Mật Ong đắng, đặc Sản Quý Hiếm Của đảo Sardinia Nước Ý - BBC

Mật ong đắng, đặc sản quý hiếm của đảo Sardinia nước Ý7 tháng 8 2022

Amy Bizzarri

BBC Travel

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Mật ong Corbezzolo đánh lừa khẩu vị. Thay vì có vị ngọt như chúng ta nghĩ, loại mật ong cực hiếm này, vốn được sinh ra ở vùng núi của đảo Sardinia của Ý, đắng đến kinh ngạc, với mùi da, mùi cam thảo và mùi khói. 

Những người nuôi ong du mục đã dựng tổ ong trong khu vực để thu hoạch thực phẩm thơm này – lấy từ những bông hoa hình chuông màu trắng của cây dâu tây hoang dã – trong hơn 2.000 năm.

Nhiều dưỡng chất

Chính khách, luật gia và triết gia Marcus Tullius Cicero (106-43 TCN) đã đề cập đến loại mật ong này để biện hộ cho một công dân La Mã bị buộc tội giết người ở Nora, Sardinia. “Omne quod Sardinia fert, homines et res, mala est! Etiam mel quod ea insula abundat, amarum est!  (Tất cả những gì mà đảo Sardinia có, người và vật, đều tệ!),” ông cảm thán. “Ngay cả mật ong, vốn đầy trên đảo, cũng đắng!"

Có lẽ Cicero không biết rằng ngoài vị đắng, mật ong Corbezzolo có rất nhiều dưỡng chất. 

Mật ong: siêu thực phẩm và dược phẩm tự nhiên

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất

• Gia tộc Nguyễn Tấn Dũng trỗi dậy khi hai con trai trúng ủy viên Trung ương
• Có gì đáng chú ý về những gương mặt mới trong Bộ Chính trị?
• Trung Quốc điều tra Ủy viên Bộ Chính trị Trương Hựu Hiệp
• Ông Tập Cận Bình hoan nghênh 'tương lai chung' với Việt Nam sau khi ông Tô Lâm tái đắc cử

End of Đọc nhiều nhất

Nấm siêu đắt Croatia mang danh 'đặc sản Ý'

Nhựa thông đem lại hy vọng cho nông thôn Tây Ban Nha

Giàu vitamin và khoáng chất, với đặc tính chống viêm, nó đã được các thế hệ tiếp nối trên hòn đảo, vốn nổi tiếng với tuổi thọ cao nổi bật, trân quý. Nhiều cư dân trong số này sống đến hơn 100 tuổi.

Được dùng trong y học cổ truyền như một chất dẫn giấc ngủ, thuốc giảm ho và thuốc trị tiêu chảy, nhờ đặc tính làm se và chống viêm, nó cũng có thể chống khối u: nghiên cứu do các nhà nghiên cứu tại Đại học Bách khoa Marche và Đại học Vigo và Granada ở Tây Ban Nha thực hiện năm 2019 và công bố trên Tạp chí Thực phẩm Chức năng kết luận rằng mật ong corbezzolo làm giảm sự phát triển và phân chia của tế bào ung thư ruột kết nuôi cấy trong phòng thí nghiệm.

Truyền thuyết về loài cây bụi corbezzolo lá rộng, trong tiếng Anh được gọi là ‘strawberry tree’, tức cây dâu tây [thân gỗ, khác với dâu tây thông thường, là loại cây thân mề, bò lan dưới mặt đất như cỏ] do nó có trái màu đỏ cam, có kích thước bằng trái dâu tây, lần đầu xuất hiện trong cuốn ‘The Book of Days’, khám phá của Ovid về lịch La Mã cổ đại được viết vào đầu thế kỷ thứ 1. 

Theo Ovid, Dea Carna, nữ thần La Mã và là thần bảo hộ sức khỏe và sức sống, đã cứu người thừa kế vừa chào đời của thành phố Latin cổ đại Alba Longa bằng cách gõ cửa nhà đứa trẻ 3 lần bằng cành cây dâu tây.

