Nhiều Công Nhân ở Hải Phòng Mất Việc Làm

Dẫn chúng tôi đi xem nhà máy sản xuất gỗ xuất khẩu thuộc Công ty CP gỗ Placo, ông Bùi Mạnh Toán phó Giám đốc chia sẻ: Toàn công ty có 200 công nhân làm việc trên 100 máy móc các loại, được hoạt động liên tục, nhiều khi công nhân “làm ngày làm đêm” không hết việc nhưng thời gian bây giờ thị trường tiêu thụ hàng hóa sang các bạn hàng như Anh, Đức, Mỹ ... giảm thấp, hợp đồng với các bạn hàng không có, tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng hạn chế ... dẫn đến hoạt động của công ty cầm chừng, không có việc làm thường xuyên cho công nhân lao động. Trước đây một công nhân làm việc với sản lượng khoảng 30 công/tháng, nay chỉ còn khoảng 5-8 công/tháng.

Đang đứng bào gỗ thành phẩm xuất khẩu, chị Nguyễn Thị Thỏa, 26 tuổi ở phường Nam Hải, TP Hải Phòng tâm sự: Em làm công nhân đứng máy ở đây đã hơn một năm, trước thu nhập của em được hơn 2,7 triệu đồng, nhưng nay ít việc, lương còn khoảng 1,5 triệu đồng/tháng. Còn anh Cao Nghĩa Tùng, ở Kiến Thụy, TP Hải Hải Phòng, công nhân xử lý gỗ cho biết: Hiện nay công việc không có nhiều nên công ty chỉ giữ lại một số anh em có tay nghề vững để tiếp tục sản xuất những công đoạn cuối của hợp đồng đã ký trước đây.

Không được may mắn như chị Thỏa, hoàn cảnh gia đình anh Tùng khó khăn, vừa phải lo kiếm tiền nuôi con, vợ làm công nhân may thu nhập thất thường mỗi tháng chỉ được 800 nghìn đồng, nhưng do công ty không ký được hợp đồng mới nên tới đây không biết vợ có việc làm, có lương nữa hay không. Gia đình tôi rất lo vì cả nhà ba miệng ăn chỉ trông vào đồng lương của tôi nữa mà thôi. Anh Tùng thở dài nói.

Bào gỗ xuất khẩu tại Nhà máy gỗ PLACO.

Quan sát nhà máy được đầu tư hơn 80 tỷ đồng, rộng hơn 12 nghìn mét vuông này thì chỉ có khoảng 20 công nhân lao động đang sản xuất trên 10 máy, còn lại khoảng 90 máy đắp chiếu, không hoạt động. Cũng theo ông Toán, để có được những công nhân lành nghề rất là khó, nên khi quyết định cho hàng trăm công nhân nghỉ việc “chúng tôi xót ruột” lắm! Để đào tạo được một đội ngũ công nhân có tay nghề thì công ty phải thuê chuyên gia của Mỹ sang đào tạo, hướng dẫn, rồi đưa vào TP Hồ Chí Minh đào tạo tiếp. Mặc dù hiện nay công ty đã cố gắng tạo điều kiện “giữ chân” những công nhân nòng cốt, có tay nghề giỏi ở lại để tiếp tục làm “cầm chừng” những phần việc còn lại của hợp đồng đã ký với các bạn hàng trước đây.

Tại Công ty Dệt may Hải Phòng, tâm trạng của Tổng giám đốc Hoàng Văn Khánh cũng không mấy vui, khi hơn 4000 công nhân của nhà máy đã phải nghỉ việc, không lương. Mặc dù công ty cũng đã thực hiện trợ cấp nhỡ việc ba tháng như nghỉ việc trên 30 ngày sẽ hỗ trợ 100 - 200 nghìn đồng/tháng/người. Trao đổi ý kiến với chúng tôi, đồng chí Hoàng Văn Khánh Tổng giám đốc Công ty Dệt may Hải Phòng, phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp vừa và nhỏ Hải Phòng cho biết: Suy thoái kinh tế ảnh hưởng không chỉ những doanh nghiệp nhỏ và vừa mà nhiều doanh nghiệp lớn như thép, giầy da… tại Hải Phòng đều gặp khó khăn. Riêng công ty chúng tôi ký hợp đồng cầm chừng và trước mắt để tạo điều kiện cho các công nhân, lao động khi bị nghỉ việc, công ty hỗ trợ ba tháng lương nhở việc và nếu tới đây có hợp đồng mới công ty sẽ gọi trở lại làm việc.

Trong khuôn viên hơn sáu ha của Công ty Dệt may Hải Phòng, phần diện tích dành cho xây dựng ba nhà máy may rộng hơn 30 nghìn mét vuông được đầu tư hơn 100 tỷ đồng, hơn 4600 công nhân làm việc, nhưng khi chúng tôi có mặt nơi đây thì vắng vẻ. Phân xưởng hoàn chỉnh, kho sản phẩm trống không; bộ phận kiểm vá may ... nằm ở tầng 1 rộng hơn 10 nghìm mét vuông không một bóng người. Đưa chúng tôi đi xem từ nhà máy số 1 đến nhà máy số 3, đâu đâu chỉ thấy máy móc nằm chỏng trơ, bàn ghế phủ bạt, thi thoảng mới có một vài người quét dọn, vệ sinh. Trong ba nhà máy, chỉ có duy nhất phân xưởng ở tầng 2 của nhà máy số 2 còn hoạt động cầm chừng với khoảng 100 công nhân đang làm việc.

