Bàn Về Câu đối “DA TRẮNG VỖ BÌ BẠCH”

Trang chủ » Da Trắng Vỗ Bì Bạch đối » Bàn Về Câu đối “DA TRẮNG VỖ BÌ BẠCH”

Có thể bạn quan tâm

Gia Đình Khóa 1 Cựu SVSQ Học Viện CSQG Bỏ qua nội dung ← Nỗi Oán Gà Tây_ Thơ Tuệ Minh Thơ Nguyễn Phiến : TẠ ƠN →

Bàn về câu đối “DA TRẮNG VỖ BÌ BẠCH”

Đăng trong Tháng Mười Một 25, 2021 bởi Công Vinh   BÀN VỀ CÂU ĐỐI “DA TRẮNG VỖ BÌ BẠCH”

     Bs Phan Thượng Hải biên soạn

bahuyenthanhquan

I. Câu đối nầy có sự tích từ năm 1930.

Năm 1930, ông Trúc Khê xuất bản ở Hà Nội quyển “Sự Tích Ông Trạng Quỳnh”, trong đó có những giai thoại văn chương lý thú giữa bà Đoàn Thị Điểm và ông Cống Quỳnh.

Theo ông Trúc Khê, có ông Nguyễn Quỳnh đậu Cử nhân (Hương cống) khoa Cảnh Hưng, đời vua Lê Hiển Tông.  Vì ông có văn chương hay và nhất là giỏi về khẩu tài nên người ta còn gọi ông là Trạng Quỳnh, thay vì là Cống Quỳnh (cho người đổ Hương Cống).

Đây là những giai thoại giữa bà Đoàn Thị Điểm và ông Cống Quỳnh (nguyên văn từ sách của ông Trúc Khê).

Một buổi tối, Thị Điểm rủ màn trải chiếu sắp đi ngủ, Quỳnh liền trước vào nằm giương cột buồm lên.  Thị Điểm lên giường vô tình sờ phải, giật mình ngỡ rắn, sau mới biết là Quỳnh, bèn đọc ngay một câu đối để chữa thẹn:

 Trướng nội vô phong phàm tự lập.  (nghĩa là: Trong trướng không có gió mà buồm dựng)

Quỳnh liền đối ngay rằng:

 Hung trung bất vũ thủy trường lưu.  (nghĩa là: Trong bụng không mưa mà nước chảy xiết)

Điểm lại đọc câu nữa:

 Cây xương giồng (rồng), giồng đất rắn, long vẫn hoàn long.(Long là rồng).

Quỳnh lại đối ngay:

 Quả dưa chuột, chuột thẳng gang, thử chơi thì thử.  (Thử là chuột).

Sau đó Quỳnh bỏ đi.

Hôm sau Thị Điểm tắm, Quỳnh gõ cửa đòi vào xem, Điểm dẫy nẫy không cho vào, Quỳnh cứ đứng kè nhè mãi.  Điểm tức mình mới đọc một câu bảo hễ đối được thì mở cửa cho vào xem:

            Da trắng vỗ bì bạch    (Bì bạch là da trắng)

Quỳnh nghĩ mãi không sao đối được.

II. Tại sao ông Cống Quỳnh không đối được?

Trước hết ta phải hiểu căn bản của phép Đối.  Trong Việt Nam Văn Học Sử Yếu, ông Dương Quảng Hàm viết:

Đối là đặt hai câu đi sóng đôi cho Ý và Chữ trong hai câu ấy cân xứng với nhau.

– Đối Ý là tìm hai ý nghĩa cân nhau mà đặt thành hai câu sóng nhau. – Đối Chữ thì vừa phải Đối Thanh vừa phải Đối Loại.

– Đối Thanh tức là Bằng đối với Trắc và Trắc đối với Bằng. – Đối Loại là phải đặt một hay hai chữ cùng tự loại để đối nhau (như cùng Danh từ, Động từ, Tỉnh từ, Giới từ…).

