LÝ BẠCH (t.t) - TRANG THƠ HOÀNG NGUYÊN CHƯƠNG
Có thể bạn quan tâm
TRANG THƠ HOÀNG NGUYÊN CHƯƠNG
Powered by 
Create your own unique website with customizable templates. Get Started
- TRANG CHỦ
- THƠ SÁNG TÁC
- THƠ DỊCH
- Trang ghi chép
- LIÊN HỆ
Lý Bạch (tiếp theo phần trước)4/24/2012 0 Comments Lý Bạch (t.t) (701-762)Đại thi hào đời Thịnh Đường (713 – 716)Trung Quốc. 清 平 調Thanh bình điệu其一 ( kỳ 1)雲 想 衣 裳 花 想 容， Vân tưởng y thường hoa tưởng dung,春 風 拂 檻 露 華 濃。 Xuân phong phất hạm lộ hoa nùng 若 非 群 玉 山 頭 見， Nhược phi Quần Ngọc sơn đầu kiến, 會 向 瑤 臺 月 下 逢。 Hội hướng Dao Đài nguyệt hạ phùng.其二 (kỳ 2)一 枝 紅 艷 露 凝 香，Nhất chi hồng diễm lộ ngưng hương, 雲 雨 巫 山 枉 斷 腸。Vân vũ Vu sơn uổng đoạn trường. 借 問 漢 宮 誰 得 似，Tá vấnHán cung thuỳ đắc tự, 可 憐 飛 燕 倚 新 粧。 Khả liên Phi Yến ỷ tân trang.其三 (Kỳ 3)名 花 傾 國 兩 相 歡，Danh hoa khuynh quốc lưỡng tương hoan, 長 得 君 王 帶 笑 看。Trường đắc quân vương đới tiếu khan. 解 釋 春 風 無 限 恨， Giải thích xuân phong vô hạn hận, 沉 香 亭 北 倚 闌 幹。 Trầm Hương đình bắc ỷ lan can.*Dịch nghĩa: -Bài 1:Mây tưởng là xiêm y, hoa tưởng là khuôn mặtGió xuân thổi qua hiên, mang hương tinh khiết của sương hoa.Nếu như không gặp ở đầu non Quần NgọcSẽ hẹn đến Dao Đài gặp dưới trăng. - Bài 2:Một cành hồng đẹp đọng sương thơm.Thần nữ mây mưa ở Vu Sơn cũng tiếc đứt ruộtThử hỏi khắp Hán cung ai sánh được.Đáng thương cho Phi Yến phải dựa vào màu xuân trang điểm. - Bài 3:Danh hoa nghiêng nước cùng sánh đôi vui.Luôn được quân vương nhìn ngắm tươi cười.Gió xuân làm tiêu tan nỗi giận hờn vô kểKhi cùng nhau ngồi tựa lan can nơi đình Trầm Hương phía bắc.*Dịch thơ: ĐIỆU HÁT THANH BÌNH (1) - Bài 1: Mây tưởng xiêm y, hoa tưởng mặtGió xuân lả lướt , hoa sương giăngĐầu non Quần Ngọc dù không thấyHẹn gặp Dao Đài mộng dưới trăng (2) - Bài 2:Một cành hồng đẹp đọng hương sươngThần nữ non Vu cũng đoạn trường (3)Thử hỏi Hán cung ai sánh đượcĐáng thương Phi Yến mượn màu xuân. (4) - Bài 3:Sắc nước nghiêng thành hoa sánh đôi (5)Quân vương say đắm ngắm hoa cườiGió xuân thổi hết bao hờn giận (6)Đình Trầm phơi phới tựa hiên vui. (7) *HOÀNG NGUYÊN CHƯƠNG dịch*Chú thích:1) Thanh bình điệu: Điệu hát thanh bình. Vào dịp mùa xuân, trăm hoa đua nở, Đường Minh Hoàng tổ chức thưởng hoa cùng Dương Quý Phi, nhà vua cho mời Lý Bạch đến làm thơ còn Lý Quy Niên thì phổ nhạc để hát khúc ca này. Tương truyền Lý Bạch đã làm ba bài này trong lúc đang say rượu và khi làm xong nhà thơ vẫn còn say.