Chị Trần Thanh Diệp, Phó Giám đốc sản xuất công ty may Hải Phòng nói: Trước đây riêng nơi đây có hơn 1500 công nhân lao động làm việc, nhiều khi còn phải làm ba ca để kịp giao hàng. Bây giờ chỉ còn khoảng 100 công nhân đang làm nốt phần hoàn thiện sản phẩm để bàn giao cho khách hàng. Tới đây không biết sẽ như thế nào!

Đang lắp nẹp, để chuẩn bị may sản phẩm, anh Trần Văn Cường, ở phường Minh Đức, TP Hải Phòng, công nhân dệt đã làm ở công ty hơn 1 năm cho biết: Hàng hóa không có, công nhân nơi đây lại ăn theo sản phẩm nên lương giảm nhiều so với trước. Mặc dù đến ngày nhân lương nhưng chúng em vẫn “dài cổ” chờ đợi đồng lương của mình. Nhưng đối với em vẫn còn may mắn hơn nhiều người là còn có việc để làm, còn những người bạn cùng làm với em ở đây thì đã bị nghỉ việc. Họ “vô công rồi nghề”, ăn rồi chỉ biết đánh bài, chơi bi da mà thôi. Qua tâm sự được biết, hoàn cảnh gia đình Cường hết sức khó khăn, gia đình chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp, lại đông anh em và do thu nhập thất thường, thấp nên chưa nghĩ đến chuyện vợ con gì hết.

Anh Trần Văn Cường đang lắp nẹp tại Công ty may Hải Phòng.

Thành phố dường như kết thúc ở nơi bắt đầu các cảnh đời vất vả trong những ngôi nhà trọ tuềnh toàng, vắng vẻ. Về chiều, chúng tôi qua Cầu Rào, trở lại khu công nghiệp, nơi hàng chục nhà máy lớn nhỏ ở phường Hải Thành, quận Dương Kinh. Đến khu nhà trọ nằm phía sau các công ty da giày trên đường Hải Phòng - Đồ Sơn. Đây được xem là “thủ đô” nhà trọ của hàng chục nghìn người lao động sinh sống mới thấy hết đời sống của công nhân... Nguyễn Văn Ninh công nhân dệt quê ở Khoái Châu, Hưng Yên không được may mắn như những người đang có việc để làm. Đang nằm dài cùng những đứa bạn ở phòng trọ tối, ẩm thấp. Ninh kể: Em đã bị cho nghỉ việc được gần năm tháng rồi, hiện chỉ ăn trợ cấp nhở việc của công ty không được bao nhiêu. Số tiền mà em tích góp lâu nay đã vơi dần bởi những khoản tiền nhà, tiền ăn và các khoản sinh hoạt khác. Nếu mà tới đây không có việc, thất nghiệp như thế này thì em phải tính đi phụ hồ, làm gì cũng được, miễn là có tiền để sống!

Ngồi cạnh Ninh, Nguyễn Văn Hoàng ở Thái Bình, công nhân nhà máy thép rụt rè nói: “Ba tháng nằm ở nhà, không có việc làm. Em chỉ mong sao công ty sớm có hợp đồng, bán được hàng để cho bọn em quay lại làm việc, ổn định cuộc sống”. Thất nghiệp, không tiền, Ninh, Hoàng lại lo một cái Tết gấn đến không biết có tiền để về quê ăn Tết hay không nữa. Mặc dù nhớ nhà lắm nhưng đất quê nghèo, cơ hội tìm việc khó, về rồi lại thêm gánh nặng cho gia đình. Nếu ngày Tết mà ở lại đất khách quê người cũng chẳng biết làm gì.

Thực tế sản phẩm may mặc, gỗ, thép... tồn kho quá lớn, không tiêu thụ được, trong khi tiền nợ ngân hàng lên tới vài chục tỷ đồng mà chưa có nguồn trả là nguyên nhân dẫn đến các doanh nghiệp ở Hải Phòng phải đưa ra quyết định cho công nhân sản xuất được nghỉ việc hẳn, hoặc chỉ làm một nửa thời gian trong tuần. Khó khăn mà Công ty may Hải Phòng đang gặp phải là nếu như kéo dài tình trạng hỗ trợ nhỡ việc cho công nhân lao động như hiện nay thì doanh nghiệp cũng không đủ lực để tiếp tục “nuôi” 4000 công nhân nghỉ việc và nguy cơ phá sản sẽ nhìn thấy rất gần. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Hải Phòng đang gặp khó khăn trong sản xuất. Cùng với sự nỗ lực, rất mong được “tiếp sức” bằng những giải pháp, chính sách thiết thực để doanh nghiệp trên địa bàn Hải Phòng nói chung cũng như trong cả nước nói riêng sớm nhanh chóng ổn định sản xuất, tập trung tìm lại những khách hàng cũ để giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động trở lại làm việc.

“Cơn bão” suy thoái đã, đang tiếp tục ảnh hưởng đến nước ta, nhưng với những nhóm giải pháp kích cầu nền kinh tế của Chính phủ, cùng với sự nỗ lực của các doanh nghiệp. Tin rằng trong thời gian tới bức tranh về những người công nhân còn thất nghiệp hay thiếu việc ở các doanh nghiệp, nhà máy ở Hải Phòng sẽ được trở lại làm việc, giúp cho những người công nhân ở thành phố Cảng sớm ổn định cuộc sống và giúp họ, cùng gia đình những người công nhân đón một cái Tết ấm no, đủ đầy.

Lê Đức Nghĩa