 Thí dụ:

Lom khom dưới núi tiều vài chú Lác đác bên sông rợ mấy nhà

 Đối Thanh:

Lom (B) khom (B) dưới (T) núi (T) tiều (B) vài (B) chú (T) Lác (T) đác (T) bên (B) sông (B) rợ (T) mấy (T) nhà (B)

 Đối Loại Từ:

 “Lom khom” (tỉnh từ) đối với “Lác đác” (tỉnh từ). “Dưới” (liên từ) đối với “Bên” (liên từ). “Núi” (danh từ) đối với “Sông” (danh từ). “Tiều” (danh từ) đối với “Rợ” (danh từ). “Vài” (danh từ) đối với “Mấy” (danh từ). “Chú” (danh từ) đối với “Nhà” (danh từ).

Câu “Da trắng vỗ bì bạch” là một câu văn xuôi gồm có chủ từ (là “da trắng”), động từ (là “vỗ”) và túc từ (là “bì bạch”).  Nhưng “bì bạch” (túc từ trong câu, gồm 1 danh từ là “bì” và 1 tĩnh từ là “trắng”) cũng là Hán ngữ có nghĩa là “da trắng” (chủ từ trong câu, gồm 1 danh từ là “da” và 1 tĩnh từ là “trắng”).   Thật ra Hán ngữ “bì bạch” (= da trắng) trật văn phạm Hán ngữ.

Do đó câu đối của Đoàn Thị Điểm, ngoài việc phải đúng theo phép Đối căn bản như của VNVHSY thì phải có những điểm đặc biệt kể trên.

Câu “Da trấng vỗ bì bạch”  còn có nghĩa là “Da trắng vỗ da trắng”. Ông Cống Quỳnh không đối được vì câu đối phải còn có đặc điểm như vậy.

III. Tuy nhiên có người đối được.

Tui biết được câu đối nầy vào năm 1963 khi học lớp Đệ Ngũ (lớp 8 bây giờ) ở trường Trung học Phan Thanh Giản ở Cần Thơ từ thầy Cảnh, dạy Việt Văn.  Tui về nhà khoe với Ba Má tui là câu không ai đối được.  Ba tui nói là có câu đối được câu nầy.  Ông liền đọc câu đối:

       “Vợ buồn than thê thảm”   (Thê thảm là vợ buồn)

Câu nầy đối đúng hoàn toàn theo phép đối căn bản của VNVHSY của Dương Quảng Hàm và nó cũng có tất cả những đặc điểm như câu “Da trắng vỗ bì bạch” của Đoàn Thị Điểm.

Câu “Vợ buồn than thê thảm” là câu văn xuôi gồm có chủ từ (là “vợ buồn”), động từ (là “than”) và túc từ (là “thê thảm”).  Nhưng “thê thảm” (túc từ trong câu, gồm 1 danh từ là “thê” và 1 tĩnh từ là “thảm”) cũng là Hán ngữ có nghĩa là “vợ buồn” (chủ từ trong câu, gồm 1 danh từ là “vợ” và 1 tĩnh từ là “buồn”).  Và Hán ngữ “thê thảm” (= vợ buồn) cũng trật văn phạm của Hán ngữ như “bì bạch” (= da trắng).

Câu “Vợ buồn than thê thảm” còn có nghĩa là “Vợ buồn than vợ buồn”.

Như vậy có người đối được.

Kết luận:

        Da trắng vỗ bì bạch Đối:       Vợ buồn than thê thảm

Câu “Vợ buồn than thê thảm” nầy thì tui nghe từ ba tui, thi sĩ Lãng Ba Phan Văn Bộ ở Cần Thơ.  Khi lớn lên tui có đọc nhiều sách trước đó (trước 1963) nhưng không thấy ai viết về câu nầy.  Ba tui không có nói xuất xứ của câu nầy từ đâu ra (vì tui không có hỏi) và ông qua đời vào năm 1966.  Do đó ngày nay, tui chủ quan cho rằng ba tui là tác giả câu nầy vậy!

Tui đã có viết về câu nầy (nhưng không nói tác giả là ai) 1, 2 năm về trước trong bài “Đoàn Thị Điểm và Chinh Phụ Ngâm” và bài nầy có đăng trong phanthuonghai. com mục Văn Hóa phần Đọc Thơ.