(Theo Thái Chân ngoại truyện). Bài thơ này sáng tác vào năm 743.2) Dao Đài: Đài bằng ngọc, còn gọi là Luân Đài. Theo truyền thuyết, đây là nơi ở của Tây Vương Mẫu.3) Vân vũ Vu Sơn: Mây mưa ở núi Vu. Vu Sơn tiếp liên với núi Vu Giáp. Dưới chân núi Vu Giáp có đền thờ thần nữ.Theo truyền thuyết: vua Sở Tương Vương đến chơi ban ngày ở Cao Đường, lúc ngủ nhà vua mộng thấy mình ân ái với một người đẹp. Vua hỏi thì nàng thưa: Thiếp là thần nữ ở núi Vu Sơn đến chơi ở Cao Đường. Thiếp có bổn phận buổi sớm làm mây và buổi chiều làm mưa ở chốn Dương Đài. Do tích ấy, các từ : mây mưa, Vu Sơn, Vu Giáp.. có nghĩa bóng là chỉ việc chăn gối của nam nữ. Hai câu: " Nhất chi hồng diễm lộ ngưng hương./Vân vũ Vu Sơn uổng đoạn trường" có ý muốn nói: Nàng Dương Quý Phi như một cành hồng đẹp phủ móc đọng hương khiến cho thần nữ mây mưa ở Vu Sơn cũng phải đứt ruột.. 4) Phi Yến: tên đầy đủ làTriệu Phi Yến, là hoàng hậu của Hán Thành Đế. Có nhan sắc và tài ca núa hơn người từ thuở nhỏ. Nhân Hán Thành Đế vi hành, thấy hai chị em học múa ở nhà Dương A liền đem về cung làm Tiệp Dư. Vua hết sức thương yêu Phi Yến nên dần dà đã phế hoàng hậu cũ để Phi Yến thay vào ngôi vị này. Trong hơn 10 năm, Phi Yến đã ra sức mê hoặc vua. Vì quá ham mê tửu sắc, vua đã mang bạo bệnh chết sớm. Hán Ai Đế tôn Phi Yến làm Hoàng Thái Hậu. Đến đời Bình Đế, Phi Yến bị phế xuống làm thứ nhân và nàng đã tự sát.5) Danh hoa khuynh quốc: Danh hoa làm nghiêng nước. Trong một bài thơ của Lý Diên Niên làm để ca tụng người đẹp phương Bắc, có câu: “Nhất cố khuynh nhân thành, tái cố khuynh nhân quốc” (Nhìn qua khiến nghiêng thành của người, nhìn lại khiến nghiêng nước của người).Ý nói người rất đẹp, mỗi sóng mắt liếc của họ có thể làm cho nghiêng thành nghiêng nước. Ý này gần ngĩa tương đương với ý “Quốc sắc thiên hương” (Sắn nước hương trời).6) Giải thích xuân phong vô hạn hận : Chúng tôi hiểu với nghĩa: Gió xuân làm tiêu tan nỗi giận hờn vô kể. Vì chữ hận đây có nghĩa là hờn giận chứ không hề có nghĩa là gió sầu hay người sầu gì cả. Vậy Đường Minh Hoàng và Dương Quý Phi có hờn giận nhau không? Căn cứ vào điển tích văn học để lại là có. Chuyện kể Dương Quí Phi lúc mới vào cung tính hay ghen, Đường Minh Hoàng tức giận đưa giam một nơi. Nhưng không lâu nhà vua nhớ quá sai Cao Lực Sĩ- một cận thần ra thăm. Dương Quý Phi cắt tóc gửi về dâng vua. Vua thấy tóc lại thương quá cho vời vào cung. Bỡi vậy trong bài thơ “Màu thời gian”, Đoàn Phú Tứ đã có hai câu thơ : “Tóc mây một món dao vàng./ Nghìn trùng e lệ phụng quân vương”...Lý Bạch là người cùng thời, biết rõ mối hờn giận này nên khéo đưa vào thơ một cách tinh tế. Mặc dù hết sức khéo léo nhưng bài thơ tuyệt tác trên đây cũng là một bài đã gây đại họa cho Lý Bạch. Nguyên là