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Tác giả, nhà tự nhiên học và triết gia La Mã là Lão ông Pliny đã đặt cho loài cây bụi hoang dã này cái tên thực vật Arbutus Unedo. Dường như không phải là người thích thứ quả chua này, Pliny đặt tên cho nó theo thành ngữ Latin Unum edo: “Tôi sẽ chỉ ăn một quả.”

Sản xuất gian khổ

Sản xuất mật ong Corbezzolo đã đứng vững trên đảo vào thời Trung Cổ. Eleanor xứ Arborea (1347-1404 CE), một trong những quan tòa uy quyền nhất vào thời đại đó, đã ra lệnh phạt nặng và, trong trường hợp xấu nhất, cắt bỏ tai đối với hành vi trộm tổ ong lấy mật corbezzolo, trong Bộ Luật Carta de Logu mà bà viết bằng tiếng Sardinia vào năm 1392.

Cây dâu tây mọc hoang khắp đồng bằng Địa Trung Hải, Tây Âu và thậm chí Ireland, dù đảo Sardinia giữ kỷ lục sản xuất mật ong corbezzolo.

Quả của cây corbezzolo chín chậm và trong khi chín nó đổi màu nhiều lần, từ vàng sang cam đến chín đỏ. 

Nhưng những bông hoa màu trắng, có mùi ngọt nhẹ – vốn nở từ tháng 10 đến tháng 12 – loài hoa mà ong tới thụ phấn và lấy mật để chuyển thành mật ong với hương vị lạ thường, kết tinh mùi và hương vị của Sardinia.

Cánh hoa mở ra từ từ; đó là quá trình tinh tế kỳ lạ mà có thể dễ dàng bị ngưng lại chỉ với một cơn mưa lớn. 

Và bởi vì việc ra hoa xảy ra vào cuối thu khi thời tiết có thể lạnh, mưa và gió, những con ong đôi khi rất vất vả để thậm chí làm ra mật quý giá từ tổ của chúng. 

Những bông hoa hình chuông này sản xuất lượng mật chỉ khoảng bằng một nửa các loài hoa khác, vì vậy những con ong phải làm việc chăm chỉ hơn để lấy cho đủ. 

Ba nhân tố chính này làm cho mật ong corbezzolo trở nên quý đến nỗi nó khó có thể tìm thấy ở nơi nào khác ngoài đảo Sardinia.

Không ai biết chính xác điều gì khiến mật có vị đắng độc đáo, dù một số người tin đó là do sự hiện diện của glycoside arbutin (phân tử liên kết với đường trong thực vật) trong mật cây dâu tây.

Kết hợp hoàn hảo

Mật ong có cấu hình hương vị phức tạp như corbezzolo có thể được phân tích như người sành rượu phân tích rượu ngon. 

Thật vậy, Ý là nước có sổ bộ đăng ký toàn quốc những người sành mật ong, được Albo Nazionale degli Esperti, tức Cục Đăng ký Quốc gia Nhà Phân tích Cảm nhận Mật ong đặt tại Bologna, đào tạo.

Ngoài vị đắng, mật ong corbezzolo còn có vị đậm của giấm đen, nhựa thông, có mùi da, cam thảo, cà phê và hoàn chỉnh với mùi khói dai dẳng. Nó thường được thêm vào cà phê để tăng vị đắng. Có màu hổ phách đậm, nó trở thành nâu nhạt khi kết tinh.

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Và cũng giống như rượu ngon, nó kết hợp hoàn hảo với một số món truyền thống của Sardinia.

“Sẽ rất ngon nếu rưới một chút lên seada hay orilletta, hai món tráng miệng điển hình của Sardinia,” Fabio Pibiri, nhà nhập khẩu rượu vang từ Sardinia ở Chicago, nói. "Để có sự kết hợp khó quên, hãy dùng với pecorino sardo lâu năm, phô mai ngọt từ sữa cừu và Cannonau Nepenthe, một loại vang đỏ nồng nàn, quyến rũ được sản xuất tại tỉnh Nuoro ở miền trung-tây Sardinia."