Bs PHAN THƯỢNG HẢI biên soạn

Chia sẻ:

  • X
  • Facebook
Thích Đang tải...

Có liên quan

Bài này đã được đăng trong Tin Tuc Nội Bộ. Đánh dấu đường dẫn tĩnh. ← Nỗi Oán Gà Tây_ Thơ Tuệ Minh Thơ Nguyễn Phiến : TẠ ƠN →
  • Tìm kiếm cho:
  • Tháng Mười Một 2021
    H B T N S B C
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    2930
    « Th10 Th12 »

  • Các Danh Mục

    Các Danh Mục Chọn chuyên mục Happy Birthday K1 Hình Ảnh KHÓA 2 HV CSQG VNCH Linh Tinh Sưu Tầm Tác Giả Tâm Tình K1 Tin Tuc Nội Bộ video

  • Bài Mới Đăng

    • NGƯỜI SÀI GÒN TRƯỚC 1975_Phim TL
    • Táo AI 2026
    • NGỰA HỒNG REO VUI XUÂN BÍNH NGỌ- Created by Tuyen Dinh & AI
    • Thiệp Chúc Xuân 2026 của NCV
    • CHÚC MỪNG NĂM MỚI-Nhạc: LHN, Ca sĩ: LHN & Suno AI

  • Các Bài Đã Đăng

    • Tháng Hai 2026
    • Tháng Một 2026
    • Tháng Mười Hai 2025
    • Tháng Mười Một 2025
    • Tháng Mười 2025
    • Tháng Chín 2025
    • Tháng Tám 2025
    • Tháng Bảy 2025
    • Tháng Sáu 2025
    • Tháng Năm 2025
    • Tháng Tư 2025
    • Tháng Ba 2025
    • Tháng Hai 2025
    • Tháng Một 2025
    • Tháng Mười Hai 2024
    • Tháng Mười Một 2024
    • Tháng Mười 2024
    • Tháng Chín 2024
    • Tháng Tám 2024
    • Tháng Bảy 2024
    • Tháng Sáu 2024
    • Tháng Năm 2024
    • Tháng Tư 2024
    • Tháng Ba 2024
    • Tháng Hai 2024
    • Tháng Một 2024
    • Tháng Mười Hai 2023
    • Tháng Mười Một 2023
    • Tháng Mười 2023
    • Tháng Chín 2023
    • Tháng Tám 2023
    • Tháng Bảy 2023
    • Tháng Sáu 2023
    • Tháng Năm 2023
    • Tháng Tư 2023
    • Tháng Ba 2023
    • Tháng Hai 2023
    • Tháng Một 2023
    • Tháng Mười Hai 2022
    • Tháng Mười Một 2022
    • Tháng Mười 2022
    • Tháng Chín 2022
    • Tháng Tám 2022
    • Tháng Bảy 2022
    • Tháng Sáu 2022
    • Tháng Năm 2022
    • Tháng Tư 2022
    • Tháng Ba 2022
    • Tháng Hai 2022
    • Tháng Một 2022
    • Tháng Mười Hai 2021
    • Tháng Mười Một 2021
    • Tháng Mười 2021
    • Tháng Chín 2021
    • Tháng Tám 2021
    • Tháng Bảy 2021
    • Tháng Sáu 2021
    • Tháng Năm 2021
    • Tháng Tư 2021
    • Tháng Ba 2021
    • Tháng Hai 2021
    • Tháng Một 2021
    • Tháng Mười Hai 2020
    • Tháng Mười Một 2020
    • Tháng Mười 2020
    • Tháng Chín 2020
    • Tháng Tám 2020
    • Tháng Bảy 2020
    • Tháng Sáu 2020
    • Tháng Năm 2020
    • Tháng Tư 2020
    • Tháng Ba 2020
    • Tháng Hai 2020
    • Tháng Một 2020
    • Tháng Mười Hai 2019
    • Tháng Mười Một 2019
    • Tháng Mười 2019
    • Tháng Chín 2019
    • Tháng Tám 2019
    • Tháng Bảy 2019
    • Tháng Sáu 2019
    • Tháng Năm 2019