có lần Lý Bạch say, vua Đường Minh Hoàng sai cao Lực Sĩ cởi giày cho ông. Cao Lực Sĩ tức giận về việc này nên rủ cả bọn dèm pha với Dương Quý Phi, cho rằng Lý Bạch dám cả gan ví nàng với Triệu Phi Yến, là có ý muốn nàng có tai tiếng và kết cục bi thảm như Phi Yến(xem chú thích Phi Yến) . Dương Quý Phi nghe lời bọn này nên đã tác động tới Đường Minh Hoàng, đuổi Lý Bạch ra khỏi triều không cho làm quan nữa. 7) Đình Trần Hương: Ngôi đình làm bằng gỗ Trầm Hương, một loại gỗ quí có hương thơm, nằm ở cửa bắc hoàng thành, trước vườn hoa Ngự Uyển.* Giới thiệu một số bản dịch khác:1) Bản dịch của Ngô Tất Tố:ĐIỆU HÁT THANH BÌNH I Thoáng bóng mây hoa ngỡ bóng hồng, Gió xuân dìu dặt hạt sương trong. Ví chăng non Ngọc không nhìn thấy, Dưới nguyệt đài Dao thử ngóng trông. II Hương đông móc đượm một cành hồng, Vu Giáp mây mưa những cực lòng. Ướm hỏi Hán cung ai mảng tượng? Điểm tô, Phi Yến tốn bao công. III Sắc nươc, hương trời khéo sánh đôi, Quân vương nhìn ngắm những tươi cười. Sầu xuân man mác tan đầu gió, Cửa bắc đình Trầm đứng lả lơi2) Bản dịch của Trần Trọng San: I Mặt tưởng là hoa, áo ngỡ mây ; Hiên sương phơ phất gió xuân bay. Nếu không gặp gỡ trên Quần Ngọc, Dưới nguyệt Dao đài sẽ gặp ai. II Một nhánh hồng tươi, móc đọng sương ; Mây mưa Vu Giáp uổng sầu thương. Hỏi nơi cung Hán ai người giống ? Phi Yến còn nhờ mới điểm trang. III Hoa trời, sắc nước thảy đều vui, Luôn được vua trông với nụ cười. Mối hận gió xuân bay thoảng hết ; Bên đình, thơ thẩn tựa hiên chơi. *寄遠 Ký viễn美人在時花滿堂，Mỹ nhân tại thì hoa mãn đường, 美人去後餘空床。 Mỹ nhân khứ hậu dư không sàng床中繡被卷不寢，Sàng trung tú bị quyển bất tẩm至今三載聞餘香。Chí kim tam tải văn dư hương香亦竟不滅，Hương diệc cánh bất diệt, 人亦竟不來。Nhân diệc cánh bất lai. 相思黃葉落，Tương tư hoàng diệp lạc, 白露濕青苔。Bạch lộ thấp thanh đài.*Dịchnghĩa: Gửi phương xa Lúc mỹ nhân còn ở đây hoa đầy nhà. Sau khi mỹ nhân đi rồi giường bỏ không. Trên giường chăn thêu xếp lại không còn người đắp. Đến nay đã ba năm mà khi ngửi vẫn còn sực nức mùi hương. Hương không phai mất hết. Người mãi không trở lại. Mối tương tư để lá vàng rơi rụng Sương trắng đẫm ướt rêu xanh. *HOÀNG NGUYÊN CHƯƠNG dịch. *Dịch thơ:GỬI PHƯƠNG XA Mỹ nhân lúc ở hoa đầy khắp. Nay đã đi rồi giường bỏ không Chăn thêu xếp để không người đắp Ba năm, hương cũ vẫn thơm nồng Hương vẫn chờ ai mà phảng phất Sao ai đi mãi chẳng về nhanh Tương tư, sắc lá vàng rơi rụng Sương trắng còn vương rêu ướt xanh. *HOÀNG NGUYÊN CHƯƠNG dịch* Các bản dịch của các tác giả khác:1) Bản dịch của Nguyễn Bính Em còn ở, đầy nhà hoa ngát Em đi rồi, ngơ ngác giường xưa Chăn khâu