Trí Thức Làm Gì Với Thời Cuộc? - BBC News Tiếng Việt

Trí thức làm gì với thời cuộc?
Đảng Cộng sản nhấn mạnh phòng, chống biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Đảng Cộng sản nhấn mạnh phòng, chống biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ
    • Tác giả, Nguyễn Viện
    • Vai trò, Viết từ Sài Gòn
  • 20 tháng 4 2018

Có lẽ, phải hỏi rõ ràng hơn, hiện nay, trong nước đã thật sự có một tầng lớp đáng gọi là trí thức chưa? Và, phải hiểu thế nào là trí thức?

Mỹ phản ứng sau bản án cho ông Nguyễn Văn Đài

VN “đừng nên coi bất đồng là thù địch”

Điều này, nhìn chung có vẻ đơn giản, nếu người ta hiểu trí thức là những người có học với một trình độ hiểu biết nào đó được xã hội nhìn nhận như giới bác sĩ, kỹ sư, nhà giáo, chuyên viên các loại hoặc văn nghệ sĩ v.v…

Nhưng nếu hiểu trí thức như những người có ý thức về vai trò của mình trong xã hội đối với sự hưng vong của một dân tộc thì dường như trong suốt một thời gian dài, Việt Nam đã thiếu vắng hẳn những con người đạt đến chuẩn mực về khả năng dẫn dắt quần chúng, hay phản biện xã hội, biểu tượng cho lương tâm dân tộc.

Trong suốt quá trình cai trị của Đảng Cộng sản VN, từ 1945, không phải chúng ta không từng chứng kiến sự đàn áp của chế độ đối với những tiếng nói ngay thẳng, nhưng sự bất tuân dân sự hay sự phản biện chính trị có hệ thống thì dường như chưa hề xảy ra.

Đảng Cộng sản đã thành công tuyệt đối trong tuyên truyền và đàn áp bạo lực.

Những năm tháng gọi là bao cấp, quốc gia đứng trước ngưỡng sụp đổ vì ngân sách cạn kiệt, dân chúng đói khát lầm than cùng cực… chúng ta cũng không thấy một tiếng nói trí thức nào đủ mạnh để phản kháng hay báo động cho một thảm họa của dân tộc, cho dù trong miền Nam không thiếu những tổ chức chống đối chế độ.

Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất
  • khách sạnCặp đôi quan hệ trong khách sạn Trung Quốc bị phát sóng cho hàng ngàn người xem
  • Tướng Trương Hựu HiệpTướng Trương Hựu Hiệp thất thế tạo thời cơ cho Đài Loan
  • Ảnh thiết kế: Ông Phạm Nhật Vượng mặc áo vest xanh dương, sơ mi trắng, thắt cà vạt đỏ trên nền nhà máy điện gió ở Việt Nam Tập đoàn Đức thua thầu vào tay Vingroup, 'thêm đòn giáng cho nhà đầu tư nước ngoài'
  • Ảnh ông Trump Ông Trump gỡ đoạn video phân biệt chủng tộc mô tả ông bà Obama là vượn

End of Đọc nhiều nhất

Chỉ đến khi Trung Quốc tuyên bố thành lập huyện đảo Tam Sa bao trùm Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam năm 2007, trí thức mới bừng tỉnh… với cuộc biểu tình đầu tiên diễn ra cả ở Hà Nội và Sài Gòn, cùng một "Tuyên cáo của người Việt yêu nước" do nhóm nghệ sĩ Sài Gòn khởi xướng.

Tuy nhiên, phải đến năm 2013, với bản Kiến nghị 72 (do 72 nhân sĩ trí thức cả nước đứng tên ban đầu) đòi thay đổi hiến pháp, trí thức mới thực sự vào cuộc và tạm gọi là đóng đúng vai trò của mình: phản biện xã hội.

Trí thức có thể làm gì?

Cho đến nay, không biết bao nhiêu kiến nghị đã được gởi tới chính quyền, từ chuyện quốc gia đại sự đến những yêu cầu cho một cá nhân nào đó, tôi không thể nhớ hết, nhưng họ đã nhận được gì? Hay đã mang lại điều gì?

Điều ai cũng biết, không những chính quyền im lặng mà thậm chí còn thực hiện những biện pháp đối phó với những người tham gia ký tên ủng hộ các kiến nghị đó, đôi khi thô bạo.

Tại sao chính quyền im lặng?

Câu trả lời chỉ có thể là chính quyền không thể đáp ứng những đòi hỏi do các bản kiến nghị đưa ra.

Tuy nhiên, tôi tin rằng chính quyền cũng không thể không biết đến cái áp lực của những kiến nghị cũng như các hành động khác của giới bất đồng chính kiến lên các chính sách của mình.

Đảng Cộng sản có sợ không?

Tôi tin rằng có, vì thế họ không ngừng kêu gọi chống lại cái gọi là "tự diễn biến, tự chuyển hóa", đồng thời gia tăng bắt bớ, đàn áp với toàn bộ những "nhen nhóm" phản kháng, từ Bắc vào Nam.

Trong lúc cái nguy cơ mất nước hay lệ thuộc Trung Quốc càng ngày càng rõ… Và xã hội càng ngày càng suy đồi, ngoài việc "xóa bàn làm lại", thì liệu những kiến nghị suông có thể giải quyết được gì?

Nhiều người cổ võ lại cái ý tưởng do cụ Phan Châu Trinh khởi xướng hàng trăm năm trước: "Khai dân trí" như một giải pháp khả thi nhất.

Tất nhiên, khai dân trí bao giờ cũng tốt và không bao giờ cũ. Nhưng với tình thế cấp bách hiện nay, chắc chắn, chỉ khai dân trí là không đủ.

Tôi có một số bạn được gọi là lão thành cách mạng và những người lo lắng cho tương lai quốc gia, thỉnh thoảng gặp nhau, lại hỏi: "Phải làm gì bây giờ?"

Làm gì bây giờ? Một câu hỏi khó.

Trong ít năm gần đây, một loạt các tổ chức xã hội dân sự đã hình thành bất chấp sự đàn áp của chính quyền, như Hội Nhà báo Độc lập, Ban vận động Văn đoàn Độc lập, Con Đường Việt Nam, Hội Anh Em Dân Chủ, Mạng lưới Blogger Việt Nam, Hội Cựu Tù Nhân Lương Tâm, Lao Động Việt, Phụ Nữ Nhân Quyền... bên cạnh những cá nhân nổi bật trong cuộc đấu tranh cho công bằng và dân chủ.

Phiên tòa xử các ông Nguyễn Văn Đài và năm người hôm 5/4

Nguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh, Phiên tòa xử các ông Nguyễn Văn Đài và năm người hôm 5/4

Trong lúc chưa có luật về Hội cũng như quyền tự do phát biểu chính kiến, sự có mặt này cho phép tin vào sự thức tỉnh cũng như ý chí đấu tranh của người dân và tầng lớp trí thức cho một Việt Nam tươi sáng hơn.

Bên cạnh đó, cũng thấy một hiện tượng chưa từng có trong lịch sử, sự xuất hiện của các nhà báo công dân.

Thông qua internet và các trang mạng xã hội, một phong trào quần chúng, mà hầu hết cũng là người có học và "có lý luận", đã mạnh mẽ cất tiếng nói bất bình của mình đối với đảng Cộng sản cầm quyền và các chính sách của họ.

Đối phó với một hiện tượng đáng mừng như thế, đảng và nhà cầm quyền đã thành lập một lực lượng đáp trả được gọi là dư luận viên, cũng hùng hậu không kém.

Tuy nhiên, nhìn chung, phong trào tranh đấu cho tự do và dân chủ đến nay vẫn còn rời rạc, thiếu đồng bộ.

Người trí thức chưa tập hợp được quần chúng sau lưng mình, thậm chí ngược lại, họ theo đuôi quần chúng trong những việc như tham gia biểu tình chống Trung Quốc, hoặc các dân oan bị cướp đất…

Dù vậy, tôi tin rằng, một cách lạc quan, đảng và nhà cầm quyền không thể không suy nghĩ để có những bước đi thích hợp cho một xu hướng tất yếu, tự do hơn, dân chủ hơn, lành mạnh hơn trước khi quá muộn.

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả.

  • Luật sư nhân quyền nổi tiếng Nguyễn Văn Đài (trái), tại phiên tòa 5/4/2018 và ăm 2018. Ông và 5 nhà đấu tranh dân chủ khác bị cáo buộc âm mưu lật đổ chính phủ VN

    Mỹ phản ứng sau bản án cho ông Nguyễn Văn Đài

    6 tháng 4 năm 2018
  • Luật sư Lê Công Định hôm 16/12/2107 cho hay ông bị theo dõi 'dai dẳng và khó hiểu' trong dịp cuối tuần

    VN “đừng nên coi bất đồng là thù địch”

    18 tháng 12 năm 2017
  • Joshua Wong tổ chức biểu tình qui mô lớn

    Tương lai bất định của dân chủ

    23 tháng 4 năm 2017

Tin chính

  • Đảng 'chỉ bàn làm, không bàn lùi' Nghị quyết Đại hội 14 – có gì đáng chú ý?

    một giờ trước
  • Cặp đôi quan hệ trong khách sạn Trung Quốc bị phát sóng cho hàng ngàn người xem

    9 giờ trước
  • Phát ngôn 'nhập khẩu phụ nữ Việt Nam' gây sốc tại Hàn Quốc, Việt Nam lên tiếng

    3 giờ trước

BBC giới thiệu

  • Ảnh thiết kế: ông Tô Lâm khi làm tổng bí thư, mặc áo vest đen, thắt cà vạt đỏ (trái), và ông Tô Lâm khi làm bộ trưởng công an, mặc quân phục màu xanh (phải), trên phông nền biểu tượng búa liềm

    Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

    23 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, Tổng Bí thư Tô Lâm và cờ Đảng, cờ Việt Nam phía sau

    Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

    22 tháng 1 năm 2026
  • Trong hình là các ông Tô Lâm (vị trí trung tâm), Lương Tam Quang (hàng trên, bên trái), Nguyễn Duy Ngọc (hàng dưới, bên trái), Lê Minh Hưng (hàng trên, bên phải) và Trần Cẩm Tú (hàng dưới, bên phải)

    Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

    18 tháng 1 năm 2026
  • Ông Phan Văn Giang, ông Tô Lâm

    Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

    15 tháng 1 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025
  • Luật sư nhân quyền nổi tiếng Nguyễn Văn Đài (trái), tại phiên tòa 5/4/2018 và ăm 2018. Ông và 5 nhà đấu tranh dân chủ khác bị cáo buộc âm mưu lật đổ chính phủ VN

    Mỹ phản ứng sau bản án cho ông Nguyễn Văn Đài

    6 tháng 4 năm 2018
  • Luật sư Lê Công Định hôm 16/12/2107 cho hay ông bị theo dõi 'dai dẳng và khó hiểu' trong dịp cuối tuần

    VN “đừng nên coi bất đồng là thù địch”

    18 tháng 12 năm 2017
  • Joshua Wong tổ chức biểu tình qui mô lớn

    Tương lai bất định của dân chủ

    23 tháng 4 năm 2017

Tin chính

  • Đảng 'chỉ bàn làm, không bàn lùi' Nghị quyết Đại hội 14 – có gì đáng chú ý?

    một giờ trước
  • Cặp đôi quan hệ trong khách sạn Trung Quốc bị phát sóng cho hàng ngàn người xem

    9 giờ trước
  • Phát ngôn 'nhập khẩu phụ nữ Việt Nam' gây sốc tại Hàn Quốc, Việt Nam lên tiếng

    3 giờ trước

BBC giới thiệu

  • Ảnh thiết kế: ông Tô Lâm khi làm tổng bí thư, mặc áo vest đen, thắt cà vạt đỏ (trái), và ông Tô Lâm khi làm bộ trưởng công an, mặc quân phục màu xanh (phải), trên phông nền biểu tượng búa liềm

    Từ bộ trưởng Công an đến tổng bí thư: Ông Tô Lâm xây dựng và củng cố quyền lực như thế nào?

    23 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, Tổng Bí thư Tô Lâm và cờ Đảng, cờ Việt Nam phía sau

    Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?

    22 tháng 1 năm 2026
  • Trong hình là các ông Tô Lâm (vị trí trung tâm), Lương Tam Quang (hàng trên, bên trái), Nguyễn Duy Ngọc (hàng dưới, bên trái), Lê Minh Hưng (hàng trên, bên phải) và Trần Cẩm Tú (hàng dưới, bên phải)

    Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2

    18 tháng 1 năm 2026
  • Ông Phan Văn Giang, ông Tô Lâm

    Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ

    15 tháng 1 năm 2026
  • Ông Lê Minh Hưng

    Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số

    14 tháng 1 năm 2026
  • Binh sĩ Đan Mạch trong một cuộc tập trận quân sự ở Greenland

    Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?

    8 tháng 1 năm 2026
  • Ảnh minh họa, thủ tướng Phạm Minh Chính, tòa nhà IFC ONE SAIGON với lá cờ Việt Nam, và đồ họa tăng trưởng GDP đi lên

    GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?

    7 tháng 1 năm 2026
  • Trump on the left, Starmer and Macron on the right

    Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó

    10 tháng 1 năm 2026
  • Tỷ phú Phạm Nhật Vượng

    Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?

    25 tháng 12 năm 2025

Phổ biến

  1. 1Cặp đôi quan hệ trong khách sạn Trung Quốc bị phát sóng cho hàng ngàn người xem
  2. 2Tướng Trương Hựu Hiệp thất thế tạo thời cơ cho Đài Loan
  3. 3Tập đoàn Đức thua thầu vào tay Vingroup, 'thêm đòn giáng cho nhà đầu tư nước ngoài'
  4. 4Ông Trump gỡ đoạn video phân biệt chủng tộc mô tả ông bà Obama là vượn
  5. 5Phát ngôn 'nhập khẩu phụ nữ Việt Nam' gây sốc tại Hàn Quốc, Việt Nam lên tiếng
  6. 6Công an Việt Nam bắt hai nghi phạm cướp ngân hàng ở Gia Lai như thế nào?
  7. 7Ông Tập Cận Bình nhắc ông Trump thận trọng khi bán vũ khí cho Đài Loan
  8. 8Thanh trừng Trương Hựu Hiệp nói lên điều gì về kế hoạch tấn công Đài Loan của Bắc Kinh?
  9. 9Nghị trình thăm Campuchia của ông Tô Lâm có gì đáng chú ý?
  10. 10Bộ Quốc phòng Việt Nam 'lên kịch bản ứng phó với một cuộc tấn công của Mỹ'

Từ khóa » Thời Cuộc Là Gì