“Miele corbezzolo (mật ong corbezzolo) là sản phẩm hấp dẫn và độc đáo, và là phần không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực Sardinia đáng để tìm kiếm,” Letitia Clark, tác giả cuốn ‘Bitter Honey: Stories & Recipes from Sardinia’ (Mật ong đắng: Những câu chuyện và công thức nấu ăn từ Sardinia), nói. “Hãy dùng nó với Vernaccia lâu năm, một loại vang trắng từ vùng Oristano của Sardinia, một sản vật bản địa hấp dẫn khác.”

Mật ong Corbezzolo chứa đựng trong nó hòn đảo Địa Trung Hải Sardinia vốn là quê hương nó, với hơi đất của hệ thực vật Sardinia hoang dã và màu khoáng chất, phản chiếu biển xung quanh.

Nguồn hình ảnh, Apicoltura Bolognani

Nhà thơ Ý nổi tiếng Giovanni Pascoli nhận thấy màu quốc kỳ Ý trên chính cây corbezzolo – lá  xanh, bóng loáng, hoa trắng, quả đỏ - và hồi tưởng quá trình nó chiến đấu để vươn lên mạnh mẽ trên đỉnh núi lộng gió trong bài thơ của ông có nhan đề ‘Bài ca Corbezzolo’ vào năm 1906:

“O verde albero italico, il tuo maggio è nella bruma: s'anche tutto muora, tu il giovanile gonfalon selvaggio, spieghi alla bora.”  “Ôi cái cây màu xanh ở Ý, tháng 5 của cậu chìm trong sương mù: ngay cả khi tất cả chết hết, cậu, biểu ngữ hoang dã trẻ trung, tung mình đón gió bấc.”

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Travel.

Chủ đề liên quan

• Thực phẩm
• Italy
• Du lịch

Tin liên quan

• 

  Mật ong: siêu thực phẩm và dược phẩm tự nhiên

  20 tháng 12 năm 2021
• 

  Nhựa thông đem lại hy vọng cho nông thôn Tây Ban Nha

  3 tháng 11 năm 2021
• 

  Nấm siêu đắt Croatia mang danh 'đặc sản Ý'

  24 tháng 2 năm 2018
• 

  Món mì Ý hiếm hoi nhất thế giới

  16 tháng 9 năm 2017

Tin chính

• Gia tộc Nguyễn Tấn Dũng trỗi dậy khi hai con trai trúng ủy viên Trung ương

  24 tháng 1 năm 2026

• Bạn đã chết chưa?: Ứng dụng cho người sống một mình ở Trung Quốc

  một giờ trước

• Nhật Bản tái khởi động điện hạt nhân giữa bóng ma Fukushima

  3 giờ trước

BBC giới thiệu

• 

  Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

  22 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

  18 tháng 1 năm 2026
• 

  Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

  15 tháng 1 năm 2026
• 

  Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

  14 tháng 1 năm 2026
• 

  Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

  8 tháng 1 năm 2026
• 

  GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

  7 tháng 1 năm 2026
• 

  Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

  10 tháng 1 năm 2026
• 

  Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

  25 tháng 12 năm 2025
• 

  Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?

  18 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

1. 1Gia tộc Nguyễn Tấn Dũng trỗi dậy khi hai con trai trúng ủy viên Trung ương
2. 2Có gì đáng chú ý về những gương mặt mới trong Bộ Chính trị?
3. 3Trung Quốc điều tra Ủy viên Bộ Chính trị Trương Hựu Hiệp
4. 4Ông Tập Cận Bình hoan nghênh 'tương lai chung' với Việt Nam sau khi ông Tô Lâm tái đắc cử
5. 5Ai rời Bộ Chính trị và ai là ứng viên thay thế tiềm năng?
6. 6Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?
7. 7Mỹ-Nga-Trung và nỗ lực thống trị thế giới 'bởi sức mạnh, vũ lực và quyền lực'
8. 8Hội đồng Hòa bình mới của ông Trump sẽ đẩy Liên Hợp Quốc ra bên lề?
9. 9'Phe phái' trong Đảng: Từ lịch sử đến bối cảnh Đại hội 14 - bài 1
10. 10Cơn bão chính trị ở thượng tầng và 'ngoại lệ' Phạm Minh ChínhCập nhật gần nhất: 4 tháng 8 năm 2025