nếp nếp hững hờ Ba năm hương mãi bây giờ còn bay Thơm nào nghe quyện đâu đây Người đi bữa đấy mai này còn sang Nhớ nhau cho rụng lá vàng Cho sương lạnh trắng mấy làn rêu xanh.2) Các bản dịch của văn học nước ngoài: The Fair Lady Translated by Sun Yu When the fair lady was here, I filled our house with flowers; But she went away, Leaving her empty couch behind ! There stands her couch, with the embroidered quilts all folded. Could I sleep any more ? It is three years since then; Her sweet perfume still lingers... The perfume never dies out; She never comes back again. I think of her till the yellow leaves All fall off from the trees, And the white dew wets the green moss, twinkling silently... Envoyé au loin Translated by P. Jacob Quand la belle était là, la salle était en fleurs; Puis la belle partit, son lit vide l'atteste; Couverture roulée, interdite aux dormeurs; Et trois ans à ce jour que son odeur y reste\. L'odeur ainsi ne s'éteint toujours pas; La femme ainsi n'est toujours pas rentrée\. L'amour a mis les feuilles jaunes bas; Au lichen vert va la blanche rosée.怨情Oán tình美人捲珠簾，Mỹ nhân quyển châu liêm, 深坐顰蛾眉。 Thâm toạ tần nga my. 但見淚痕濕，Đản kiến lệ ngân thấp, 不知心恨誰。Bất tri tâm hận thuỳ. *Dịch nghĩa: Oán tình Mỹ nhân cuốn bức rèm ngọc.Ngồi lặng im chau mày ngài.Chỉ thấy ngấn lệ ràn rụa,Không biết lòng nàng đang giận ai? *Dịch thơ: Oán tình Mỹ nhân cuốn rèm ngọcNgồi im chau mày ngàiThấy rưng rưng ngấn lệBiết lòng nàng giận ai? HOÀNG NGUYÊN CHƯƠNG dịch.*Giới thiệu bản dịch khác của Tản Đà: OÁN TÌNH Người xinh cuốn bức rèm châu, Ngồi im thăm thẳm nhăn chau đôi mày. Chỉ thay giọt lệ vơi đầy Đố ai biết được lòng này giận ai? 月 下 獨 酌 Nguyệt hạ độc chước 花 間 一 壺 酒， Hoa gian nhất hồ tửu, 獨 酌 無 相 親； Độc chước vô tương thân. 舉 杯 邀 明 月， Cử bôi yêu minh nguyệt, 對 影 成 三 人 o Đối ảnh thành tam nhân. 月 既 不 解 飲， Nguyệt ký bất giải ẩm, 影 徒 隨 我 身； Ảnh đồ tùy ngã thân. 暫 伴 月 將 影， Tạm bạn nguyệt tương ảnh, 行 樂 須 及 春 o Hành lạc tu cập xuân. 我 歌 月 徘 徊， Ngã ca nguyệt bồi hồi ; 我 舞 影 零 亂； Ngã vũ ảnh linh loạn. 醒 時 同 交 歡， Tỉnh thì đồng giao hoan, 醉 後 各 分 散 o Tuý hậu các phân tán. 永 結 無 情 遊， Vĩnh kết vô tình du, 相 期 邈 雲 漢 o Tương kỳ mạc Vân Hán. *Dịch nghĩa: Một mình uống rượu dưới trăng. Giữa hoa một bầu rượu Rót uống không người thân Nâng chén mời trăng sáng Đối bóng thành ba người Trăng đã không biết uống Bóng chỉ theo thân mình Tạm làm bạn với trăng và bóng Cùng vui cho kịp ngày xuân Ta ca làm trăng bồi hồi Ta múa làm bóng quay loạn Khi tỉnh cùng nhau vui Khi say rồi mỗi thứ đều phân tán Mối giao kết này tình ngắn