    • Tháng Tư 2019
    • Tháng Ba 2019
    • Tháng Hai 2019
    • Tháng Một 2019
    • Tháng Mười Hai 2018
    • Tháng Mười Một 2018
    • Tháng Mười 2018
    • Tháng Chín 2018
    • Tháng Tám 2018
    • Tháng Bảy 2018
    • Tháng Sáu 2018
    • Tháng Năm 2018
    • Tháng Tư 2018
    • Tháng Ba 2018
    • Tháng Hai 2018
    • Tháng Một 2018
    • Tháng Mười Hai 2017
    • Tháng Mười Một 2017
    • Tháng Mười 2017
    • Tháng Chín 2017
    • Tháng Tám 2017
    • Tháng Bảy 2017
    • Tháng Sáu 2017
    • Tháng Năm 2017
    • Tháng Tư 2017
    • Tháng Ba 2017
    • Tháng Hai 2017
    • Tháng Một 2017
    • Tháng Mười Hai 2016
    • Tháng Mười Một 2016
    • Tháng Mười 2016
    • Tháng Chín 2016
    • Tháng Tám 2016
    • Tháng Bảy 2016
    • Tháng Sáu 2016
    • Tháng Năm 2016
    • Tháng Tư 2016
    • Tháng Ba 2016
    • Tháng Hai 2016
    • Tháng Một 2016
    • Tháng Mười Hai 2015
    • Tháng Mười Một 2015
    • Tháng Mười 2015
    • Tháng Chín 2015
    • Tháng Tám 2015
    • Tháng Bảy 2015
    • Tháng Sáu 2015
    • Tháng Năm 2015
    • Tháng Tư 2015
    • Tháng Ba 2015
    • Tháng Hai 2015
    • Tháng Một 2015
    • Tháng Mười Hai 2014
    • Tháng Mười Một 2014
    • Tháng Mười 2014
    • Tháng Chín 2014
    • Tháng Tám 2014
    • Tháng Bảy 2014
    • Tháng Sáu 2014
    • Tháng Năm 2014
    • Tháng Tư 2014
    • Tháng Ba 2014
    • Tháng Hai 2014
    • Tháng Một 2014
    • Tháng Mười Hai 2013
    • Tháng Mười Một 2013
    • Tháng Mười 2013
    • Tháng Chín 2013
    • Tháng Tám 2013
    • Tháng Bảy 2013
    • Tháng Sáu 2013
    • Tháng Năm 2013
    • Tháng Tư 2013
    • Tháng Ba 2013
    • Tháng Hai 2013
    • Tháng Một 2013
    • Tháng Mười Hai 2012
    • Tháng Mười Một 2012
    • Tháng Mười 2012
    • Tháng Chín 2012
    • Tháng Tám 2012
    • Tháng Bảy 2012
    • Tháng Sáu 2012
    • Tháng Năm 2012
    • Tháng Tư 2012
    • Tháng Ba 2012
    • Tháng Hai 2012
    • Tháng Một 2012
    • Tháng Mười Hai 2011
    • Tháng Mười Một 2011
    • Tháng Mười 2011
    • Tháng Chín 2011
    • Tháng Tám 2011

  • Số Lượt Truy Cập

    • 406 011
Gia Đình Khóa 1 Cựu SVSQ Học Viện CSQG Blog tại WordPress.com.
  • Đăng lại
  • Theo dõi Đã theo dõi
    • Gia Đình Khóa 1 Cựu SVSQ Học Viện CSQG
      • Theo dõi ngay
    • Đã có tài khoản WordPress.com? Đăng nhập.
    • Gia Đình Khóa 1 Cựu SVSQ Học Viện CSQG
    • Theo dõi Đã theo dõi
    • Đăng ký
    • Đăng nhập
    • URL rút gọn
    • Báo cáo nội dung
    • Xem toàn bộ bài viết
    • Quản lý theo dõi
    • Ẩn menu
Đang tải Bình luận... %d

Từ khóa » Da Trắng Vỗ Bì Bạch đối