Râu ông, Cằm Bà! - Tuổi Trẻ Online

Quán Mắc cỡ em mở bên đường Mua đi bán lại cái văn chương...

Phóng to

TTC - * Trong quyển “Một trăm điều nên biết về phong tục VN” (NXB Văn Hóa Dân Tộc), tác giả T.V viết: “... Đầu trò tiếp khách là trầu, ngày xưa ai mà chẳng có, họa chăng riêng Tú Xương mới: Đầu trò tiếp khách, trầu không có - Bác đến chơi nhà, ta với ta”. Có phải là “Râu ông nọ cắm cằm bà kia” không hả cô Tú?

TRẦN THÁI NGỌC (Đà Nẵng)

- Đúng là “râu ông” cắm lộn “cằm bà”! Đó là 2 câu kết trong bài thơ “Bạn đến chơi nhà” của cụ Nguyễn Khuyến. Nguyên văn: “Đầu trò tiếp khách, trầu không có Bác đến chơi đây, ta với ta”.

Triệu phú truyền hình

* Cô Tú ơi! Đêm 22-7-2008 chương trình “Ai là triệu phú?” có câu hỏi (nếu cô Thúy Mai trả lời đúng thì được 25 triệu đồng): “Đến năm 2009 Trường ĐH <?xml:namespace prefix = st1 ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:smarttags" />Cambridge kỷ niệm bao nhiêu năm thành lập?”. “Đáp án: a/ 500 năm - b/ 700 năm - c/ 800 năm - d/ 900 năm”. Và đáp án là 800 năm. Theo từ điển Larousse thì trường ĐH Cambridge thành lập năm 1284. Như vậy, đến năm 2009, trường này chỉ mới kỷ niệm 725 năm thôi. Vậy thông tin nào là chính xác hơn?

DƯƠNG TẤN LONG

- Khu Đại học Cambridge(Anh quốc) được thành lập từ thế kỷ XVIII, dựa trên mô hình các đại học nổi tiếng trước đó là Oxford và Sorbonne. Cơ sở xưa nhất của Cambridge là ngôi trường Peterhouse được xây dựng vào năm 1284, sau đó các công trình khác được tiếp tục phát triển cho đến thế kỷ XV mới hoàn chỉnh. Lẽ ra các đáp án của VTV3 có thêm chữ “khoảng” trước các con số thì chính xác hơn.

Quên coi trang sau!

* Đọc từ điển “Từ và Ngữ VN” của NGUYỄN LÂM (NXB TP.HCM 2000) tôi thấy phát hoảng vì lời giảng của tác giả. Ví dụ: “36 chước” (dịch từ chữ Hán “Tam thập lục kế”) ý nói cách trốn đi là hợp. “Bánh lái”: bộ phận hình tròn xoay được để lái xe hơi, máy cày. “Bưng mắt bắt chim”: giấu giếm làm sao được. “Bật đèn xanh”: ngầm xui làm việc gì. “Can tuyền”: suối nước ngọt. “Chồm hổm”: ngồi xổm một mình trên phản, trên giường. “Chồng chắp vợ nối”: chê cặp vợ chồng không có cưới xin đàng hoàng. “Chắc lép”: không tin người ta sẽ giữ lời hứa.

Đọc một đoạn mà tôi đã có nghi ngờ về khả năng hiểu biết tiếng Việt của mình. Còn cô Tú?

TRẦN QUANG THẮNG (Đồng Nai)

- Cô Tú còn nhớ chuyện thầy thuốc trong sách thuốc câu: “Phúc thống phục nhân sâm” nên khi chữa bệnh đau bụng đã cho bệnh nhân uống nhân sâm và bệnh nhân chết. Về nhà coi lại sách mới thấy trang sau còn 2 chữ “tắc tử”. Ông bà ta có câu “Biết thì thưa thốt, không biết dựa cột mà nghe”. Chứ “36 chước” mà “trốn đi là hợp” là do quên coi trang sau! Trong tiếng Hán có câu “Tam thập lục kế dĩ đào vi thượng” nghĩa là 36 kế, kế chạy trốn là hay nhất.

Chữ “Tử” trong “Tử Cấm Thành”

* Đặc san CA TP.HCM số ra ngày thứ bảy 12-4- 2008, trang 2 có bài “Good morning VietNam” do PHỤNG CAO dịch từ một bài trên báo Elle tháng 4- 2008. Trong bài có đoạn:

“Có một không khí thần bí của thời xa xưa trong thành nội, nơi các vua triều Nguyễn đã từng ngự trị. Đó là một thành cấm, giống như Tử Cấm Thành tại Trung Quốc, mà kẻ nào xâm nhập vào đều phải bị xử tử”.

Như vậy, tác giả đã hiểu chữ “tử” trong Tử Cấm Thành nghĩa là “chết”.

Theo cuốn “Từ điển Hán Việt từ nguyên” của BỬU KẾ (NXB Thuận Hóa 1999, trang 1919) và cuốn “Từ Lâm Hán Việt từ điển” của VĨNH CAO - NGUYỄN PHỐ (NXB Thuận Hóa 2001, trang 974) thì chữ “tử” trong Tử Cấm Thành chỉ cónghĩa là màu đỏ tía (đỏ tím) tương tự như màu mận chín, chứ không phải chữ “tử” nghĩa là chết.

Vậy “Tử Cấm Thành” nghĩa là bức thành cấm màu đỏ tía, chứ không có nghĩa “ai vào đó đều bị xử tử”. Cô Tú nghĩ sao?

XUÂN HUY (TP.HCM)

- Ở cố đô Huế, cần phân biệt 3 vòng thành: Ngoài cùng là vòng Thành Nội. Ở trung tâm Thành Nội có Đại Nội. Trong Đại Nội có Tử Cấm Thành là nơi chỉ dành cho vua và gia đình ăn ở. Trên nguyên tắc, ai tự ý xâm nhập khu vực này có thể bị tội chết. Cô Tú ở Huế đã lâu, nhưng chưa hề nghe thấy bức thành của Tử Cấm Thành này có màu đỏ tía. Có lẽ các nhà làm từ điển đã căn cứ vào từ Tử các (gác tía) rồi cho rằng các bức tường thành cũng được xây bằng loại gạch có màu tím đó chăng?

Bình Thuận thuộc Đông Nam bộ?

* Trên tấm bản đồ có tên “Sơ đồ du lịch vùng Đông Nam bộ” được bày bán ở các hiệu sách, có liệt kê cả tỉnh Bình Thuận (kèm diện tích, dân số của tỉnh). Xin hỏi: Tỉnh Bình Thuận thuộc miền Đông Nam bộ hồi nào vậy, cô Tú?

TRẦN QUANG THẮNG (Đồng Nai)

- Tất nhiên tỉnh Bình Thuận vẫn thuộc miền Nam Trung bộ chứ chưa gia nhập Đông Nam bộ bao giờ. Có lẽ các tác giả của bản sơ đồ du lịch trên học địa lý lâu rồi nên quên!

CÔ TÚ

Phóng to Tuổi Trẻ Cười số 364 (ra ngày 15-09-2008) hiện đã có mặt tại các sạp báo. Mời bạn đọc đón mua để thưởng thức được toàn bộ nội dung của ấn phẩm này. Chúc bạn đọc có thật nhiều thời gian thư giãn thoải mái!

Đọc tiếp Về trang Chủ đề