Minh Bạch để Giữ Lòng Tin - Báo Công An Nhân Dân điện Tử

Thực ra, nói về những câu chuyện lòng tin bị tổn thất lúc này, không có lĩnh vực nào có thể xứng đáng hơn lĩnh vực chứng khoán. Đến lúc này, khi VN-INDEX liên tục lao dốc với những mức đáy không hứa hẹn điểm dừng thì trong cơn ác mộng nhiều nhà đầu tư cũng không dám nghĩ VN-INDEX đang mấp mé ở mức 250 điểm.

Kết cục này là hệ quả tất yếu khi lòng tin bị tổn thất. Những cảnh báo về sự thiếu minh bạch trong các báo cáo tài chính của các công ty niêm yết; vô số sự vi phạm của các công ty tự doanh chứng khoán; sự làm mưa làm gió của những thành viên hội đồng quản trị khi bán một lượng lớn chứng khoán để thu về lợi nhuận tiền mặt mà không cần thông báo trước như luật định v.v… đã không tạo nên sự răn đe đủ mạnh để các thực thể tham gia thị trường "thuận theo lẽ phải".

Điều đó đã dẫn tới hệ quả chúng ta đang thấy. Không chỉ lĩnh vực chứng khoán, sự tổn thất lòng tin có thể lặp lại ở bất kỳ lĩnh vực nào trong đời sống kinh tế - xã hội của đất nước.

Ở lĩnh vực liên quan tới tiền bạc, tài chính, sự cảnh giác với những hệ lụy tổn thất lòng tin vẫn là điều không bao giờ thừa và xưa cũ. Hãy dành sự cẩn trọng này để nói về gói hỗ trợ lãi suất 17 ngàn tỷ đồng của Chính phủ đối với nền kinh tế. Với gói hỗ trợ lãi suất 17 ngàn tỷ, có thể kích hoạt tạo cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước tiếp cận tới hơn 420 ngàn tỷ nguồn vốn vay, với lãi suất ưu đãi.

Con số giải ngân sau một tuần được các ngân hàng triển khai gói hỗ trợ lãi suất 4% lên tới 32 ngàn tỷ đồng nhưng trong thực tế, vào những ngày cuối tháng 2/2009 những doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu, sử dụng nhiều lao động vẫn chưa thể tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ này, trong đó có Tập đoàn PLACO (Hải Phòng) chắc không phải là hiếm.

Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hải Phòng đồng thời là Chủ tịch HĐQT Tập đoàn PLACO Hoàng Văn Khánh đưa ra một cảnh báo pha những hoài nghi về gói 17 ngàn tỷ hỗ trợ lãi suất 4% của Chính phủ: "Nếu việc triển khai gói hỗ trợ thiếu sự minh bạch, e rằng sẽ có rất nhiều địa chỉ cần được hỗ trợ lại không được hỗ trợ. Ngược lại, có thể sẽ có một lượng lớn luồng tiền hỗ trợ lại chảy vào những nơi không nên hỗ trợ". Theo ông Khánh, giải pháp nhằm giám sát gói hỗ trợ lãi suất này một cách công bằng, đúng đối tượng chỉ cần gói gọn ở cụm từ "minh bạch".

Ông Khánh đề xuất, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước nên có quy định bắt buộc để công khai những thông tin về tiến độ giải ngân, đặc biệt là những địa chỉ, doanh nghiệp được xét duyệt vay vốn từ gói 17 ngàn tỷ hỗ trợ lãi suất 4%.

Sự công khai này phải được triển khai nhanh, đầy đủ đến tất cả các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại, các hiệp hội doanh nghiệp, các tỉnh thành trong cả nước.

Ông Khánh cho rằng, sự kiểm soát giám sát của các lực lượng như Thanh tra Ngân hàng sẽ là không xuể, chỉ có sự công khai thông tin như vậy mới tạo sự minh bạch để các doanh nghiệp tự giám sát lẫn nhau. Qua đó, chính những doanh nghiệp sẽ đấu tranh, kiến nghị để phát hiện ra những doanh nghiệp nào xứng đáng, những doanh nghiệp nào không xứng đáng được hỗ trợ từ gói hỗ trợ lãi suất này.

Nói về những chính sách về lãi suất ngân hàng, với tư cách là Chủ tịch HĐQT Tập đoàn PLACO, ông Hoàng Văn Khánh cho rằng việc đẩy lãi suất cơ bản lên 14%, khiến lãi suất vay tại các ngân hàng thương mại được đẩy lên 21%/năm, và thực tế để vay được không ít doanh nghiệp đã phải chịu mức lãi vay gần 30%/năm (gồm cả những "chi phí" ngoài lãi vay) như đã xảy ra trong năm 2008 là một "món nợ lớn" giữa Ngân hàng Nhà nước với rất nhiều doanh nghiệp trong cả nước.

Điều này có thể mang lại cho các ngân hàng thương mại những khoản lãi lớn, thưởng tết ngất ngưởng nhưng ngược lại đã có rất nhiều doanh nghiệp phá sản hoặc trên bờ vực phá sản vì cú giáng lãi suất này. Bản thân Tập đoàn PLACO với gần 11 ngàn công nhân của ông Khánh hiện cũng đang chịu những hậu quả nặng nề khi phải sa thải tới 2/3 công nhân làm việc trong các nhà máy dệt may và đồ gỗ của PLACO.

Trở lại gói hỗ trợ lãi suất 4% ông Khánh tiếp tục kiến nghị, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước cần có giải pháp thực tế hơn, như khoanh nợ, giãn nợ cũ từ 3 tới 6 tháng để các doanh nghiệp làm hàng xuất khẩu, sử dụng nhiều lao động như doanh nghiệp của ông cùng nhiều doanh nghiệp tương tự có thể nhanh chóng tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ này.

Gói hỗ trợ lãi suất này thời hạn áp dụng không phải là dài, chỉ trong 8 tháng mà một tháng triển khai giải ngân cũng dần qua đi. Đặt chủ trương hỗ trợ lãi suất các doanh nghiệp trong bối cảnh người lao động mất việc ngày càng gia tăng mới thấy tính cấp bách của tình hình: Dự báo tính đến tháng 6/2009 có thể có tới 300 ngàn lao động mất việc; những tháng cuối năm 2009 có thể thêm 100 ngàn lao động tiếp tục mất việc; tương tự, năm 2009 dự báo có khoảng 10 ngàn lao động xuất khẩu sẽ phải về nước trước thời hạn.

Những con số dự báo trên được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội công bố tại buổi làm việc của Thường trực Chính phủ với một số Bộ, ngành, chiều 18/2/2009.

Tiên liệu trước những điều có thể sẽ xảy ra, tại buổi làm việc này Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem lại những điều kiện bảo lãnh để các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể nhanh chóng tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ lãi suất. Thủ tướng cũng đồng ý hỗ trợ trực tiếp các doanh nghiệp xuất khẩu hàng hoá để duy trì việc làm cho công nhân, đặc biệt là ở những lĩnh vực sử dụng nhiều lao động