răng chảy máu: Quýt bóc vỏ ăn sống;

Sưng âm nang (bìu): hạt quýt 20 hạt, hạt quả vải 5 hạt (sao). Sắc lấy nước uống;

Viêm tuyến sữa: hạt quýt nghiền nhỏ, hòa với rượu trắng, đắp vào chỗ đau, ngày thay thuốc 3- 5 lần; hạt quýt tươi 30 gam, rượu vàng (hoàng tửu) vừa đủ, cho vào nồi sao, thêm ba bát nước, sắc còn một bát, chia làm hai lần uống. Trần bị 20 gam, cam thảo 5 gam. Sắc lấy nước uống, mỗi ngày một, hai lần.