ngủi Xin gặp nhau trên Vân Hán xa tít, *Dịch thơ: Một mình uống rượu dưới trăngGiữa hoa một bầu rượuKhông người thân cùng chơiNâng chén mời trăng sángĐối bóng thành ba ngườiTrăng không biết uống rượuBóng bên mình chơi vơiTạm chơi trăng với bóngCho kịp ngày xuân vuiTa múa bóng quay loạnTa ca trăng bồi hồiKhi tỉnh cùng vui nhộnSay rồi tan mỗi nơiKét giao tình ngắn ngủiXin gặp ở sông trời. (1)*HOÀNG NGUYÊN CHƯƠNG dịch*Chú thích:-Sông trời: Theo nguyên tác là Vân Hán. Đây là một tên khác của sông Ngân Hà. Ngân Hà còn gọi là Thiên Hà và Thiên Hà là sông trời. 靜 夜 思 Tĩnh dạ tứ 床 前 明 月 光，Sàng tiền minh nguyệt quang 疑 是 地 上 霜 oNghi thị địa thượng sương,舉 頭 望 明 月，Cử đầu vọng minh nguyệt 低 頭 思 故 鄉 oĐê đầu tư cố hương*Dịch nghĩa: Cảm xúc đêm yên tĩnhTrước giường nhìn ánh trăng sáng Cứ ngỡ màu sương phủ trên mặt đất Ngẩng đầu nhìn trăng sáng Cúi đầu nhớ cố hương *Dịch thơ: Cảm xúc đêm yên tĩnh Trước giường trăng lênh láng Ngỡ đất phủ đầy sương Ngẩng đầu nhìn trăng sáng Cúi đầu nhớ cố hương. *HOÀNG NGUYÊN CHƯƠNG dịch * VƯƠNG XƯƠNG LINH (王昌齡 ) (698 - 756) Vương Xương Linh là người Kinh Triệu, Trường An (nay thuộc tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc). Sống vào thời Thịnh Đường. Ông thi đỗ Tiến sĩ vào năm 727 đời Đường Huyền Tông , trải qua nhiều năm ông giữ chức Huyện úy huyện Dĩ Thủy. Năm 740 vì phạm lỗi ông bị giáng chức làm Giang Ninh thừa, sau đó lại bị giáng làm Long Tiêu úy. Cuối năm 755, loạn An Lộc Sơn xảy ra, ông trở về làng . Khi đi qua Hào Châu, ông bị tên thứ sử địa phương là Lư Khâu Hiểu giết chết vì tư thù. Ông nổi danh về thơ thất ngôn tuyệt cú. Ở thể loại này, ông được tôn vinh là Thi thiên tử , được sánh ngang với Thi tiên Lý Bạch . Xin giới thiệu một số bài thơ nổi tiếng của ông:
 0 Comments |
Create your own unique website with customizable templates. Get Started Từ khóa » Xiêm áo Tựa Mây Mặt Tựa Hoa
-
Bài Thơ: Thanh Bình điệu Kỳ 1 - 清平調其一 (Lý Bạch - 李白) - Thi Viện
-
Xiêm áo Tựa Mây, Mặt Tựa Hoa.... - Vũ Văn Ngọc - Blog Review
-
[Bài Thơ] Thanh Bình Điệu Kỳ 1 - Lý Bạch - Việt Nam Overnight
-
BA BÀI THANH BÌNH ĐIỆU VÀ CUỘC ĐỜI LÝ BẠCH
-
Tâm Sự Về Thanh Bình điệu Của Lý Bạch - Spiderum
-
Thanh Bình Điệu Kỳ 1 - Lý Bạch - Thi Ẩm Lâu
-
Yêu Miêu Truyện, Tình Sử Dương Quý Phi Hay Cách Người Nhật Lật ...
-
[Múa Cổ điển] Xiêm áo Tựa Mây, Mặt Tựa Hoa - Bilibili
-
VNTB – Nguyên Bản Thơ “cầm Nhầm” - Việt Nam Thời Báo
-
“Xiêm áo Tựa Mây, Mặt Tựa Hoa” - #rusheng_team - TikTok
-
"Xiêm áo Tựa Mây, Mặt Tựa Hoa" - #duongquyphi - TikTok
-
Tuấn Anh TRẦN TRỌNG HẢI, Lý Bạch Và Thanh Bình Điệu