Vitamine D Maken We Zelf Aan. Waarom Lukt Dat Alleen In De Zomer?

Groene energie? Daar maakt ook ons lichaam gebruik van. Vitamine D wordt in de huid aangemaakt, met hulp van zonlicht. Ideaal, want vitamine D is een onmisbare stof, die helpt om calcium en fosfaat op te nemen uit voeding.

Niet alleen planten gebruiken dus zonne-energie, ook mensen doen het. We halen daarbij geen stoffen uit de lucht, maar knutselen in de huid aan een molecuul, zegt internist Albert van de Wiel van de TU Delft. 'De voorloper van vitamine D is 7-dehydrocholesterol. Dat bevindt zich in de huid. Dit molecuul wordt in twee stappen omgezet in vitamine D3.'

Vitamine D maken we alleen aan in de zomer

De zon is nodig voor de aanmaak van vitamine D. Licht zorgt voor een chemische reactie, legt Van de Wiel uit. 'Voor deze omzetting is de inwerking van ultraviolet licht nodig, dat aanwezig is in zonlicht.' De energie van het licht helpt om een molecuul in een net iets andere vorm te boetseren.

Doe eens schijnen, zon

Dat is wel een schaduwkant van deze methode. Voor de chemische omzetting is voldoende zonnekracht nodig. In de zomer wil de Nederlandse zon nog wel genoeg zijn best doen. Van mei tot augustus is een half uur zon op je armen en gezicht al voldoende om genoeg vitamine D aan te maken, legt Van de Wiel uit. 'Maar in de andere maanden van het jaar is er eigenlijk geen sprake van vitamine D-aanmaak in de huid.' De zon staat dan simpelweg een standje te zacht.

Helaas biedt de Nederlandse zon meestal niet voldoende kracht (maar gelukkig wel de nodige pracht)

In die wintermaanden moet je vitamine D dus langs een andere weg binnenkrijgen. Vandaar de bijslikadviezen, al kun je de vitamine ook binnenkrijgen uit voeding, zoals vette vis. Pas dan is de naam vitamine ook echt van toepassing: we noemen hulpstoffen pas vitamines als je lichaam ze zelf niet kan aanmaken. Voor de zonnevitamine geldt dat dus alleen buiten de zomermaanden, tenminste met een lichte huidtint. Voor mensen met een donkere huid staat de Nederlandse zon zelfs in de zomer te zwak afgesteld.

Huid, lever en nieren = vitamine D

Als je vitamine D zelf aanmaakt, gebeurt dat trouwens niet écht in de huid. Na een zomers zonne-uurtje ontstaat in je huid alleen nog maar de stof cholecalciferol. Die tongbreker is nog een protovitamine: een voorloper van een echte vitamine. Daarna wordt het stofje ook nog in je lever en in je nieren behandeld, totdat het daadwerkelijk vitamine D is. Zo loopt de chemische fabriek van je lichaam voor een piepklein deel op groene energie.

Vitamine D is overigens niet het enige wat we maken op zonnekracht. Ook pigment, de bruine tint in de zomer, ontstaat met hulp van uv-licht. Dat is handig, want dat pigment beschermt de huid juist tegen een schadelijk overschot aan dezelfde zonnekracht.

Lees ook: kan een vitamine D-tekort tot psychische klachten leiden?

Comfortabel uitzieken

Yuyu - kruik van linnen

Koop hier

Klippan - knut plaid deken van lamswol

Koop hier

Kersepitje - Kersenpitten warmte kussen

Koop hier

Rituals - The Ritual of Jing Sleep thee

Koop hier

Lees ook

• Dit zijn de oorzaken van winterdepressies
• Helpt gezond eten tegen corona?
• Vitamine C is geen wondermiddel tegen verkoudheid