Slide Bài Giảng Ngữ Văn 10 Tiết 93 Nội Dung Và Hình Thức Của Văn ...

NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CỦA VĂN BẢN VĂN HỌC I- Mục tiêu bài học: Giúp học sinh: - Hiểu và bước đầu biết vận dụng các khái niệm thuộc về nội dung và hình thức khi tìm hiểu văn học văn bả

Ngày soạn: Tiết ppct: 93

Ngày dạy:

GIÁO ÁN DỰ THI Đơn vị: Trường THPT Phan Bội Châu

GIÁO ÁN DỰ THI Đơn vị: Trường THPT Phan Bội Châu

NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CỦA

VĂN BẢN VĂN HỌC

I- Mục tiêu bài học:

Giúp học sinh:

- Hiểu và bước đầu biết vận dụng các

khái niệm thuộc về nội dung và hình thức khi tìm hiểu văn học văn bản văn học.

- Thấy rõ mối quan hệ của nội dung và hình thức trong văn bản văn học.

- Sách giáo khoa, sách giáo viên và sách

bài tập Ngữ Văn 10 chương trình chuẩn

- Các tài liệu tham khảo khác

- Các phương tiện phục vụ giáo án điện tử

II - Phương tiện thực hiện:

III - Cách thức tiến hành:

Giáo viên tổ chức giờ dạy theo cách kết Giáo viên tổ chức giờ dạy theo cách kết

hợp các phương pháp gợi mở, nêu vấn đề,

diễn giảng với thảo luận.

IV- Tiến trình dạy học:

1- Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (2 phút) 2- Kiểm tra bài cũ: không tiến hành( bài

học dài)

3- Giới thiệu vào bài:

4- Nội dung bài mới:

I - Các khái niệm của nội dung và hình thức trong văn bản văn học

Nội dung và hình thức của một văn bản văn học là hai mặt không thể chia tách Nội

dung chỉ có thể tồn tại trong một hình thức nhất định Và bất kì hình thức nào cũng

mang một nội dung.

Câu hỏi

Câu hỏi:

Nội dung và hình thức trong văn bản văn

học có quan hệ như thế nào với nhau ?

 Gồm: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng

nghệ thuật

a - Đề tài:

Là lĩnh vực đời sống được nhà văn nhận

thức, lựa chọn, khái quát, bình giá và thể

hiện trong văn bản Việc lựa chọn đề tài đã bước đầu bộc lộ khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả.

1- Các khái niệm thường được coi là

thuộc về nội dung của văn bản văn học:

Đề tài của “Tắt đèn” là cuộc sống bi

thảm của người nông dân Việt Nam

trước Cách mạng tháng Tám 1945, trong những ngày sưu thuế Với đề tài này, Ngô Tất Tố đã thể hiện sự gắn bó của mình

với cuộc sống của người nông dân.

Ví dụ:

Câu hỏi:

Trả lời:

Sự nhận thức, nhận định trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày.

Em hãy xác định đề tài của truyện

“Thầy bói xem voi” ?

b - Chủ đề:

Chủ đề là vấn đề dược nêu ra trong văn bản Chủ đề thể hiện sự quan tâm cũng như chiều sâu nhận thức của nhà văn đối với cuộc sống.

c - Tư tưởng của văn bản:

Là sự lí giải đối với chủ đề đã nêu, là nhận thức của tác giả muốn trao đổi, nhắn gửi, đối thoại với người đọc.

Ví dụ:

Tư tưởng của “Tắt đèn” là lên án

những thế lực hắc ám đang hoành hành ở nông thôn Việt nam thời Pháp thuộc và sự trân trọng người nông dân bị áp bức

nhận được tư tưởng, tình cảm của tác giả

nêu lên trong văn bản.

Cảm hứng trong “Tắt đèn là lòng căm phẫn, sự

tố cáo bọn hào lí quan lại ở nông thôn cũng như

chính sách dã man của thực dân Pháp

Câu hỏi:

Em hãy làm bài 5/76 ở sách bài tập.

2 - Các khái niệm thường được coi là thuộc về hình thức trong văn bản văn học:

Ngôn từ là yếu tố đầu tiên của văn bản, là căn cứ cụ thể để tìm hiểu và thưởng thức văn học.

a - Ngôn từ:

Ngôn từ có vai trò như thế nào trong

việc tìm hiểu văn bản ?

Gồm: ngôn từ, kết cấu và thể loại Gồm: ngôn từ, kết cấu và thể loại .

Ngôn từ có quan hệ như thế

nào với tác giả?

nhiều mang dấu ấn của tác giả.

Ví dụ:

ngôn từ trong sáng, tinh tế của

Thạch Lam; ngôn từ chân chất, đầy màu sắc Nam bộ của Sơn Nam.

Câu hỏi:

Kết cấu của các thể loại văn học có giống nhau không?

Trả lời :

Mỗi thể loại văn học có một kiểu

kết cấu riêng Có kết cấu hoành

tráng của sử thi, kết cấu bất ngờ của truyện trinh thám,kết cấu mở theo

suy nghĩ của tuỳ bút, tạp văn

c - Thể loại:

Là những quy tắc tổ chức hình thức văn

bản thích hợp với nội dung văn bản Thể

loại cũng có sự cải biến, đổi mới theo thời đại và mang sắc thái riêng của tác giả

Chú ý:

Câu hỏi

hiểu được mối quan hệ giữa nội

dung và hình thức, quan hệ giữa

các yếu tố nội dung, quan hệ giữa các yếu tố hình thức trong văn bản văn học Từ đó em rút được bài học

gì khi tìm hiểu văn bản văn học?

Nội dung cần lưu ý:

Trong quá trình tìm hiểu,

phân tích văn bản văn học phải luôn luôn ý thức rằng mọi yếu

tố hình thức đều có nội dung,

có ý nghĩa của nó Và các yếu

tố nội dung cũng bổ sung cho nhau.

II - Ý nghĩa quan trọng của nội

dung và hình thức văn bản văn học:

Văn bản văn học có những chức năng chủ yếu: chức năng nhận thức, chức năng giáo dục, chức năng thẩm mĩ, chức năng giao tiếp nhằm nâng cao phẩm chất, hoàn thiện con người

Những nội dung tư tưởng cao đẹp ấy cần thống

Nội dung và hình thức văn bản văn học có ý nghĩa

quan trọng như thế nào đối với cuộc sống ?

Câu hỏi :

Trong nền văn học Việt Nam, những tác phẩm văn học nào được xem là ưu tú như vậy ?

Trả lời:

Kiều”, “Chinh phụ ngâm khúc”,

“Cung oán ngâm khúc”…

III- Luyện tập:

hứng nghệ thuật của truyện “An Dương Vương và

Hướng dẫn trả lời:

- Chủ đề: lí giải nguyên nhân mất nước Âu Lạc:

do mất cảnh giác, chủ quan

- Tư tưởng: nêu lên bài học lịch sử về tinh

thần cảnh giác với kẻ thù và cách xử lí đúng đắn mối quan hệ giữa riêng với chung, giữa nhà với nước, giữa cá nhân với cộng đồng

- Cảm hứng nghệ thuật: lòng trân trọng, biết

Củng cố, dặn dò:

tìm hiểu , phân tích văn bản văn học.

- Chuẩn bị bài “ các thao tác nghị luận”

Nhận xét giờ học:

- Hạn chế:

- Động viên, khuyến khích: