Các Trận Lở đất Khủng Khiếp Không Phải Luôn Chỉ Gây Hại? - BBC
Có thể bạn quan tâm
Nguồn hình ảnh, Wild Wonders of Europe/Relanzón/naturepl.com
- Tác giả, James Badcock
- Vai trò, BBC Earth
- 18 tháng 3 2017
Các nhà khoa học từ lâu nay đã cảm thấy khó hiểu về việc làm cách nào mà các loài động vật lại có thể tới được các hòn đảo xa xôi nằm giữa đại dương mênh mông.
Có một số cách giải thích cho hiện tượng này, nhưng tới nay có vẻ như người ta đã bỏ qua một yếu tố rất quan trọng: các vụ lở đất.
Một nghiên cứu thực hiện trên các con mọt ngũ cốc ở quần đảo Canary Island cho thấy các loài động vật có thể di chuyển từ chỗ này tới chỗ khác theo các tảng đất khổng lồ có cây cối ở trên, được đẩy trôi ra biển từ các vụ lở đất khủng khiếp.
Tại sao con người không đi bằng bốn chân?
Vì sao một thời con người ăn thịt nhau?
Giải mã các quái vật trong Thần Thoại Hy Lạp
Các hòn đảo nổi tiếng vì có những loại cây cỏ, động vật đặc sắc, từ loài rùa khổng lồ trên đảo Galapagos cho tới loài chim dodo (chim cưu) trên đảo Mauritius vốn đã tuyệt chủng từ lâu ở những nơi khác.
Các loài động thực vật trên các đảo thường rất khác thường, bởi chúng tiến hóa trong một môi trường riêng biệt, cô lập và thường không có những loài thú ăn thịt cỡ lớn tồn tại bên cạnh.
Skip Đọc nhiều nhất and continue readingĐọc nhiều nhất
Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
Cựu thủ tướng Hàn Quốc qua đời ở TP HCM, chuyện gì đã xảy ra?
Ông Tô Lâm tái cử: Hào hứng với cải cách, hoài nghi về tăng trưởng
Trung Quốc đang âm thầm chiến thắng cuộc đua AI?
End of Đọc nhiều nhất
Quả là khó giải thích làm sao mà tổ tiên những loài này lúc ban đầu lại tới được các hòn đảo ở nơi xa xôi như thế.
Nếu là những loài biết bay, như chim, hay biết bơi, thì cũng dễ hiểu khi chúng tới được các đảo xa. Nhưng còn những loài rất chậm chạp và vốn chỉ sống trên cạn như rùa thì sao?
Nguồn hình ảnh, Wild Wonders of Europe/Relanzón/naturepl.com
Có một số cách giải thích. Các trận lụt ở bờ biển có thể cuốn các con vật ra khơi trên những "bè mảng" tự nhiên, chẳng hạn như các khúc gỗ trôi nổi hay những thảm thực vật lớn.
Nếu các con vật có thể tồn tại mà không có nước ngọt trong một thời gian đủ dài, chúng sẽ được các dòng hải lưu cuốn tới một hòn đảo nào đó. Cơ hội sống sót thì không cao, nhưng chỉ cần một ít các chuyến trôi dạt thành công là đã đủ tạo thành một cộng đồng trên đảo, mà hầu hết các đảo thì đều đã tồn tại hàng triệu năm.
Tất nhiên là các "bè mảng" tự nó không thể lý giải được đầy đủ. Cụ thể là các con vật đó phải sống gần bờ biển, gần tới mức đủ để bị một trận lụt cuốn ra khơi. Và do vậy thì thuyết này chưa đủ vững để giải thích vì sao những loài sống sâu trong đất liền cũng ra được các đảo.
Con gà khôn hay khờ?
Những động vật tự ăn thịt mình
Người đàn ông sống cùng linh cẩu
Brent Emerson từ Viện Nghiên cứu Các sản phẩm Tự nhiên và Nông sinh học tại Tenerife cùng các đồng nghiệp cho rằng "các trận lở đất ghê gớm" đã cuốn những cánh rừng trôi ra biển, mang theo lượng lớn các con vật cỡ nhỏ và các loài động vật không có xương sống.
Một nghiên cứu mới cho rằng các trận lở đất khủng khiếp đóng vai trò quan trọng trong chuyện này.
Nguồn hình ảnh, Jurgen Freund/naturepl.com
Nhóm đã sử dụng các biện pháp phân tích DNA để nghiên cứu con mọt ngũ cốc trên đảo La Palma thuộc quần đảo Canary Island ngoài khơi phía tây của châu Phi. Họ phát hiện ra rằng mọt ngũ cốc La Palma có bộ gene gần như giống hệt với gene của mọt ngũ cốc Tenerife nằm cách hơn 120km về phía đông.
Điều quan trọng là DNA của các con mọt gần giống nhất với loài mọt sống quanh khu vực Orotava Valley ở bắc Tenerife, nơi nằm cao hơn mực nước biển 700m. Sống ở độ cao đó, những con mọt này khó có thể bị cuốn trôi theo trong một trận lụt nào đó ở vùng duyên hải.
Tuy nhiên, một trận lở đất khủng khiếp đã xảy ra ở bờ biển phía bắc của Tenerife hồi khoảng 600 ngàn năm về trước. Chỉ trong ít phút, trận đất lở này đã cuốn đi nguyên cả một mảng bề mặt của Tenerife ra Đại Tây Dương.
Kết quả là một bè mảng xanh khổng lồ trôi dạt về phía tây, tới La Palma, một hành trình kéo dài từ bốn tới 13 ngày.
Phát hiện sóng radio lạ ngoài vũ trụ
Nasa muốn 'ném thiên thạch' về phía Trái Đất
Nghĩa địa ngàn con tàu chìm nơi đáy biển
Emerson nói rằng các dòng hải lưu trên đại dương ngày nay chảy theo đúng hướng từ đảo này tới đảo kia, và được cho là cũng giống như những dòng hải lưu đã chảy vào thời điểm xảy ra trận lở đất đó.
"Điều khiến chúng tôi ngạc nhiên nhất là vai trò quan trọng của các trận đất lở này đã chưa từng được nhắc tới trước đây," Emerson nói.
Các trận lở đất khủng khiếp xảy ra khá thường xuyên ở các đảo núi lửa như ở quần đảo Canaries. Các sự kiện được biết tới như "những sự sụp đổ của sườn núi lửa" có thể gây ra tình trạng sạt lở, lún đất, và thường là do các vết nứt hình thành từ hoạt động địa chấn.
"Chỉ cần đứng trên phần đỉnh rộng lớn của Orotava Valley ở Tenerife và nhìn ra hòn đảo láng giềng La Palma, ta sẽ nhận thấy sự rõ ràng đó," Emerson nói.
"Thung lũng được hình thành từ việc chỗ đó đột ngột mất đi hơn 130 cây số vuông, bị cuốn từ đảo xuống biển. Điều này có thể giải thích cho việc hàng tỷ cây cỏ, các loài động vật không có xương sống và các con vật khác trôi đi từ đảo này sang đảo khác."
Nguồn hình ảnh, STR/AFP/Getty Image
Trong công trình tìm hiểu của mình, các khoa học gia ghi nhận là ngay trước khi núi Mount St Helen phun trào vào năm 1980, một trận đất lở khổng lồ đã kéo đi hàng chục ngàn cây cối vào vùng Lake Spirit gần đó, "nơi một mảng gỗ khổng lồ đã được tạo thành và tồn tại trong suốt hàng năm trời."
Điều quan trọng là các vụ đất lở lớn có thể mang nhiều cá thể tới cùng một hòn đảo vào cùng một thời điểm, tạo nên một quần thể ban đầu rất đa dạng về gene sinh học, khác với các bè mảng nhỏ như một khúc gỗ, một thân cây trôi nổi.
Tom Tregenza, một nhà sinh vật học chuyên nghiên cứu về quá trình tiến hóa thuộc Đại học Exeter của Anh, nói rằng nghiên cứu của Emerson có thể giúp giải thích lý do vì sao các động vật không biết bay sống trên mặt đất, như các loài bò sát và một số loại côn trùng lại tới được các hòn đảo xa xôi hẻo lánh giữa biển xa.
"Sự đóng góp độc đáo của công trình nghiên cứu này giúp chúng ta thấy được rằng các trận đất lở khổng lồ trên các hòn đảo ngoài đại dương có thể tạo thành sự dịch chuyển của các giống loài giữa các đảo, và công trình nghiên cứu cũng đưa ra các bằng chứng cho thấy rõ ràng đây là những gì đã diễn ra trên quần đảo Canary Island," Tregenza nói. "Tôi nghĩ rằng đây là một kết quả rất thú vị."
Các trận đất lở rất đáng sợ, rất nguy hiểm cho những ai rơi vào hoàn cảnh đó. Nhưng nếu quả Emerson đúng, thì các sự kiện biến động địa chất này cũng đã giúp tạo nên sự đa dạng sinh học trên Trái Đất qua việc đem sự sống tới các hòn đảo cô lập.
Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Earth.
Những động vật tự ăn thịt mình
8 tháng 1 năm 2017
Con gà khôn hay khờ?
28 tháng 1 năm 2017
Giải mã các quái vật trong Thần Thoại Hy Lạp
29 tháng 1 năm 2017
Tại sao con người không đi bằng bốn chân?
10 tháng 2 năm 2017
Vì sao một thời con người ăn thịt nhau?
30 tháng 10 năm 2016
Nghĩa địa ngàn con tàu chìm nơi đáy biển
5 tháng 1 năm 2017
Tin chính
Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
26 tháng 1 năm 2026Ông Tô Lâm tái cử: Hào hứng với cải cách, hoài nghi về tăng trưởng
26 tháng 1 năm 2026Cựu thủ tướng Hàn Quốc qua đời ở TP HCM, chuyện gì đã xảy ra?
26 tháng 1 năm 2026
BBC giới thiệu
Đại hội 14: Đảng chọn tổng bí thư như thế nào?
22 tháng 1 năm 2026
Vì sao ông Tô Lâm và đội ngũ nhạy cảm về 'phe phái' trong Đảng? - bài 2
18 tháng 1 năm 2026
Đại tướng Phan Văn Giang: rào cản và cơ hội trên hành trình vào Bộ Ngũ
15 tháng 1 năm 2026
Ghế thủ tướng cho ông Lê Minh Hưng: cơ hội và những ẩn số
14 tháng 1 năm 2026
Ông Trump có thể 'chiếm' Greenland bằng cách nào?
8 tháng 1 năm 2026
GDP Việt Nam sẽ vượt Thái Lan ngay trong năm 2026?
7 tháng 1 năm 2026
Chiến lược an ninh quốc gia của ông Trump đẩy châu Âu vào thế khó
10 tháng 1 năm 2026
Vì sao Vingroup rút khỏi 'dự án cống hiến' đường sắt cao tốc Bắc-Nam?
25 tháng 12 năm 2025
Việt Nam sắp hoàn thành các tiền đồn ở Biển Đông, có khả năng quân sự hóa?
18 tháng 12 năm 2025
Phổ biến
- 1Ông Phạm Minh Chính rời chính trường: phía sau những tâm sự tiếc nuối
- 2Cựu thủ tướng Hàn Quốc qua đời ở TP HCM, chuyện gì đã xảy ra?
- 3Ông Tô Lâm tái cử: Hào hứng với cải cách, hoài nghi về tăng trưởng
- 4Trung Quốc đang âm thầm chiến thắng cuộc đua AI?
- 5Gia tộc Nguyễn Tấn Dũng trỗi dậy khi hai con trai trúng ủy viên Trung ương
- 6Trung Quốc điều tra Ủy viên Bộ Chính trị Trương Hựu Hiệp
- 7Có gì đáng chú ý về những gương mặt mới trong Bộ Chính trị?
- 8EU muốn nâng cấp quan hệ với Việt Nam trong lúc căng thẳng cao độ với Mỹ
- 9Ai rời Bộ Chính trị và ai là ứng viên thay thế tiềm năng?
- 10Người dân không chịu mua sắm, Trung Quốc trông chờ ngành dịch vụ
Từ khóa » Giải Nghĩa Từ Lở đất
-
Cách Hong Kong ứng Phó Với Các Trận Lở đất Chết Người - BBC
-
'lở đất' Là Gì?, Từ điển Tiếng Việt
-
Long Trời Lở đất - Wiktionary Tiếng Việt
-
Từ Điển - Từ Lở đất Long Trời Có ý Nghĩa Gì - Chữ Nôm
-
Từ Lở đất Long Trời Là Gì - Tra Cứu Từ điển Tiếng Việt
-
Từ Long Trời Lở đất Là Gì - Tra Cứu Từ điển Tiếng Việt
-
Nghĩa Của Từ Long Trời Lở đất - Từ điển Việt
-
Hiện Tượng Sạt Lở đất ở Việt Nam - Căn Nguyên Tự Nhiên Và Nhân Tạo
-
Sạt Lở đất - .: VGP News - Báo điện Tử Chính Phủ
-
[PDF] Danh Sách Từ Vựng Tiếng Nhật Về Thiên Tai
-
Khu Vực Cảnh Báo Thảm Họa Liên Quan đến Trầm Tích Và Khu Vực ...
-
[PDF] Danh Sách Kiểm Tra An Toàn Khi Lở Đất - Red Cross
-
Nơm Nớp Lo Sạt Lở đất Mùa Mưa Bão - Báo Nhân Dân
-
Landslide | Định Nghĩa Trong Từ điển Tiếng Anh-Việt